Doğum kontrol yöntemlerinde ezber bozan bir gelişme yaşandı. ABD’de Minnesota Üniversitesi tarafından geliştirilen ve “YCT-529” adı verilen hormonsuz erkek doğum kontrol hapı, güvenlik testlerinden başarıyla geçti. Ağız yoluyla alınabilen bu yenilikçi ilaç, erkeklerde sperm üretimini geçici olarak durdurarak gebeliği önlemeyi hedefliyor.
Şu an erkekler için yalnızca iki doğum kontrol yöntemi mevcut: Prezervatif ve cerrahi yöntem olan vazektomi. Ancak her iki yöntem de ya kalıcı etkileri ya da düzenli kullanım gerekliliği nedeniyle erkekler tarafından sıklıkla tercih edilmiyor.
Kadınların ise hormonal doğum kontrol haplarından rahim içi araçlara (RİA) kadar birçok seçeneği bulunuyor. Üstelik doğum kontrolü sorumluluğu, toplumda genellikle kadınlara yükleniyor. Bu yöntemlerin çoğunun kan pıhtılaşması, hormonal bozukluklar ve ruhsal yan etkiler gibi ciddi sağlık riskleri taşıdığı biliniyor.
YCT-529 ise bu yükün daha adil paylaşılması adına çığır açabilecek potansiyele sahip. Columbia Üniversitesi ve YourChoice Therapeutics ortaklığıyla geliştirilen ilaç, erkek fareler üzerinde yapılan deneylerde gebelikleri %99 oranında engelledi. Aynı zamanda insan dışı primatlarda da iki hafta içinde sperm sayısını önemli ölçüde düşürdüğü gözlemlendi. Araştırmacılara göre, ilaç bırakıldıktan sonra her iki deney grubunda da doğurganlık geri döndü.
YourChoice Therapeutics’in kurucu ortağı Nadja Mannowetz, klinik sürecin başarıyla ilerlediğini vurgulayarak şunları söyledi:
“Bu çalışmayla YCT-529’un insanlar üzerinde test edilmesinin önü açıldı. İstenmeyen gebelik oranı ABD’de ve dünya genelinde %50’ye yaklaştı. Bu da erkeklerin daha fazla doğum kontrol seçeneğine erişimini zorunlu kılıyor.”
YCT-529’un birinci faz klinik denemeleri 2024’te tamamlandı. Şu anda ikinci faza geçilen süreçte, ilacın insanlarda hem güvenli olup olmadığı hem de istenen etkiyi yaratıp yaratmadığı test ediliyor.