MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki (TBMM) toplantısının ardından “Umut hakkı konusunda uzlaştık” açıklamasını yaptı. Yıldız, uzlaşının rapora yansıtılacağını belirtti.
Toplantı, komisyonda grubu bulunan partilerin birer üyesinin katılımıyla Numan Kurtulmuş başkanlığında yapıldı. TBMM’nin açıklamasına göre partilerin raporları belirlenen başlıklar çerçevesinde değerlendirildi; nihai raporun önümüzdeki günlerde komisyonda oylanarak TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanıyor.
Bahçeli’nin çıkışı süreci hızlandırdı
“Umut hakkı” tartışması, Devlet Bahçeli’nin bir gün önce yaptığı açıklamayla yeniden gündeme geldi. Bahçeli, Abdullah Öcalan’ın PKK’nın silah bırakma sürecindeki taahhütlerine işaret ederek, “Anadolu huzura, Öcalan umuda dönünceye kadar kararımız nettir” ifadesini kullandı.
“Umut hakkı raporda olacak”
Komisyonun MHP’li üyesi Yıldız, toplantı sonrası “Önümüzdeki hafta biter. Umut hakkı konusunda uzlaştık, bir problem yok, raporda olacak. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına uyulduğunda umut hakkından bahsediliyor” dedi. Yıldız, hangi partilerle uzlaşıldığını açıklamadı; diğer parti temsilcilerinden de açıklama gelmedi.
Umut hakkı nedir?
Mevzuata göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları, Terörle Mücadele Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kapsamında istisnasız biçimde ömür boyu infaz ediliyor. “Umut hakkı” ise belirli bir infaz süresinden sonra hükümlünün durumunun yeniden değerlendirilmesini, koşulların ve yöntemlerin öngörülebilir olmasını ifade ediyor. Amaç, hükümlünün özgürlüğe kavuşma umudunun tamamen ortadan kalkmaması.
Öcalan yararlanabilir mi?
Gazeteci Alican Uludağ’ın 2024’teki değerlendirmesine göre Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 18 Mart 2014 tarihli kararında Öcalan’ın koşullu salıverilme imkânı olmaksızın infaz edilmesini hak ihlali saydı ve en fazla 25 yılda bir gözden geçirme yapılması gerektiğini belirtti. Bu sürenin 15 Şubat 2024’te dolmasına karşın mevcut infaz mevzuatı gerekçe gösterilerek uygulamaya geçilmedi.
Bahçeli’nin işaret ettiği “umut hakkı”nın hayata geçmesi için Terörle Mücadele Kanunu’nun 17’nci maddesinin 4’üncü fıkrası başta olmak üzere infaz mevzuatında değişiklik yapılması gerektiği belirtiliyor. Bu değişiklikler yapılırsa Öcalan’ın koşullu salıverilme takvimi ve infaz süresi yeniden hesaplanabilecek.