Birleşmiş Milletler (BM) özel raportörleri; Mary Lawlor, Margaret Satterthwaite, Ben Saul, Tlaleng Mofokeng ve Gina Romero yaptıkları ortak açıklamada, Türkiye'de insan hakları savunucuları ve avukatların yargı kıskacına alınmasından duydukları derin endişeyi dile getirdi. Uzmanlar, özellikle İnsan Hakları Derneği (İHD) üyelerinin hedef alındığını ve terörle mücadele mevzuatının, temel hakları kısıtlamak amacıyla "araçsallaştırıldığını" vurguladı. BM, Türkiye makamlarına insan hakları savunucularını kriminalize etmeye son verme çağrısında bulundu.
Kritik Vakalar: Hatice Onaran ve Suna Bilgin
Açıklamada, hak savunucularına yönelik baskıların somut örnekleri üzerinden şu vakalar hatırlatıldı:
-
Hatice Onaran: Hasta mahpuslara maddi yardım sağladığı gerekçesiyle "terörizmin finansmanı" suçundan mahkûm edilen Onaran, sağlık sorunları nedeniyle Şubat 2026'da tahliye edilmişti.
-
Suna Bilgin: Eski PKK üyelerine hukuki destek sunduğu gerekçesiyle Aralık ayında 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı. BM, bu mahkûmiyetin doğrudan avukatlık mesleğiyle bağlantılı olmasından endişe duyuyor.
-
Sabri Güngen: Müvekkiline yönelik kötü muameleyi belgelemek isterken polis şiddetine ve savcı tacizine maruz kalan avukatın durumu da raporda yer aldı.
-
İsmail Boyraz: Ankara'da bir öğretmen sendikası protestosuna katıldığı için soruşturma altında tutuluyor.
Uluslararası Hukuka Uyum Çağrısı
BM raportörleri, Türkiye’yi uluslararası insan hakları hukukuna tam uyum sağlamaya davet ederek şu talepleri sıraladı:
-
Kesin ve Dar Tanım: Terörizm tanımının; gereklilik, orantılılık ve ayrımcılık yapmama ilkelerine uygun şekilde daraltılması.
-
Keyfiyetin Önlenmesi: Mevzuatın; ifade, düşünce ve barışçıl toplanma özgürlüğünü kısıtlamak için bir araç olarak kullanılmaması.
-
Güvenlik Garantisi: Devletin, avukatların ve hak savunucularının her türlü tehdit, baskı ve misillemeden korunmasını garanti altına alma yükümlülüğünün yerine getirilmesi.
Türkiye’nin terörle mücadele yasalarını kullanım biçimi daha önce 2020 ve 2023 yıllarında da BM'nin sert uyarılarına konu olmuştu.