Protein, insan vücudunun büyüme, onarım ve bağışıklık süreçlerinde temel rol oynayan makro besin ögesi olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre kas yapımı, hormon üretimi ve hücre yenilenmesi için yeterli protein alımı gerekiyor. Günlük ihtiyaç; yaş, cinsiyet, kilo ve fiziksel aktivite düzeyine göre değişiyor.
Dünya Sağlık Örgütü ve beslenme rehberlerinde, sağlıklı yetişkinler için günlük protein ihtiyacı kilogram başına ortalama 0,8 gram olarak belirtiliyor. Spor yapanlar, hamileler, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlarda bu miktar artabiliyor.
Kas ve doku onarımı
Protein, kas liflerinin onarımını ve gelişimini destekliyor. Özellikle direnç egzersizi yapan kişilerde yeterli protein alımı, kas kaybını önlemeye ve performansı artırmaya yardımcı oluyor. Yaş ilerledikçe görülen kas kütlesi kaybının (sarkopeni) azaltılmasında da proteinin rolü bulunuyor.
Bağışıklık sistemine katkı
Antikorların yapısında protein bulunuyor. Yeterli protein alımı, enfeksiyonlara karşı savunma mekanizmasının güçlenmesine katkı sağlıyor. Uzmanlar, uzun süreli düşük proteinli beslenmenin bağışıklık yanıtını zayıflatabileceğine dikkat çekiyor.
Hormon ve enzim üretimi
İnsülin ve büyüme hormonu gibi birçok hormon protein yapılıdır. Sindirim enzimleri de proteinlerden oluşur. Bu nedenle protein eksikliği, metabolik süreçlerin yavaşlamasına yol açabilir.
Tokluk hissi ve kilo kontrolü
Protein, karbonhidrat ve yağa kıyasla daha uzun süre tokluk hissi sağlayabiliyor. Bu özelliği sayesinde kilo kontrolü programlarında dengeli protein tüketimi öneriliyor. Ancak uzmanlar, aşırı protein tüketiminin böbrek sağlığı üzerinde risk oluşturabileceğini belirtiyor.
Hangi besinlerde bulunur?
Protein; hayvansal ve bitkisel kaynaklardan alınabiliyor.
Hayvansal kaynaklar: Yumurta, süt ve süt ürünleri, tavuk, kırmızı et, balık.
Bitkisel kaynaklar: Mercimek, nohut, fasulye, soya, kuruyemişler ve tam tahıllar.
Beslenme uzmanları, dengeli bir diyet için farklı protein kaynaklarının birlikte tüketilmesini öneriyor.
Fazlası zararlı olabilir
Uzmanlar, yüksek proteinli diyetlerin uzun vadede böbrek fonksiyonları üzerinde yük oluşturabileceğini ifade ediyor. Özellikle böbrek hastalığı olan kişilerin protein alımını hekim kontrolünde planlaması gerekiyor.
Sonuç olarak protein, insan vücudu için vazgeçilmez besin ögelerinden biri. Ancak ihtiyaç miktarı kişiye göre değiştiği için dengeli ve bilinçli tüketim öneriliyor.
