Yapay zekâ şirketi Anthropic’in, sohbet robotu Claude’un eğitimi için milyonlarca basılı kitabı dijitalleştirip ardından imha ettiği belirlendi. Bilgi, Anthropic aleyhine açılan telif hakkı davasında mahkeme kayıtlarının kamuoyuna açılmasıyla gün yüzüne çıktı.
Mahkeme belgelerine göre söz konusu çalışma, şirketin 2024 yılında başlattığı ve “Project Panama” adı verilen gizli bir proje kapsamında yürütüldü. Projenin amacı, “yapay zekâ modelini eğitmek için mümkün olduğunca geniş bir kitap arşivi oluşturmak” olarak tanımlandı. Belgelerde, kitapların ciltlerinin sökülerek sayfa sayfa tarandığı, işlem tamamlandıktan sonra fiziksel kopyaların atıldığı belirtildi.
Lisans yerine toplu satın alma
Dosyalar, Anthropic’in bu yöntemi özellikle tercih ettiğini ortaya koyuyor. Şirketin, yazarlarla tek tek lisans anlaşması yapmak yerine kitapları satın alıp taramayı daha hızlı ve pratik bulduğu kaydedildi. Ancak bu yaklaşımın telif haklarını ihlâl edip etmediği, açılan davaların temelini oluşturuyor.
“Gölge kütüphane” iddiaları
Mahkeme kayıtlarında ayrıca, Anthropic’in kitap temininde “gölge kütüphaneler” olarak adlandırılan ve telifli eserlerin izinsiz paylaşıldığı çevrim içi arşivlerden de yararlanmış olabileceği iddia edildi. Dosyalara göre, şirketin kurucu ortaklarından birinin bu kaynaklardan bazı kitapları indirerek yapay zekâ eğitim verilerine dahil ettiği öne sürüldü.
Daha önce de uzlaşma olmuştu
Belgelerde, Anthropic’in daha önce yazarlar tarafından açılan başka bir telif davasında yüksek meblağlı bir uzlaşmaya gittiği bilgisi de yer aldı. Yeni dosyalar, şirketin kitap temini ve kullanımına ilişkin bugüne kadar bilinmeyen ayrıntıları ortaya koydu.
Sektör geneline etkisi
Uzmanlara göre dava, yapay zekâ şirketlerinin hangi kaynakları hangi sınırlar içinde kullanabileceği sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Benzer tartışmaların Meta, Google ve OpenAI hakkında açılan davalarda da yer aldığı belirtiliyor.