İlk tur sonuçları

Seçim sürecinde 329 milletvekilinden 252’si oy kullanmak üzere hazır bulundu. İlk tur oylamada Nizar Amêdî 208 oy alırken, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) adayı Fuad Husên ile İslam Birliği adayı Musena Emîn 17’şer oyda kaldı.

İkinci turda sonuç netleşti

İlk turda yeterli çoğunluk sağlanamayınca yapılan ikinci tur oylamada, en fazla oyu alan Nizar Amêdî Irak’ın yeni cumhurbaşkanı olarak belirlendi.

Boykotların gölgesinde seçim

Parlamento oturumu, bazı siyasi grupların boykot kararı nedeniyle sınırlı katılımla gerçekleşti. KDP ile eski Başbakan Nuri el-Maliki liderliğindeki Hukuk Devleti Koalisyonu’nun oturuma katılmaması dikkat çekti.

Kürt partileri arasında temaslar

Cumhurbaşkanlığı seçim sürecinde Kürt siyasi partileri arasında yoğun görüşmeler yürütüldü. KDP ve YNK temsilcilerinin ortak aday belirlemek amacıyla temaslarda bulunduğu ancak bu süreçte uzlaşmanın sağlanamadığı belirtildi.

Siyasi süreçte belirsizlikler

Irak’ta cumhurbaşkanlığı makamı geleneksel olarak Kürt siyasi partileri arasında paylaşılan bir görev olarak biliniyor. Ancak partiler arasındaki görüş ayrılıkları, seçim sürecinin uzamasına ve belirsizliklerin artmasına neden oldu.

Görüşmeler Washington’da başlayacak

İsrail’in Washington Büyükelçisi Yehiel Leiter, yaptığı açıklamada iki ülke arasında resmi temasların başlatılacağını belirtti. Görüşmelerin Salı günü ABD Dışişleri Bakanlığı’nda yapılacağı ifade edildi.

Hizbullah masada olmayacak

İsrail tarafı, müzakere sürecine Lübnan devletiyle katılacağını ancak Hizbullah ile herhangi bir ateşkes görüşmesi yürütmeyeceğini net bir şekilde açıkladı.

Büyükelçi Leiter, Hizbullah’ı iki ülke arasında barışın önündeki en büyük engel olarak nitelendirerek, bu yapı ile müzakere edilmeyeceğini vurguladı.

Sahada çatışmalar sürüyor

İsrail ordusu, son haftalarda Hizbullah’ın füze saldırılarına karşılık olarak Lübnan topraklarına yönelik geniş çaplı hava ve kara operasyonları düzenliyor. Bölgedeki askeri hareketlilik, diplomatik girişimlere rağmen devam ediyor.

İran görüşmeleri ayrı tutuluyor

Öte yandan İsrail yetkilileri, ABD ile İran arasında İslamabad’da yapılması planlanan görüşmelerin Lübnan’daki gelişmelerle bağlantılı olmadığını belirtti. Bu süreçte Lübnan dosyasının ayrı tutulduğu ifade edildi.

Ağır bilanço

Lübnan makamlarının verilerine göre, son haftalarda yaşanan çatışmalarda 1950’den fazla kişi hayatını kaybetti.

Ayrıca, ABD ile İran arasındaki iki haftalık ateşkes sürecinin ilk gününe denk gelen bir saldırıda, İsrail’in düzenlediği operasyonlarda tek günde 350 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.

Binlerce asker gönderilecek iddiası

Wall Street Journal’ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD yönetimi Ortadoğu’ya 1500 ila 2 bin asker göndermeyi değerlendiriyor. Sevkiyatın, bölgedeki askeri hareketliliği artıracağı belirtiliyor.

Savaş uçakları ve deniz piyadeleri de yolda

Haberde, ABD’nin son dönemde bölgeye savaş uçakları sevk ettiği, ayrıca 82. Hava İndirme Tümeni’nden birliklerin de gönderilmesinin planlandığı aktarıldı.

ABD Donanması’ndan bir yetkili ise binlerce deniz piyadesinin bölgeye doğru hareket ettiğini ifade etti.

Görüşmeler öncesi gerilim yükseliyor

ABD ile İran arasında İslamabad’da yapılması beklenen görüşmelere rağmen askeri hareketliliğin sürmesi, bölgede tansiyonun yükseldiği şeklinde yorumlanıyor.

İran’ın Tutumu "Sert" Ama Kapılar Kapanmadı

ABD destekli son ateşkes ve uzlaşı önerisine Tahran’dan gelen yanıt "sert" olarak nitelendirilse de, Amerikalı yetkililer bu durumu bir "pazarlık stratejisi" olarak okuyor. Washington’daki bazı kaynaklar, İran’ın masada elini güçlendirmek için söylemini sertleştirdiğini, ancak diplomatik temasların tamamen kesilmediğini belirtiyor.

Hürmüz Boğazı İçin Mühlet Doluyor

Küresel enerji piyasalarının kilit noktası olan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için Trump tarafından tanınan süre bugün (Salı) gece yarısı sona eriyor. Trump, daha önce yaptığı uyarılarda sürenin aşılması durumunda şu noktaların hedef alınabileceğini belirtmişti:

• Enerji Altyapısı: İran’ın petrol ve gaz tesisleri.

• Stratejik Noktalar: Boğaz trafiğini engelleyen askeri üsler ve savunma sistemleri.

Askeri Operasyon Talimatı An Meselesi

Beyaz Saray cephesinde sürenin yeniden uzatılmasına dair belirgin bir isteksizlik gözleniyor. ABD’li yetkililer, Başkan Trump’ın kapalı kapılar ardında anlaşma ihtimaline karşı daha temkinli bir tutum sergilemeye başladığını ve askeri operasyon için nihai talimatın kısa süre içinde verilebileceğini ifade ediyor. Bölgedeki askeri hareketlilik ve diplomatik baskı, krizin birkaç saat içinde ya bir uzlaşıya ya da sıcak bir çatışmaya evrileceğini gösteriyor.

Pakistan’ın İki Aşamalı Barış Planı

Mareşal Asım Münir liderliğindeki Pakistan heyeti tarafından hazırlanan plan, bölgedeki gerilimi kademeli olarak düşürmeyi hedefliyordu:

• Birinci Aşama: Tarafların derhal ateşkes ilan etmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden trafiğe açılması.

• İkinci Aşama: İslamabad’da yüz yüze yapılacak görüşmelerle 20 günlük süre içinde kapsamlı bir barış anlaşmasına varılması.

Gece boyunca süren diplomasi trafiğinde Mareşal Münir, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile temaslarını sürdürse de somut bir uzlaşı sağlanamadı.

Trump’ın Mühleti ve Hürmüz Boğazı Krizi

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutma ısrarı üzerine ABD Başkanı Donald Trump’tan yeni bir hamle geldi. Daha önce İran’a 48 saat süre tanıyan Trump, anlaşma için tanınan mühleti 8 Nisan Çarşamba günü Türkiye saatiyle 03.00’e kadar uzattı. Washington yönetimi, Boğaz’ın açılmaması durumunda askeri seçeneklerin masada olduğu mesajını yineledi.

Kritik Eşik: 8 Nisan

Dünya kamuoyu, Trump’ın tanıdığı sürenin dolacağı 8 Nisan tarihine kilitlenmiş durumda. İran’ın "tam garanti" talebi karşılanmadığı sürece Hürmüz Boğazı’ndaki blokajı kaldırmayacağı öngörülüyor. Enerji koridorunun kapalı kalması küresel piyasalarda tedirginliği artırırken, diplomatik kaynaklar İslamabad’daki nihai görüşme umudunun henüz tamamen tükenmediğini belirtiyor.

Şehir Duvarının Sırrı Çözüldü

Dr. Asma Ibrahim ve Dr. Jonathan Mark Kenoyer liderliğindeki uluslararası ekip, sahanın ünlü Stupa Höyüğü'nün batısında yürüttükleri çalışmalarda önemli bir yapıya odaklandı. 1950'de Sir Mortimer Wheeler tarafından bir "sel barajı" olarak tanımlanan devasa kerpiç yapının, aslında yüzyıllar boyunca genişletilmiş çok evreli bir şehir duvarı olduğu anlama geldi.

• Erken Evre: Duvarın en alt katmanlarından alınan numuneler, yerleşimin "Olgun Harappa" döneminden (M.Ö. 2600) çok önce, M.Ö. 2700-2600 civarında başladığını gösterdi.

• Kot Diji Mirası: Duvarın altındaki derin sondajlarda bulunan Kot Diji tarzı çömlekler, Mohenjo-daro’nun sıfırdan inşa edilmediğini, zaten var olan köklü bir topluluktan evrildiğini ortaya koydu.

Kentsel Planlamanın Öncüsü

Mohenjo-daro, standart pişmiş tuğlaları, gelişmiş drenaj sistemleri ve ızgara planlı sokak yapısıyla Bronz Çağı’nın en sofistike şehirlerinden biri olarak biliniyor. Yeni veriler, bu kentsel mükemmelliğin bir anda ortaya çıkmadığını; aksine sosyal, ekonomik ve mimari sistemlerin yüzyıllar süren deneysel bir sürecin ürünü olduğunu kanıtlıyor. Şehrin en parlak döneminde 40.000 kişilik bir nüfusa ev sahipliği yaptığı tahmin ediliyor.

Farklı Devirlerin İzleri Bir Arada

Saha sadece İndus Medeniyeti’ne değil, sonraki dönemlere de ışık tutmaya devam ediyor. 2023 yılında aynı bölgede bulunan ve birbirine kaynamış halde ele geçen 5,5 kilogramlık Kuşan İmparatorluğu dönemi sikkeleri (M.S. 2-5. yüzyıl), bölgenin İndus medeniyetinin çöküşünden bin yıl sonra bile stratejik önemini koruduğunu gösteriyor.

Arkeologlar, gelecekteki kazılarda şehir duvarının tam rotasını çizmeyi ve antik ticaretin, güvenliğin nasıl organize edildiğini anlamak için ana giriş kapılarını tespit etmeyi hedefliyor.

Pakistan: 81 Terör Hedefi Vuruldu

Pakistan kanadından gelen açıklamalar ise operasyonların kapsamının genişlediğini gösteriyor. Pakistan Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar, Afganistan tarafında 796 militanın öldürüldüğünü ve binden fazla kişinin yaralandığını savundu. Tarar, askeri verileri paylaşarak şu bilgileri aktardı:

• Afganistan içindeki 81 "terör hedefi" ve altyapısı hava saldırılarıyla vuruldu.

• 286 kontrol noktası imha edilirken, 44 kontrol noktası Pakistan güçlerince ele geçirildi.

• 249 tank, zırhlı araç ve topçu silahı etkisiz hale getirildi.

• Hayber Pahtunhva eyaletindeki çatışmalarda 37 militan öldürüldü.

Gerilimin Arka Planı: TTP ve Sınır Hattı

İki ülke arasındaki çatışmaların temelinde, Pakistan’ın kendi topraklarındaki saldırılardan sorumlu tuttuğu Pakistan Talibanı’nın (TTP) Afganistan’da mevzilendiği iddiası yatıyor. 22 Şubat’ta Pakistan’ın Afganistan sınırındaki "terör kamplarını" vurmasıyla başlayan süreç, 26 Şubat’ta Afganistan’ın Pakistan askeri tesislerine misilleme yapmasıyla topyekün bir sınır çatışmasına dönüştü.

Diplomatik Arayışlar Sonuçsuz mu Kalacak?

2025 yılının Ekim ve Kasım aylarında İstanbul’da yürütülen ateşkes müzakerelerinin sonuçsuz kalmasının ardından, taraflar son olarak 2 Nisan’da Çin’in ara buluculuğunda bir araya geldi. Afganistan’ın Pekin’e heyet göndermesiyle başlayan bu yeni diplomatik kanalın, sahadaki şiddeti durdurup durduramayacağı uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Hava Savunma Sistemleri Devreye Girdi

Saldırılar sırasında Erbil semalarında hareketli dakikalar yaşandı. Edinilen bilgilere göre:

• Erbil çevresinde toplam yedi İHA, hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildi.

• Erbil Uluslararası Havalimanı üzerinde iki, Şemamk nahiyesinde ise bir İHA düşürüldü.

• Soran, Halifan ve Sidekan semalarında savaş uçaklarının alçak uçuş yaptığı ve bölgede şiddetli patlamaların meydana geldiği bildirildi.

PDK-İ ve Komele yetkilileri, hedef alınan binaların boş olması veya İHA'ların düşürülmesi sayesinde can kaybı yaşanmadığını, ancak karargahlar ve sivil araçlarda büyük çapta maddi hasar oluştuğunu açıkladı.

Trump’ın "Silah" İddiası ve Zamanlama

Saldırıların zamanlaması, ABD Başkanı Donald Trump’ın Fox News’e verdiği mülakattaki iddialarıyla aynı döneme denk geldi. Trump, Washington’ın Kürtler aracılığıyla İran’daki protestoculara silah gönderdiğini ancak bu silahların "Kürtler tarafından saklandığından" şüphelendiğini öne sürmüştü. Rojhılatlı (Doğu Kürdistan) partiler ise bu iddiaları kesin bir dille yalanlayarak ABD’den herhangi bir askeri yardım almadıklarını belirtti.

28 Şubat’tan Bu Yana 670 Saldırı

Rûdaw verilerine göre, ABD-İsrail ile İran arasındaki bölgesel gerilimin tırmandığı 28 Şubat 2026 tarihinden bu yana Kürdistan Bölgesi’ne yönelik saldırıların bilançosu ağırlaşıyor. Son beş hafta içinde bölgeye toplamda yaklaşık 670 İHA ve füze saldırısı düzenlendiği kaydedildi. Bu durum, Kürdistan Bölgesi’nin bölgesel çatışmanın en sıcak cephelerinden biri haline geldiğini gösteriyor.

Depremin merkezi Badahşan

Alman Yer Bilimleri Araştırma Merkezi (GFZ), depremin merkez üssünün Afganistan’ın kuzeydoğusundaki Badahşan vilayetine bağlı Curm ilçesi olduğunu açıkladı. Depremin geniş bir coğrafyada hissedildiği belirtildi.

Kabil’de bina çöktü

Yerel yetkililer, sarsıntının etkisiyle başkent Kabil’de bir evin çöktüğünü ve bu olayda 8 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

Çalışmalar sürüyor

Depremin ardından bölgede arama kurtarma ve hasar tespit çalışmaları başlatıldı. Yetkililer, olası yeni risklere karşı ekiplerin teyakkuz halinde olduğunu bildirdi.

Geniş alanda hissedildi

Deprem, sadece merkez üssünde değil, ülkenin birçok noktasında hissedildi. Vatandaşlar kısa süreli panik yaşarken, bazı bölgelerde hasar oluştuğu bildirildi.

Deniz Gücü ve Hürmüz Boğazı Tehdidi Sürüyor

Hava harekâtının önceliği müttefiklere yönelik karasal tehditler olduğu için, İran’ın kıyı savunma seyir füzelerinin büyük bir bölümünün sağlam kaldığı değerlendiriliyor. Bu durum, dünya petrol ticaretinin ana damarı olan Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği için ciddi bir risk oluşturmaya devam ediyor. Her ne kadar ana donanma ağır hasar görmüş olsa da, Devrim Muhafızları’na bağlı deniz kuvvetlerinin yüzlerce küçük bot ve insansız deniz aracıyla kapasitesinin yarısını koruduğu bildiriliyor. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), şimdiye kadar 155’ten fazla İran gemisinin vurulduğunu açıklasa da, bölgedeki taciz ateşlerinin sürmesi deniz hakimiyetinin tam olarak sağlanamadığını kanıtlıyor.

Beyaz Saray ve Pentagon’dan Sert Yalanlama

Sızan istihbarat bilgilerine Beyaz Saray ve Pentagon’dan tepki gecikmedi. Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, anonim kaynakların Başkan Trump’ın "Epic Fury" (Destansı Öfke) Operasyonu’ndaki başarısını karalamaya çalıştığını savunarak; İran’ın füze saldırılarının yüzde 90 oranında azaldığını ve üretim tesislerinin üçte ikisinin imha edildiğini iddia etti. Savunma Bakanı Pete Hegseth ise İran’ın ateş gücünün her geçen gün zayıfladığını ve fırlatılan az sayıdaki füzenin hava savunma sistemleri tarafından kolayca düşürüldüğünü belirtti. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell de haberin "tamamen yanlış" olduğunu ileri sürerek, askeri hedeflere ulaşma konusunda planlanandan çok daha ileride olduklarını vurguladı.

İki Haftalık Mühlet Gerçekçi mi?

Başkan Trump’ın operasyonların iki ila üç hafta içinde tamamlanacağına dair öngörüsü, istihbarat analizcileri tarafından "aşırı iyimser" bulunuyor. İsrail kaynakları, aktif rampa sayısını yüzde 20-25 gibi daha düşük bir oranda verse de, bu sayıma yeraltına gömülmüş veya erişimi engellenmiş sistemleri dahil etmiyor. Ancak uzmanlar, İran’ın mobil platformları hızla hareket ettirme yeteneği ve yeraltı tesislerine yeniden erişim sağlamak için kullandığı ağır iş makineleri dikkate alındığında, tehdidin tamamen ortadan kaldırılmasının öngörülenden çok daha uzun süreceğini savunuyor. Mevcut tablo, bölgedeki ABD ve İsrail personeli ile Körfez ülkelerinin bir süre daha füze ve dron saldırılarına maruz kalmaya devam edeceğini gösteriyor.

Macron: "Savaşları Konuşurken Bu Seviyesizlik Kabul Edilemez"

Güney Kore’nin başkenti Seul’de resmi temaslarda bulunan Emmanuel Macron, mevkidaşının bu çıkışlarına gecikmeden yanıt verdi. Dünyanın son derece ciddi krizlerle karşı karşıya olduğunu hatırlatan Macron, savaşlardan, hayatını kaybeden sivillerden ve küresel ekonominin geleceğinden bahsedilen bir ortamda, Trump’ın sözlerinin "ne hoş ne de seviyeli" olduğunu belirtti. Bu tür kişisel saldırıların diplomatik ciddiyetle bağdaşmadığını vurgulayan Fransa lideri, söz konusu açıklamaların aslında "cevap vermeye bile değmediğini" ifade ederek tartışmayı büyümeden kapatma yolunu seçti.

Fransız Siyaseti Trump’a Karşı Tek Ses Oldu

Trump’ın açıklamaları sadece Macron cephesinde değil, Fransa’nın tüm siyasi yelpazesinde büyük tepkiyle karşılandı. Fransa Ulusal Meclis Başkanı Yaël Braun-Pivet, dünya geleceğinin tartışıldığı bir dönemde bir liderin bu üslubu kullanmasının kabul edilemez olduğunu savundu. Macron ile sert muhalefet yürüten radikal sol parti La France Insoumise’ın koordinatörü Manuel Bompard dahi, siyasi görüş ayrılıklarını bir kenara bırakarak Trump’ın ifadelerini "kesinlikle kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Fransız basını ise bu durumu müttefiklik ilişkilerinde "yeni bir dip noktası" olarak yorumladı.

Gerilimin Perde Arkası: İran ve NATO Çıkmazı

Kişisel polemiklerin arka planında, ABD’nin İran’a yönelik başlattığı saldırılar ve NATO içindeki stratejik ayrışmalar yatıyor. Trump, NATO müttefiklerini İran operasyonlarına yeterli destek vermemekle ve yükü ABD’nin omuzlarına bırakmakla suçluyor. Macron ise askeri müdahale yerine diplomasi ve nükleer müzakerelerin korunması gerektiğini savunarak Trump’ın tek taraflı politikalarına karşı bir direnç noktası oluşturuyor. Bu siyasi görüş ayrılıklarının, liderler arasındaki kişisel bir güç savaşına dönüşmesi, savunma ittifakının geleceğine dair endişeleri de beraberinde getiriyor.

ABD’nin Minnesota eyaletine bağlı Moorhead kentinde, Kürdistan Bölgesi ile kurulan ilişkilerin simgesel bir adımı olarak dikkat çeken bir karar alındı. Kentteki parklardan birine “Kürdistan” adı verilmesi, 1 Nisan 2026 tarihinde düzenlenen özel bir dostluk konferansında kamuoyuna duyuruldu. Etkinliğe yerel yöneticilerin yanı sıra eyalet kongresi üyeleri ve Kürt diasporası temsilcileri katıldı.

Kardeş kent ilişkileri sembolleşiyor

Konferansta konuşan Moorhead Belediye Başkanı Shelly Carlson, kentin Zaho ile kurduğu güçlü dostluk bağlarına dikkat çekti. Carlson, alınan kararın yalnızca bir isimlendirme olmadığını, aynı zamanda iki kent arasındaki ilişkilerin derinliğini ve karşılıklı saygıyı yansıttığını ifade etti. Parka “Kürdistan” adının verilmesinin, bu dostluğu kalıcı bir simgeye dönüştürmeyi amaçladığını vurguladı.

Diaspora: Amaç ilişkileri derinleştirmek

Etkinliğe katılan Kürt diasporası temsilcilerinden Cihan Brifki ise yaptığı değerlendirmede, konferansın temel hedefinin Kürdistan ile Moorhead ve Minnesota arasındaki ilişkileri daha da geliştirmek olduğunu belirtti. Brifki, özellikle yerel düzeyde kurulan bu tür bağların kültürel ve toplumsal etkileşimi güçlendirdiğine dikkat çekti.

Moorhead ile Zaho arasında kurulan bu dostluk köprüsünün öncülerinden biri olan Brifki, organizasyonda yaptığı konuşmada Kürt toplumu ile kent arasındaki ilişkilerin uzun vadeli bir iş birliği potansiyeli taşıdığını ifade etti.

Dostluk anlaşmasından park kararına

Brifki ayrıca, geçtiğimiz aylarda Moorhead’den bir heyetin Kürdistan Bölgesi’ni ziyaret ettiğini hatırlattı. Bu temasların, Temmuz ayında Zaho ile Moorhead arasında imzalanan dostluk muhtırasının bir devamı niteliğinde olduğu belirtildi. Söz konusu imza törenine Zaho Bağımsız İdaresi Sorumlusu Gohdar Şeyho’nun da katıldığı ifade edildi.

Yaklaşık 46 bin nüfusa sahip Moorhead kenti, demografik yapısıyla da dikkat çekiyor. Kent nüfusunun yaklaşık yüzde 8’ini Kürtlerin oluşturduğu belirtilirken, bu durumun iki taraf arasındaki ilişkilerin gelişmesinde önemli bir rol oynadığı değerlendiriliyor.

Alınan bu karar, yalnızca bir park ismi değişikliğinin ötesinde, yerel yönetimler ile diasporalar arasında kurulan bağların somut bir göstergesi olarak yorumlanıyor.

3. Kürt Film Festivali, bu yıl politik ve kültürel bir mesajla izleyici karşısına çıkıyor. 17-19 Nisan 2026 tarihleri arasında Düsseldorf’ta düzenlenecek festivalin sembolü, Rojava direnişiyle özdeşleşen “saç örgüsü” olarak belirlendi.

Festival, Rojava’ya yönelik saldırıların sürdüğü bir dönemde organize edilirken, açılışın da bu bağlamda bir mesaj taşıması hedeflendi. Etkinlik, 90 dakikalık “Heval Birako” filmiyle başlayacak. Programda ayrıca “Rojava rûmeta me ye” adlı kısa film ve “Hemo” belgeseli de yer alıyor.

Programda geniş coğrafyadan yapımlar var

Festival kapsamında 3 uzun metrajlı film, 8 belgesel ve 17 kısa film izleyiciyle buluşacak. Yapımların coğrafi dağılımı ise dikkat çekiyor: Rojava’dan 3, Türkiye’den 11, Rojhilat’tan 5, Federe Kürdistan Bölgesi’nden 7 ve uluslararası alandan 3 film programda yer alıyor.

Festival, Kürt sinemasının farklı coğrafyalardaki üretimlerini bir araya getirerek hem sanatsal hem de politik bir hafıza alanı oluşturmayı hedefliyor.

“Saç örgüsü” direnişin simgesi

Festival hazırlık komitesi üyesi Serhat Hulaku, bu yılın sembolüne ilişkin yaptığı açıklamada, Rojava’daki kadın savaşçıların deneyimlerine işaret etti. Saldırılar sırasında bir kadın savaşçının saç örgüsünün kesilmesinin ardından, örgünün direnişin simgesi haline geldiğini belirten Hulaku, bu nedenle logoda saç örgülü bir kadın figürüne yer verdiklerini söyledi.

Temalar: yasaklar, göç ve direniş

Festivalde gösterilecek filmler; Rojava devrimi, Rojhilat’taki kolberler, Kürt dili üzerindeki yasaklar, Türkiye’deki Kürtlerin durumu ve zorunlu göç gibi başlıkları ele alıyor. Aynı zamanda Kürtçe müzik üzerindeki baskılar da yapımların önemli temaları arasında yer alıyor.

Kısa film kategorisinde her bölgeden bir filme ödül verilecek, uzun metrajlı yapımlar için ise dört onur ödülü takdim edilecek.

Hulaku, festivalin yalnızca bir sinema etkinliği değil, aynı zamanda zor koşullar altında üretilen filmlerin görünürlük kazanması açısından önemli bir platform olduğunu vurgulayarak, “Bu filmler savaş, zorluk ve yasaklar altında çekiliyor. Tüm halkımızı festivali sahiplenmeye çağırıyoruz” dedi.

Irak Millî Futbol Takımı, 2026 Dünya Kupası yolunda kritik play-off karşılaşmasında Bolivya Millî Futbol Takımı’nı mağlup ederek tarihî bir başarıya imza attı. Meksika’daki Estadio BBVA’da oynanan mücadele, sadece bir galibiyet değil, aynı zamanda 40 yıl sonra gelen büyük bir geri dönüşün simgesi oldu.

Karşılaşma yüksek tempoyla başlarken, Irak ilk dakikalardan itibaren oyunun kontrolünü eline aldı. Amir Al-Ammari’nin tehlikeli serbest vuruşu, Bolivya kalesinde ilk alarmı verirken kaleci Guillermo Viscarra kritik bir kurtarışla gole izin vermedi. Ancak bu pozisyon, gelecek golün habercisi oldu.

Erken gol, planı belirledi

Kornerden gelen pozisyonda Bolivya savunmasının yaptığı hata, Irak’a avantaj sağladı. Ali Al-Hamadi, ceza sahasında boş kalarak topu kafa vuruşuyla ağlara gönderdi ve takımını öne geçirdi. Bu gol, Irak’ın oyun planını netleştirdi: kontrollü savunma, hava toplarında etkinlik ve rakip hatalarını değerlendirme.

Bolivya ise geri adım atmadı. Orta sahada kontrolü ele almaya çalışan Güney Amerika temsilcisi, baskıyı artırarak beraberlik aradı. Bu çabanın sonucu olarak Paniagua’nın golüyle skor eşitlendi ve mücadele yeniden dengelendi.

Hatalar kaderi belirledi

Maçın kırılma anı ikinci yarıda yaşandı. Bolivya’nın savunmada yaptığı bir anlık konsantrasyon kaybı, sonucun belirlenmesine neden oldu. Sağ kanattan gelen ortada savunma hazırlıksız yakalanırken, Aymen Hussein fırsatı iyi değerlendirdi ve takımını yeniden öne geçiren golü kaydetti.

Kalan dakikalarda Bolivya yoğun baskı kurdu. Duran toplar ve özellikle köşe vuruşlarıyla Irak kalesini zorlayan Güney Amerika ekibi, aradığı golü bulamadı. Irak ise oyunu yavaşlatarak ve taktik disipline bağlı kalarak skor üstünlüğünü korumayı başardı.

Arnold faktörü ve “aslan” ruhu

Teknik direktör Graham Arnold’un etkisi sahaya açık şekilde yansıdı. Kritik maçlardaki deneyimiyle bilinen Arnold, Irak’ı disiplinli ve sonuç odaklı bir oyunla başarıya taşıdı. Daha önce Avustralya ile Dünya Kupası elemelerinde önemli başarılar elde eden deneyimli teknik adam, bir kez daha “play-off uzmanı” olduğunu kanıtladı.

Arnold maç sonrası yaptığı açıklamada, oyuncuların mücadele ruhuna dikkat çekerek, bu başarının arkasında büyük bir fedakârlık olduğunu vurguladı. Takımın gösterdiği performansın, yalnızca sportif bir başarı değil, aynı zamanda milyonlarca insan için bir gurur kaynağı olduğunu ifade etti.

40 yıl sonra gelen büyük dönüş

Bu sonuçla birlikte Irak, Japonya, Güney Kore, Katar, Avustralya, Ürdün, Özbekistan, Suudi Arabistan ve İran ile birlikte 2026 Dünya Kupası’na katılan dokuzuncu Asya temsilcisi oldu. Bu başarı, aynı zamanda ülkenin 1986’daki turnuvadan sonra Dünya Kupası sahnesine dönüşü anlamına geliyor.

“Mezopotamya Aslanları” olarak anılan Irak Millî Takımı, bu zaferle yalnızca bir turnuva bileti kazanmadı; aynı zamanda bir ulusun hafızasında derin izler bırakan bir geri dönüş hikâyesine imza attı. 40 yıl sonra yeniden dünya sahnesine çıkan Irak, azmin, disiplinin ve doğru anda gelen fırsatların futboldaki belirleyici gücünü bir kez daha gösterdi.

Karin Keller-Sutter, ABD merkezli sosyal medya platformu X’in yapay zekâ aracı Grok tarafından kendisi hakkında üretilen ifadeler nedeniyle hukuki süreç başlattı. İsviçre basınında yer alan haberlere göre, Bakan Keller-Sutter internet üzerinden iftira ve hakaret suçlamasıyla suç duyurusunda bulundu.

Olayın, kimliği belirsiz bir kullanıcının Grok’tan Keller-Sutter hakkında alaycı ve aşağılayıcı bir metin üretmesini istemesiyle başladığı belirtildi. Yapay zekânın verdiği yanıtta, bakana ve yürüttüğü kamu görevine yönelik kaba, cinsiyetçi ve küfürlü ifadelerin yer aldığı ifade edildi. Söz konusu içeriklerin kamuoyunda tepki çekmesi üzerine konu yargıya taşındı.

Yapay zekâ içerikleri yargıya taşındı

İsviçre’nin önde gelen medya kuruluşlarından Tamedia’nın aktardığına göre, Keller-Sutter’in başvurusu doğrudan dijital ortamda üretilen içeriklerin hukuki sorumluluğunu gündeme getiriyor. Bu durum, yapay zekâ sistemlerinin ürettiği içeriklerin hangi koşullarda suç kapsamına girebileceği tartışmasını da yeniden alevlendirdi.

“Kadın düşmanlığı normalleştirilemez”

Keller-Sutter’in sözcüsü Pascal Hollenstein, iftira ve hakaret gerekçesiyle hukuki sürecin başlatıldığını doğruladı. Hollenstein yaptığı açıklamada, bu tür içeriklerin yalnızca bireysel bir hak ihlali olmadığını, aynı zamanda toplumsal bir soruna işaret ettiğini vurguladı.

“Bu tür kadın düşmanlığı normal veya kabul edilebilir olarak görülmemelidir” diyen Hollenstein, dijital platformlarda üretilen içeriklerin denetimi ve sorumluluğu konusunun göz ardı edilemeyeceğini ifade etti.

Dijital platformların sorumluluğu tartışılıyor

Yaşanan gelişme, yapay zekâ araçlarının ürettiği içeriklerin hukuki statüsü ve platformların sorumluluğu konusunu yeniden gündeme taşıdı. Özellikle kullanıcı talebiyle oluşturulan içeriklerde, sorumluluğun kullanıcı, platform ve yapay zekâ geliştiricileri arasında nasıl paylaşılacağı, uluslararası hukuk açısından da tartışmalı bir alan olmaya devam ediyor.

Keller-Sutter’in başlattığı süreç, yalnızca bireysel bir hak arayışı olmanın ötesinde, yapay zekâ çağında ifade özgürlüğü, nefret söylemi ve dijital sorumluluk başlıklarının nasıl ele alınacağına dair önemli bir emsal oluşturabilecek nitelik taşıyor.

1. Bükreş: Balkanlar’ın Beaux-Arts Mücevheri

20. yüzyılın başlarında altın çağını yaşayan Romanya’nın başkenti, özellikle 1847’deki Büyük Yangın sonrası Parisli mimarların dokunuşlarıyla yeniden inşa edildi. Calea Victoriei bölgesindeki saraylar ve kütüphaneler, Paris’in Ecole des Beaux-Arts ekolünü Balkanlar’a taşıdı. 1930’larda nüfusu hızla artan şehir, II. Dünya Savaşı’nın gölgesi düşene dek bölgenin en rafine merkeziydi.

2. Şanghay: Uzak Doğu’nun Kozmopolit Limanı

1920 ve 30’lu yıllarda Şanghay, Batı etkilerinin Çin geleneğiyle karıştığı bir metropole dönüştü. Gece kulüpleri, kabareler ve geniş caddeleriyle Paris’i andıran şehir, aynı zamanda "Yeşil Çete" gibi yerel suç örgütlerinin ve uyuşturucu trafiğinin de merkeziydi. Bu ışıltılı ve tehlikeli dönem, 1949’da komünist yönetimin gelişiyle sona erdi.

3. Beyrut: Akdeniz’in Modern Yüzü

Lübnan’ın başkenti Beyrut, 1955-1975 yılları arasında dünya jet sosyetesinin uğrak noktasıydı. Marlon Brando gibi yıldızların konakladığı Saint Georges Oteli ve entelektüellerin buluşma noktası olan Hamra Bölgesi, şehre gerçek bir Paris havası katıyordu. Bu altın çağ, 1975’te patlak veren iç savaşın yıkıcı etkileriyle karanlığa gömüldü.

4. Puduçeri: Hindistan’daki Fransız Ruhu

Hindistan’ın güneyinde yer alan Puduçeri, Fransız sömürge döneminden kalan ızgara planlı sokakları ve "Beyaz Şehir" bölgesindeki mimarisiyle bilinir. Fransız pişirme tekniklerinin Hint baharatlarıyla buluştuğu Kreol mutfağı, bu kültürel sentezin en lezzetli kanıtıdır. Şehirde bugün bile Temmuz ayında Bastille Günü kutlanmaya devam etmektedir.

5. Hanoi: Çinhindi’nin Mimari Mirası

Vietnam’ın başkenti Hanoi, yaklaşık 60 yıl süren Fransız yönetimi altında Paris’in kentsel dokusunu kopyaladı. Hanoi Opera Binası, Paris’teki Palais Garnier’den ilham alınarak inşa edilen en görkemli yapılardan biridir. Günümüzde bu sömürge dönemi yapıları, butik kafelere ve sanat galerilerine dönüşerek şehrin turistik cazibesini korumaktadır.

Tahran’da Ağır Tahribat: 44 Bin Yapı Yıkıldı

Saldırıların merkez üssü konumundaki başkent Tahran, yıkımın en ağır hissedildiği bölge olarak kayıtlara geçti. İran Kızılayı verilerine göre, yalnızca Tahran genelinde 44 bin 391 konut ve iş yeri ya tamamen yerle bir oldu ya da kullanılamayacak derecede ağır hasar aldı. Şehrin sivil dokusunda meydana gelen bu devasa tahribat, barınma krizini de beraberinde getirdi.

Sağlık ve Eğitim Sistemi Felç Oldu

Rapordaki en sarsıcı veriler ise insani yaşamın sürdürülebilirliği için kritik olan kamu binalarına dair oldu. Saldırılar neticesinde bölge genelinde 316 hastane ve sağlık merkezi vurularak hizmet dışı kaldı. Eğitim alanında ise 763 okul ve eğitim kurumu ya tamamen yıkıldı ya da ciddi hasar alarak kapılarını kapatmak zorunda kaldı. Bu durum, bölgedeki sağlık hizmetlerine erişimi imkansızlaştırırken eğitim sürecini de belirsizliğe itti.

İnsani Yardım Araçları Saf Dışı

İran Kızılayı, kendi operasyonel gücünün de doğrudan hedef alındığını açıkladı. Paylaşılan envanter dökümüne göre; Kızılay’a ait 18 şube merkeziyle birlikte 48 operasyon aracı, 46 ambulans ve 3 yardım helikopteri vurularak tamamen saf dışı bırakıldı. Kurum, sivil altyapının onarılması ve insani yardım koridorlarının yeniden tesisi için uluslararası topluma geniş çaplı bir çalışma başlatılması çağrısında bulundu.

Bölgesel Savaşın Erbil Hattı

28 Şubat 2026 tarihinde patlak veren ABD-İsrail-İran savaşının ikinci ayına girilirken, çatışmaların sıçrama noktalarından biri de Irak'ın kuzeyi oldu. İran kaynaklı olduğu değerlendirilen bu saldırılar, bölgedeki stratejik noktaları ve sivil yerleşim alanlarını hedef almaya devam ediyor. Erbil, savaşın başından bu yana hava savunma kapasitesini en üst düzeye çıkararak çok sayıda benzer saldırıyı etkisiz hale getirmeyi başardı.

Güvenlik Alarmı Üst Seviyede

Vali Hoşnav, bölgedeki huzuru bozmaya yönelik bu düşmanca girişimlere karşı güvenlik birimlerinin teyakkuzda olduğunu vurguladı. Uluslararası koalisyon güçleri ve yerel savunma birimlerinin koordineli çalışmasıyla Erbil semalarındaki tehdidin bertaraf edildiği bildirildi. Bölgesel istikrarsızlığın derinleştiği bu süreçte, Erbil yönetimi sivil halkın güvenliğini sağlamak adına ek tedbirlerin devreye sokulduğunu açıkladı.

ABD ve Irak Makamları Arasında Güvenlik Koordinasyonu

Olayın ardından ABD Dışişleri Bakanlığı, gazetecinin akıbetini belirlemek ve güvenli bir şekilde kurtarılmasını sağlamak amacıyla Federal Soruşturma Bürosu (FBI) ile eş zamanlı bir çalışma başlattı. Irak İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, bölgedeki tüm kamera kayıtlarının incelemeye alındığı ve operasyonel sürecin titizlikle yürütüldüğü ifade edildi. Güvenlik kaynakları, kaçırma olayına karıştığı şüphesiyle bir kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Irak Güvenlik Medya Ağı Başkanı Saad Maan, yabancı misafirlerin hedef alınmasına izin verilmeyeceğini vurguladı.

Bölgesel Gerilimin Gölgesinde Güvenlik Krizi

Kittleson’ın alıkonulması, ABD-İsrail ve İran arasındaki bölgesel gerilimin ikinci ayına girdiği bir döneme rastlaması sebebiyle diplomatik bir baskı unsuru haline geldi. Gazetecinin silahlı gruplar tarafından stratejik bir hedef olarak mı yoksa adli bir suç şebekesi tarafından mı kaçırıldığı henüz netlik kazanmadı. Bağdat hükümeti üzerindeki uluslararası denetimin arttığı bu süreçte, Kittleson’ın kurtarılması için yürütülen operasyonun sonuçları yakından takip ediliyor.