Diyarbakır Barosu Engelli Hakları Komisyonu, 13 Şubat’ta düzenlediği toplantıda “Diyarbakır Adliyeleri Erişilebilirlik Raporu”nu açıkladı. Komisyon üyesi Evindar Çakıl, Diyarbakır Adliyesi’nin yapısal durumunun engellilerin erişimine uygun olmadığını belirterek, idareye yapılacak başvurulardan sonuç alınmaması halinde yargısal sürecin başlatılacağını söyledi.
Diyarbakır Bedensel Engelliler Derneği, Engelliler Federasyonu ve Türkiye Sağırlar Konfederasyonu ortaklığıyla hazırlanan rapor, adliye ana hizmet binası ile ek hizmet binalarında yapılan incelemelere dayanıyor.
Çakıl, “Adalet, herkes için erişilebilir olmadığı sürece adalet değildir” dedi. Engellilerin adliyeye giremediği, duruşma salonlarına ulaşamadığı ve işlemlerini bağımsız şekilde yapamadığı bir sistemin hukuk devleti ilkesini zedelediğini ifade etti.
“Hak ihlali ve hizmet kusuru”
Rapora göre görme engelliler için hissedilebilir yüzeyler bulunmuyor; bedensel engelliler için girişler, turnikeler, asansörler ve duruşma salonları bağımsız erişime uygun değil. İşitme engelliler için işaret dili tercümanı istihdam edilmediği belirtildi. Engelli tuvaletlerinin ya bulunmadığı ya da kilitli tutulduğu kaydedildi.
Çakıl, bu durumun Birleşmiş Milletler Engelli Haklarına İlişkin Sözleşme, Anayasa ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun’a aykırılık teşkil ettiğini belirterek, “Erişilebilirliğin sağlanamaması yalnızca idari eksiklik değil, hak ihlali ve idarenin hizmet kusurudur” dedi.
Bakanlığa çağrı
Komisyon, Adalet Bakanlığı ve adalet komisyonlarına kapsamlı erişilebilirlik düzenlemelerinin derhal hayata geçirilmesi çağrısı yaptı. İşaret dili tercümanı istihdamı, Braille etiketleme, sesli asansör sistemleri, standartlara uygun rampalar ve personel eğitimi gibi önlemler talep edildi.
Raporda erişilebilirliğin kişisel inisiyatiflere bırakılmaması, kurumsal ve denetlenebilir bir politika haline getirilmesi gerektiği vurgulandı. Komisyon, gerekli idari başvuruların yapılacağını, sonuç alınmaması halinde yargısal ve uluslararası başvuru yollarının değerlendirileceğini bildirdi.
