Diyarbakır’ın tarım ekonomisindeki en önemli ticaret merkezlerinden biri olan eski ticaret borsası, Eylül ve Mart ayları arasında yaşadığı uzun sessizliği geride bıraktı. Tarım sezonunun resmen başlamasıyla birlikte bölgede büyük bir hareketlilik gözlenirken, borsa sadece Diyarbakırlı üreticilerin değil, çevre il ve ilçelerden gelen çiftçilerin de ana uğrak noktası haline geldi. Bu canlanma, uzun süredir durgun olan esnafın yüzünü güldürürken, artan talebi karşılayabilmek adına depolarda bekletilen onlarca çeşit tarım aleti ve ekipmanı raflardaki yerini aldı.

Bölgesel Tedarik Merkezi: Mardin, Batman ve Bingöl

Diyarbakır’ın bir tarım üssü olma özelliğini pekiştiren bu yoğunluk, kentin sınırlarını aşan bir ticaret hacmi oluşturuyor. Borsaya gelen çiftçilerin önemli bir kısmını Mardin, Batman ve Bingöl gibi komşu illerden gelen üreticiler oluştururken, bu yoğun talep kargo yoluyla yapılan gönderimlerle de destekleniyor. Çiftçilerin alışveriş listelerinde ilk sırayı arazi güvenliği için kullanılan çit sistemleri ile kuraklık riskine karşı hazırlık niteliği taşıyan modern sulama sistemleri alıyor. Esnaflar, Nisan ayının son haftasına doğru bu ilginin katlanarak artacağını ve yaz mevsimi boyunca eski ticaret borsasındaki alışveriş trafiğinin kesintisiz süreceğini öngörüyor.

Piyasadaki Fiyat Artışı ve Gelecek Beklentileri

Hareketliliğin yoğunluğuna rağmen çiftçiler, tarım aletleri ve malzemelerinin fiyatlarında geçen yıla oranla belirgin bir artış yaşandığından şikayet ediyor. Esnaflar ise bu fiyat değişimlerini genel yaşam pahalılığı ve hammadde maliyetlerindeki yükselişe bağlayarak, ellerindeki stoku en verimli şekilde eritmek için yoğun bir mesai harcıyor. Diyarbakır Valisi Zorluoğlu’nun AA’nın kuruluş yıldönümünü kutladığı günlerde, kent ekonomisinin bu kadim merkezi hem fiziksel satışlarla hem de çevre illere yapılan sevkiyatlarla bölgenin tarım lojistiğini sırtlamaya devam ediyor.

Tüketici Kredilerinde Enflasyonun Üzerinde Artış

Tüketici kredileri, Mart ayında %3,27 cari artış göstererek aylık enflasyonun neredeyse iki katı hızla büyüdü. Net 99,2 milyar liralık artışla 3 trilyon 131,9 milyar liraya ulaşan bu hacim, reel bazda da %1,31 yükseldi.

• İhtiyaç Kredileri: %3,32 cari artışla 2 trilyon 344,8 milyar liraya ulaştı.

• Konut Kredileri: Cari olarak %3,5 artarak 740,8 milyar liraya çıktı.

• Taşıt Kredileri: Cari bazda %1,97 artışa rağmen reel olarak gerilemeye devam ederek 46,4 milyar lirada kaldı.

• Kredi Kartları: Bireysel kart borçları enflasyonun altında kalarak reel bazda %1,24 daraldı. Taksitli alışverişlerdeki düşüş, kart kullanımında temkinli bir duruşa işaret etti.

Üretim Ayağında "Frene Basma" Eğilimi

Ekonominin lokomotifi sayılan ticari ve diğer kredilerde ise Mart ayı durgun geçti. Ticari işletme, KOBİ ve ihracat kredilerini kapsayan bu alan, aylık %1,43 cari artışla enflasyonun gerisinde kaldı ve reel bazda %0,50 daraldı. Üretim ayağındaki bu hissedilir yavaşlama, savaşın seyri ve jeopolitik risklerin şirketler üzerindeki baskısını gözler önüne serdi. 18 trilyon 486 milyar liralık bu dev hacimdeki daralma, ekonomik canlılık açısından kritik bir sinyal olarak değerlendiriliyor.

İlk Çeyrek Bilançosu: Reel Küçülme Hakim

2026’nın ilk üç aylık (Ocak-Mart) dönemine bakıldığında, Mart’taki kısmi artışlara rağmen genel tabloda reel küçülme dikkat çekiyor. İlk çeyrekte %10,04 olan kümülatif enflasyona karşın toplam kredi hacmi reel bazda %2,5 daraldı. Bu dönemde ticari kredilerdeki reel kayıp %2,9’u bulurken, tüketici kredilerindeki reel düşüş %1,2 seviyesinde gerçekleşti. Öte yandan, kredi faizleri Mart ayında yeniden yükseliş eğilimine girdi; ticari kredi faizleri %52,16’ya çıkarken, ihtiyaç kredisi faizleri %58,63 düzeyinde seyretti.

Yapılan düzenlemeyle birlikte hem konut hem de sanayi abonelerini ilgilendiren önemli fiyat artışları yürürlüğe girecek.

Elektrikte yüzde 25’e varan artış

EPDK’nın açıklamasına göre elektrik üretim ve dağıtım maliyetlerindeki artış nedeniyle farklı abone gruplarına zam yapıldı.

Yeni tarifeye göre:

Mesken aboneleri: %25
Kamu ve hizmet sektörü: %17,5
Sanayi aboneleri: %5,8
Tarımsal faaliyetler: %24,8

Zam sonrası, aylık 100 kWh tüketim yapan bir konut abonesinin faturası 323,8 TL olacak.

Doğalgazda da zam var

EPDK, BOTAŞ verileri doğrultusunda doğal gaz fiyatlarında da artışa gidildiğini duyurdu.

Yeni oranlar:

Konut aboneleri: %25
Sanayi: %18,61
Elektrik üretim santralleri: %19,42

Kademeli tarifeye geçildi

Yeni düzenlemeyle birlikte konut aboneleri için kademeli fiyat uygulaması da devreye alındı.

Bu sistemle birlikte tüketim arttıkça ödenecek tutar da yükselecek.

Vatandaşa ek yük

Yapılan zamların özellikle dar gelirli vatandaşlar üzerinde ek yük oluşturması beklenirken, enerji maliyetlerindeki artışın piyasaya da yansıması öngörülüyor.

Kamyoncu Esnafı ve Halciler Çıkmazda

Lojistik maliyetlerindeki baskı sadece yakıtla sınırlı kalmıyor; yan kalemlerdeki artış da tedarik zincirini sarsıyor. İstanbul Halciler Derneği Başkanı Numan Dayan, Ocak ayında 10 liraya mal edilen taşıma operasyonlarının bugün ancak 20 liraya yapılabildiğini ifade etti. Plastik sandık, ambalaj ve ambar maliyetlerinin katlanması, kamyoncu esnafının mevcut navlun fiyatlarıyla dahi ayakta kalmasını zorlaştırıyor. Türkiye Nakliyeciler Derneği verilerine göre, akaryakıt maliyetlerinin toplam iş hacmi içindeki payı kritik seviyelere ulaşırken, piyasada ciddi bir hacim daralması yaşanıyor. Yuda Yurtiçi Dağıtım Genel Müdürü Kemal Dağcı, özellikle parsiyel taşımacılıkta yüzde 20’ye yakın bir azalma olduğunu belirterek iç piyasadaki durgunluğa dikkat çekti.

Çözüm Önerisi: Akaryakıtta ÖTV Tamamen Kaldırılmalı

Sektör temsilcileri, mutfaktaki yangının sönmesi için tarlada ürünün bollaşmasının tek başına yeterli olmayacağı görüşünde birleşiyor. Nakliyeciler ve komisyoncular, lojistik bariyerini aşmak için akaryakıt üzerindeki ağır vergi yükünün hafifletilmesini talep ediyor. Kriz aşılana kadar ÖTV’nin tamamen kaldırılması gerektiğini savunan sektör paydaşları, akaryakıt maliyetleri sübvanse edilmediği sürece nakliye maliyetlerinin ürün fiyatlarını yukarı çekmeye devam edeceğini öngörüyor. Eğer üretici ve lojistik sektörü bu maliyet baskısı altında korunamazsa, birkaç yıl içinde tüketicinin yüksek fiyatlarla dahi ürün bulmakta zorlanacağı uyarısı yapılıyor.

27 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yatırım fonlarının vergilendirilmesinde önemli bir değişikliğe gidildi. İlk bakışta tüm fon piyasasını etkileyen kapsamlı bir düzenleme izlenimi yaratan bu adım, teknik olarak daha dar bir alanı hedefliyor. Özellikle halka açık platformlar dışında kalan belirli fon türlerine odaklanan düzenleme, vergi avantajlarının yeniden tanımlanması açısından dikkat çekiyor.

Dünya Gazetesi yazarlarından Osman Arıoğlu da değerlendirmesinde, bu değişikliğin genel değil, seçici bir müdahale olduğuna işaret ediyor. Buna göre düzenlemenin merkezinde, TEFAS dışında işlem gören “özel nitelikli ve hisse yoğun serbest fonlar” yer alıyor. Genellikle yüksek portföy büyüklüğüne sahip yatırımcılara hitap eden ve kapalı devre işleyen bu fonlar, bugüne kadar sahip oldukları vergi avantajıyla öne çıkıyordu.

Özel fonlara stopaj süzgeci getirildi

Yeni düzenleme ile birlikte, söz konusu fonlara yönelik önemli bir vergi değişikliği hayata geçirildi. 27 Mart 2026 tarihinden sonra bu fonlara giriş yapan yatırımcılar ya da mevcut yatırımlarına ek pay alanlar için, satış kazançları üzerinden %17,5 oranında stopaj uygulanmaya başlandı. Bu durum, özellikle “nitelikli yatırımcı” olarak tanımlanan ve varlıklarını bu tür özel fonlar aracılığıyla yöneten kesimi doğrudan etkiliyor.

Bununla birlikte, düzenleme geçmiş yatırımları kapsamıyor. Mevcut portföylerde bulunan katılma payları “kazanılmış hak” ilkesi çerçevesinde eski rejime tabi olmaya devam ediyor. Yani bu yatırımlar için stopaj muafiyeti korunuyor. Bu yönüyle düzenleme, geriye dönük bir vergilendirme yaratmaktan kaçınırken, yeni girişler üzerinden vergi yükü oluşturuyor. Böylece vergi avantajı, “halka açıklık” kriteriyle daha doğrudan ilişkilendirilmiş oluyor.

Kurumlar için kazanç türüne göre farklı vergi rejimi

Yatırım fonlarından elde edilen gelirler, kurumlar vergisi mükellefleri açısından iki ayrı başlık altında değerlendiriliyor ve bu ayrım vergi yükünü doğrudan etkiliyor. İlk olarak “iştirak kazancı” yani fonlardan elde edilen kâr payları, belirli şartlar altında kurumlar vergisinden istisna tutulabiliyor. Özellikle Girişim Sermayesi Yatırım Fonları (GSYF) ve Gayrimenkul Yatırım Fonları (GYF) bu kapsamda öne çıkıyor.

Buna karşılık, fon katılma paylarının satışıyla elde edilen kazançlar farklı bir vergilendirme rejimine tabi. “Katılma payı satış kazancı” olarak tanımlanan bu gelir türü için, istisnadan yararlanabilmek adına fon portföyünün en az %50’sinin Türkiye’de kurulu şirketlerin hisse senetlerinden oluşması ve bu payların en az iki yıl elde tutulması gibi şartlar aranıyor. Bu ayrım, aynı fon üzerinden elde edilen farklı gelirlerin bile farklı vergi uygulamalarına tabi olabileceğini ortaya koyuyor.

GYF’lerde kâr dağıtımı zorunluluğu ve vergi etkisi

Gayrimenkul Yatırım Fonları için yürürlükte olan düzenlemeler de yeni dönemde önemini koruyor. 2025 yılı itibarıyla, bu fonların kurumlar vergisi istisnasından yararlanabilmesi için elde ettikleri taşınmaz gelirlerinin en az %50’sini belirli bir süre içinde yatırımcılara dağıtması gerekiyor. Bu süre, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı takip eden ikinci ayın sonu olarak belirlenmiş durumda.

Eğer fon yönetimi bu dağıtımı gerçekleştirmezse, ilgili döneme ait kazançlar üzerinden %30 oranında kurumlar vergisi hesaplanması gündeme geliyor. Bu yaklaşım, fonların kazançlarını bünyede tutarak vergisiz büyüme aracı haline gelmesini engellemeyi amaçlıyor. Aynı zamanda elde edilen gelirin ekonomik dolaşıma katılmasını teşvik eden bir mekanizma olarak değerlendiriliyor.

Öte yandan, 2025 yılında yürürlüğe giren asgari kurumlar vergisi uygulaması kapsamında, GYF’lerin gayrimenkul gelirleri bu vergiye tabi olmaya devam ediyor. Kâr dağıtımı yapılması, bu yükümlülüğü ortadan kaldırmıyor. Bu durum, fonların vergi planlamasında daha dikkatli hareket etmesini zorunlu kılıyor.

İki yıl kuralı korunuyor

Son düzenleme stopaj oranlarında değişiklik getirse de, yatırımcı davranışlarını uzun vadeye yönlendiren temel teşviklere dokunulmadı. Bireysel yatırımcılar için GSYF ve GYF katılma paylarının en az iki yıl süreyle elde tutulması halinde uygulanan %0 stopaj avantajı korunuyor. Bu istisna, özellikle girişimcilik ve gayrimenkul gibi stratejik alanlara uzun vadeli sermaye akışını destekleyen önemli bir unsur olmayı sürdürüyor.

Vergi avantajı “halka açıklık” ile yeniden tanımlanıyor

Genel çerçevede değerlendirildiğinde, yatırım fonlarının vergilendirilmesi; fonun türüne, portföy yapısına ve işlem gördüğü platforma bağlı olarak çok katmanlı bir yapı sergiliyor. 27 Mart tarihli düzenleme ile birlikte özellikle kapalı devre özel fonların vergi avantajı daraltılırken, halka açık ve TEFAS üzerinden işlem gören hisse yoğun fonların görece avantajlı konumu korunmuş görünüyor.

Bu değişiklik, yatırımcılar açısından yalnızca vergi yükünü değil, aynı zamanda fon tercihlerini ve portföy stratejilerini de yeniden şekillendirebilecek bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor.

Yeni Fiyat Tablosu: Bölgesel Farklılıklar

Beklenen zamla birlikte motorinin litre fiyatı Türkiye genelinde kritik eşikleri aşacak. Özellikle bölge kentlerinde nakliye maliyetlerinin etkisiyle fiyatların 80 lira sınırını geçmesi bekleniyor. Tahmini yeni fiyat tablosu şu şekildedir:

Benzin Grubunda Durum Stabil

Motorin grubundaki bu hareketliliğe karşın, 31 Mart 2026 tarihi itibarıyla benzin grubunda herhangi bir fiyat değişikliği öngörülmüyor. Akaryakıt kullanıcıları bir yandan motorin zammına hazırlanırken, benzin fiyatlarının mevcut seviyesini koruması bekleniyor. Uzmanlar, akaryakıt fiyatlarındaki bu dengesizliğin önümüzdeki dönemde gıda ve hizmet sektörü fiyatlarına yansıyabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.

Enerji Krizi ve İnsani Durumun Sınırları

Küba, ana tedarikçisi olan Venezuela ile bağlarının kopması ve ABD’nin diğer ihracatçı ülkelere yönelik ek gümrük vergisi tehditleri nedeniyle tarihin en ağır enerji krizlerinden birini yaşıyor. Başkent Havana başta olmak üzere pek çok şehirde elektrik şebekeleri çökmüş, hastaneler ameliyathanelerini açık tutmakta zorlanırken, kamu hizmetleri durma noktasına gelmişti. Air Force One uçağında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, bu insani tabloya dikkat çekerek, "İnsanların hayatta kalması gerekiyor; ısınmaya, soğutmaya ve temel ihtiyaçlara gereksinimleri var. Rusya veya başka bir ülkenin petrol göndermesinde benim için bir sakınca yok" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Trump yönetiminin "maksimum baskı" politikasında insani kaygıların bir limit oluşturduğuna dair ilk somut veri olarak kayda geçti.

Jeopolitik Dengeler ve "Tek Gemi" Diplomasisi

Trump’ın bu hamlesi, özellikle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e stratejik bir avantaj sağladığı yönündeki eleştirileri de beraberinde getirdi. Ancak Trump, bu iddiaları reddederek durumun sadece bir gemi dolusu petrolün transferinden ibaret olduğunu savundu. Ocak ayında Nicolás Maduro'nun yakalanmasıyla başlayan süreçte Meksika gibi alternatif tedarikçilerin de devreden çıkması, Küba’yı tamamen karanlığa gömmüştü. Gıda taşımacılığının aksaması ve halkın tencere-tava çalarak gerçekleştirdiği protestolar, Washington’un ambargo stratejisini yeniden gözden geçirmesine neden olmuş gibi görünüyor. Uzmanlar, bu sevkiyatın kalıcı bir politika değişikliği mi yoksa kısa süreli bir nefes aldırma hamlesi mi olduğunu yakından takip ediyor.

Küresel piyasalarda altın fiyatları, mart ayı başında gördüğü 5 bin 200 dolar seviyesinden yaklaşık yüzde 15 gerileyerek 4 bin 490 dolar bandına çekildi. Bu sert düzeltme, yatırımcıların odağını teknik seviyelere ve makroekonomik gelişmelere çevirdi. Uzmanlara göre mevcut geri çekilme, aynı zamanda olası bir dip oluşum sürecine de işaret edebilir.

Düşüşün arkasındaki üç temel neden

Altındaki değer kaybının arkasında birden fazla küresel dinamik bulunuyor. İlk olarak, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) daha şahin bir para politikası benimsemesi ve 2026 yılı için faiz indirimi beklentilerinin zayıflaması, altın üzerinde baskı yarattı. İkinci olarak, İran merkezli jeopolitik gerilimlerle birlikte yatırımcıların güvenli liman olarak dolara yönelmesi, doların güç kazanmasına ve altının geri çekilmesine neden oldu. Üçüncü faktör ise yükselen enerji fiyatlarının enflasyonu artırması ve merkez bankalarını daha sıkı politikalara yönlendirmesi oldu.

Kritik destek ve kırılma seviyeleri

Teknik analizlere göre altın için en önemli destek aralığı 4.350–4.353 dolar bandı olarak öne çıkıyor. Bu seviyede oluşan fiyat hareketleri, alıcıların devreye girme eğiliminde olduğunu gösteriyor. Ancak daha derin bir geri çekilme senaryosunda 4 bin 114 ile 4 bin 230 dolar aralığı kritik kırılma bölgesi olarak dikkat çekiyor. Bu seviyenin altına inilmesi durumunda düşüşlerin hız kazanabileceği ifade ediliyor.

Yükseliş için gözler 5 bin dolar hedefinde

Altının yeniden güçlü bir yükseliş trendine girebilmesi için 4 bin 738 dolar seviyesinin aşılması gerekiyor. Bu eşik geçildiği takdirde psikolojik 5 bin dolar seviyesi yeniden gündeme gelebilir. Teknik göstergelerden RSI’ın aşırı satım bölgesinden toparlanma sinyali vermesi, satış baskısının zayıflayabileceğine işaret ediyor.

Önümüzdeki süreçte piyasaların yönünü belirleyecek en önemli başlıklar arasında Fed Başkanı Jerome Powell’ın açıklamaları ve ABD tarım dışı istihdam verisi yer alıyor. Zayıf veriler altın fiyatlarını yukarı yönlü destekleyebilirken, güçlü veriler düşüş eğilimini derinleştirebilir.

Kısa vadeli dalgalanmalara rağmen büyük finans kuruluşları altın konusunda iyimserliğini koruyor. JP Morgan ve Deutsche Bank gibi kurumlar, merkez bankalarının dolardan uzaklaşma eğilimi ve artan jeopolitik riskler nedeniyle uzun vadede altın fiyatlarının 6 bin doların üzerine çıkabileceğini öngörüyor.

Kontrollü Geçişten Tam Kapatmaya

Bölgede bir süredir devam eden İsrail-ABD saldırılarının ardından Tahran, stratejik boğazda "kontrollü geçiş" politikası izliyordu. Ancak çatışmaların derinleşmesi ve askeri gerilimin zirve yapmasıyla birlikte bu ara formül terk edilerek tam kapatma kararı resmen ilan edildi. Dünya petrol ve doğal gaz sevkiyatının yaklaşık üçte birinin geçtiği bu kritik güzergâhın devre dışı kalması, küresel arz zincirinde kırılma riskini de beraberinde getirdi. İran tarafı, ABD’den gelen "boğaz hala açık" yönündeki açıklamaların gerçeği yansıtmadığını, sahada fiili bir engelleme sürecinin başladığını net bir dille ifade etti.

Sahada İlk Müdahaleler: Üç Gemi Geri Çevrildi

Kararın açıklanmasının ardından sahada hareketlilik de hız kazandı. İran Devrim Muhafızları Donanması’nın sabah saatlerinde yaptığı sert uyarıların ardından, farklı bandıralara sahip üç konteyner gemisinin rotasını değiştirmek zorunda kaldığı bildirildi. İranlı yetkililer, yasağa uymayan veya uyarıları dikkate almayan gemilerin doğrudan askeri hedef haline gelebileceği tehdidini yineledi. Bölgedeki askeri varlığını tahkim eden Devrim Muhafızları, boğazın giriş ve çıkış noktalarında operasyonel hakimiyetin tamamen kendilerinde olduğunu vurgularken, uluslararası toplumun bu karara vereceği tepki merakla bekleniyor.

Destek Kapsamı: Çiftlikten Sanayiye Geniş Yelpaze

2026 yılı boyunca devam edecek olan hibe programı, tarımın ve hayvancılığın hemen her aşamasını kapsıyor. Desteklenecek başlıca alanlar şunlar:

• Hayvancılık: Süt ve besi hayvancılığı, kanatlı eti ve yumurta üretimi.

• Bitkisel Üretim ve Sanayi: Kapalı alanda bitkisel üretim, katma değerli ürünlerin işlenmesi, meyve-sebze depolama tesisleri.

• Kırsal Ekonomi: Zanaatkârlık faaliyetleri, su ürünleri yetiştiriciliği ve yenilenebilir enerji yatırımları.

• Modernizasyon: Tarımsal işletmeler için makine parkları ve teknolojik altyapı yenilemeleri.

Belediyelere İlk Kez Altyapı Desteği

IPARD III programının 2026 takvimindeki en dikkat çekici yeniliklerden biri, "Kırsal Alanda Kamu Altyapı Yatırımları" başlığı altında ilk kez kamu kurumlarına destek verilecek olması. Diyarbakır’daki ilçe belediyeleri ve yerel yönetim birlikleri; kilit parke taşı döşeme, içme suyu arıtma tesisleri, su depoları, atık transfer istasyonları ve güneş enerjisi sistemleri gibi hayati projeler için TKDK hibelerinden yararlanabilecek. Bu adım, kırsal mahallelerin modern bir çehreye kavuşması açısından tarihi bir fırsat olarak görülüyor.

2026 Başvuru Takvimi

Yatırımcıların ve belediyelerin projelerini hazırlamaları için belirlenen kritik tarihler ise şöyle:

Doğu ve Batı Arasındaki Sosyo-Ekonomik Uçurum

İstihdam verileri bölgesel bazda incelendiğinde, Türkiye’nin batısı ile doğusu arasındaki keskin refah ve fırsat farklılıkları tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriliyor. Ülkenin en doğusunda yer alan Hakkari; yüzde 13,8 ile işsizlik oranının en yüksek olduğu, yüzde 32,9 ile istihdamın en düşük seyrettiği ve yüzde 38,1 ile işgücüne katılımın en zayıf kaldığı il olarak üç negatif kategoride de zirveye yerleşti. Hakkari’deki bu tabloya tam zıt bir profil çizen Karadeniz illerinden Artvin ise yüzde 58,1 ile istihdam oranında, yüzde 61,3 ile de işgücüne katılımda Türkiye şampiyonu oldu. İşsizlik oranının en düşük olduğu il ise yüzde 4 ile Ardahan olarak kayıtlara geçti. Bu rakamlar, ekonomik faaliyetlerin bölgesel dağılımındaki dengesizliğin ve Doğu Anadolu’daki işgücü potansiyelinin ekonomiye kazandırılamamasının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Cinsiyet Eşitsizliği ve Hizmet Sektörünün Hakimiyeti

İşgücü piyasasındaki bir diğer kritik eşik ise toplumsal cinsiyet rolleri ve sektörel dönüşümlerde yaşanıyor. Türkiye genelinde istihdam oranı erkeklerde yüzde 66,4 iken kadınlarda bu oran yüzde 32,1’de kalarak yarı yarıya bir fark oluşturuyor. Genç nüfusta ise işsizlik yüzde 15,3 seviyesinde seyrederken, genç kadınlar arasındaki işsizliğin yüzde 22,1’e ulaşması dikkat çekiyor.

Sektörel bazda bakıldığında Türkiye ekonomisinin lokomotifinin hizmet sektörü olduğu, istihdam edilenlerin yüzde 59’unun bu alanda yer aldığı görülüyor. Bir önceki yıla göre tarım sektöründe 267 bin, sanayi sektöründe ise 168 bin kişilik istihdam kaybı yaşanırken; hizmet ve inşaat sektörlerindeki artışlar dikkat çekiyor. Tarımın toplam istihdamdaki payı yüzde 14’e gerilerken, sanayinin yüzde 20,2 ve inşaatın yüzde 6,8 seviyesindeki ağırlığı, ekonominin üretimden ziyade hizmet odaklı bir yapıya evrildiğini kanıtlıyor.

Sabah saatleri itibarıyla ons altın, düne göre yüzde 2,1 oranında artarak 4.567 dolar seviyesine yükseldi. Aynı saatlerde gram altın ise yüzde 2,1’lik artışla 6.513 TL’den işlem gördü. Spot gümüş de yükselişe eşlik ederek yüzde 3 artışla 73,44 dolar seviyesine çıktı.

İç piyasada çeyrek altın 11 bin 610 TL’den, Cumhuriyet altını ise 45 bin 820 TL’den satışa sunuldu. Altın fiyatlarındaki bu yükseliş, son haftalarda yaşanan sert düşüşlerin ardından dikkat çekici bir toparlanma olarak değerlendirildi.

Öte yandan İran savaşı sürecinde Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla artan enerji fiyatları, altın üzerinde baskı oluşturmuştu. Ancak ateşkes beklentisinin güçlenmesiyle birlikte petrol fiyatlarında gerileme yaşandı.

Enerji maliyetlerindeki düşüşün enflasyon baskılarını hafifletebileceği ve Federal Reserve’in faiz indirimine gidebileceği yönündeki beklentiler de altına olan talebi artırdı. Uzmanlar, düşük faiz ortamının yatırımcıları yeniden altın gibi güvenli limanlara yönlendirdiğine dikkat çekiyor.

Van Organize Sanayi İş İnsanları Derneği (VOSİAD) Başkanı Şemsettin Bozkurt, Kürt sorununun çözümüne yönelik yürütülen sürece dair değerlendirmelerde bulunarak, iş dünyasının bu sürece “dört elle sarıldığını” ancak kalıcı sonuçlar için somut adımların atılması gerektiğini vurguladı.

Süreç iş dünyasında umut yarattı

Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat 2025 tarihli “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı”nın ardından geçen sürecin toplumda olduğu kadar iş dünyasında da güçlü bir umut yarattığını belirten Bozkurt, geçmişteki çatışmalı dönemlerin hem insani hem ekonomik açıdan ağır sonuçlar doğurduğunu ifade etti.

Cumhuriyet tarihi boyunca yaşanan çatışmaların Türkiye ekonomisini gerilettiğini dile getiren Bozkurt, 2013’te başlayan ilk çözüm sürecinin yarattığı umudu hatırlatarak, yeni sürecin daha olgun bir zeminde ilerlemesi gerektiğini söyledi. Sürecin, silah ve şiddet sarmalının dışına çıkılarak demokratik toplumun inşasına yönelmesi açısından kritik bir eşik olduğunu kaydetti.

Demokrasi ve şeffaflık yatırımın anahtarı

Bozkurt, Türkiye’nin hukuk ve demokrasi karnesindeki zayıflıkların yatırım ortamını olumsuz etkilediğini belirterek, hem yerli hem yabancı yatırımcının güvensizlik nedeniyle temkinli davrandığını dile getirdi.

Artan enflasyon, büyüyen işsizlik ve teknoloji yatırımlarındaki gerilemeye dikkat çeken Bozkurt, iş dünyasının en temel beklentisinin hukukun üstünlüğü, hesap verebilirlik ve demokratik işleyiş olduğunu söyledi. İş insanlarının ifade özgürlüğünün kısıtlanmasının ekonomik iklimi doğrudan etkilediğini ifade eden Bozkurt, bu sürecin aynı zamanda demokrasi açısından yeni bir sayfa açması gerektiğini vurguladı.

Bölgesel eşitsizlikler ve çözüm beklentisi

Cumhuriyet’in kuruluşundan itibaren Kürtlerin yok sayıldığına dair tartışmalara değinen Bozkurt, bölgedeki çatışmalı sürecin yatırımların eşit dağılmasını engellediğini söyledi. Bu durumun yoğun göç dalgalarına yol açtığını ve özellikle genç işsizliğin ciddi boyutlara ulaştığını ifade etti.

Van başta olmak üzere bölge illerinde tarım ve hayvancılığın büyük ölçüde gerilediğini belirten Bozkurt, 50 yıllık çatışmalı sürecin en büyük zararını Kürtlerin gördüğünü dile getirdi.

Sürecin sağlıklı ilerleyebilmesi için bazı somut adımların atılması gerektiğini ifade eden Bozkurt, siyasi tutukluların serbest bırakılması ve kayyım uygulamalarının sona erdirilmesi gerektiğini söyledi. Bozkurt, barışın kalıcı hale gelmesi durumunda bölgenin de Türkiye’nin diğer illeri gibi yatırım ve kalkınma imkanlarına kavuşabileceğini sözlerine ekledi.

Finansman Kanallarında Sınırlı Normalleşme Başladı

Düzenlemenin etkilerini değerlendiren İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen, kredi kullanım koşullarının geniş bir alıcı kitlesini kapsayacak şekilde yeniden tanımlanmasının bu artıştaki temel itici güç olduğunu vurguladı. Kredi değer oranlarının konutun enerji sınıfı ve ekspertiz değerine göre optimize edilmesinin, belirli fiyat segmentlerinde krediye erişimi kolaylaştırdığını belirten Hepşen, bu hareketliliğin ağırlıklı olarak ikinci el konut piyasasında görüldüğünü ifade etti. Hepşen’e göre bu veriler, yeni konut üretiminden ziyade finansman kanalının yeniden çalışmaya başladığının ve talebin kredi tarafına yöneldiğinin güçlü bir sinyali olarak okunmalı.

Bankaların Kredi İştahı Artıyor, Faiz Beklentisi Sürüyor

Sektör temsilcileri, BDDK düzenlemesi sonrası bankaların kredi taleplerine dönüş hızında belirgin bir iyileşme olduğunu kaydediyor. Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Genel Başkanı Hakan Akdoğan, konut kredisi faiz oranlarının yüzde 3,5-4 seviyelerinden yüzde 2,5’in altına gerilemesinin satışlara can suyu olduğunu belirtti. Yüksek kira artışları nedeniyle vatandaşların "kira yerine taksit ödeme" motivasyonuyla hareket ettiğini dile getiren Akdoğan, bankaların geçmişteki ketum tutumlarını bırakarak konut kredisi kullandırmakta daha istekli bir profil çizmeye başladığını söyledi.

Hedef: Faizlerin Düşmesiyle Yüzde 40 Pay Seviyesi

Piyasa uzmanları, mevcut tablonun umut verici olduğunu ancak sektörün tam potansiyeline ulaşması için hala katedilmesi gereken mesafeler bulunduğunu hatırlatıyor. Bugün yüzde 20 seviyelerine ulaşan ipotekli satış payının, konut kredisi faiz oranlarının psikolojik sınır olan yüzde 1 düzeyine gerilemesi durumunda yüzde 35-40 bandına çıkabileceği öngörülüyor. Aralık 2023’te yüzde 4,4 ile tarihi düşük seviyeleri gören ipotekli satışların, 2026 yılı boyunca BDDK’nın esnetilen kriterleri ve bankaların rekabetçi faiz politikalarıyla yükseliş trendini koruması bekleniyor.

24 Mart 2026 itibarıyla altın piyasasında aşağı yönlü hareket dikkat çekiyor. Geçtiğimiz hafta Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilimlere rağmen altın fiyatları değer kaybetti. Yeni haftaya da düşüşle başlayan piyasada, yatırımcıların güvenli liman tercihlerinde zayıflama gözleniyor. Uzmanlar, yükselen enerji fiyatları ve güçlenen doların altın üzerindeki baskıyı artırdığını belirtiyor.

Gram ve çeyrek altın ne kadar?
Serbest piyasa verilerine göre gram altın alış fiyatı 6.186,42 TL, satış fiyatı ise 6.187,47 TL seviyesinde işlem görüyor. Çeyrek altın ise alışta 10.675 TL, satışta 11.217 TL’den alıcı buluyor. Cumhuriyet altını 42.359 TL alış ve 44.176 TL satış fiyatıyla işlem görürken, ata altın 44.376 TL alış ve 45.655 TL satış bandında seyrediyor.

Ons altın ve piyasa beklentileri
Küresel piyasalarda ons altın 4.347 dolar alış ve 4.348 dolar satış seviyelerinde bulunuyor. Son bir haftada yüzde 10’dan fazla değer kaybeden ons altın, İran merkezli çatışmaların başladığı 28 Şubat’tan bu yana ise toplamda yüzde 18’in üzerinde geriledi. ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin yüzde 4,423 seviyesine yükselmesi ve faiz artışı beklentilerinin güçlenmesi, altının cazibesini azaltan başlıca unsurlar arasında gösteriliyor.

Piyasalarda oluşan bu tablo, altın fiyatlarında kısa vadede dalgalı ancak aşağı yönlü seyrin devam edebileceğine işaret ediyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından küresel petrol fiyatlarında yaşanan artış, akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkilemeye devam ediyor. Savaşın yarattığı jeopolitik gerilimle birlikte enerji piyasalarında yukarı yönlü hareket hız kazanırken, Türkiye’de de pompa fiyatlarına yeni zamlar yansıyor.

Motorine 6,58 TL zam geliyor

Bu gece yarısından itibaren motorinin litre fiyatına 6,58 TL zam yapılacak. 20 Mart Cuma günü yapılan düzenlemeyle motorinde özel tüketim vergisinin (ÖTV) sıfırlanmış olması nedeniyle, bu artışın tamamı doğrudan pompa fiyatlarına yansıyacak. Böylece motorin fiyatlarında sert bir yükseliş yaşanacak.

Benzinde vergi desteği sürüyor

Benzinin litre fiyatına ise aynı tarihte 93 kuruş zam uygulanacak. Ancak benzinde fiyat artışının bir kısmı vergi mekanizmasıyla dengeleniyor. Yaklaşık 2,80 TL’lik artışın vergiden karşılandığı, bu kapsamda vergiden karşılanabilecek alanın 4,60 TL seviyesine kadar gerilediği ifade ediliyor. Bu durum, benzin fiyatlarındaki artışın motorine kıyasla daha sınırlı kalmasına neden oluyor.

Büyükşehirlerde fiyatlar yükseliyor

Yapılan zamların ardından motorinin litre fiyatı İstanbul’da yaklaşık 77,68 TL’ye, Ankara’da 78,80 TL’ye ve İzmir’de 79,08 TL’ye yükselecek. Benzinin litre fiyatı ise İstanbul’da 62,95 TL, Ankara’da 63,90 TL ve İzmir’de 64,19 TL seviyesine çıkacak.

Akaryakıt fiyatlarının iller, ilçeler ve bayiler arasında farklılık gösterebildiği belirtilirken, fiyatların döviz kuru, petrol fiyatları ve vergi düzenlemelerine bağlı olarak değişmeye devam ettiği vurgulanıyor.

Yeni haftanın ilk işlem gününde altın piyasalarındaki hareketlilik yatırımcılar ve vatandaşlar tarafından yakından izleniyor. 23 Mart Pazartesi itibarıyla “Gram altın ne kadar?” ve “Çeyrek altın kaç TL?” soruları en çok merak edilen başlıklar arasında yer alırken, piyasada bir süredir etkili olan aşağı yönlü seyir dikkat çekiyor. Uzun süredir devam eden değer kaybının ardından oluşan yeni fiyat seviyeleri, serbest piyasa verileriyle birlikte anlık olarak takip ediliyor.

23 Mart güncel altın fiyatları

23 Mart itibarıyla serbest piyasada altın fiyatları şöyle şekillendi: Gram altın alış 6.200,82 TL, satış 6.202,05 TL seviyesinde işlem görüyor. Çeyrek altın alış 11.186,94 TL, satış 11.451,46 TL bandında. Yarım altın alış 22.303,95 TL, satış 22.902,93 TL olurken, tam altın alış 43.315,00 TL, satış 45.639,00 TL seviyesinde.

Cumhuriyet altını alış 46.391,00 TL, satış 47.091,00 TL’den işlem görürken, ons altın ise uluslararası piyasalarda alış 4.363 dolar, satış 4.364 dolar seviyesinde bulunuyor. Piyasalardaki bu veriler, altının kısa vadede dalgalı ancak genel olarak aşağı yönlü bir eğilimde olduğunu gösteriyor.

Piyasada düşüş eğilimi devam ediyor

Altın fiyatlarında son dönemde gözlenen geri çekilme, küresel ekonomik gelişmelerle doğrudan bağlantılı olarak değerlendiriliyor. Özellikle enerji piyasalarındaki hareketlilik ve jeopolitik riskler, altının yönünü belirleyen temel faktörler arasında yer alıyor. Son günlerde petrol fiyatlarında yaşanan sert yükselişler, altın üzerinde baskı oluşturan unsurların başında geliyor.

Yatırımcılar, hem küresel gelişmeleri hem de merkez bankalarının para politikalarına ilişkin sinyalleri yakından izlerken, kısa vadeli fiyat hareketlerinde temkinli bir görünüm öne çıkıyor. Bu süreçte altın, güvenli liman özelliğini korusa da fiyatlama dinamikleri daha karmaşık bir seyir izliyor.

Uzmanlar: Kısa vadede güçlü yükseliş sinyali yok

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan 3. Göz Danışmanlık Kurucusu Hikmet Baydar, altının yeniden yükselişe geçmesi için bazı kritik koşulların sağlanması gerektiğini belirtiyor. Baydar’a göre, öncelikle petrol fiyatlarında istikrarlı bir görünüm oluşması gerekiyor. Brent petrolün 115 dolar seviyelerini görmesi ve günlük bazda yüksek artışlar kaydetmesi, altın üzerinde baskı yaratıyor.

Baydar ayrıca Körfez bölgesindeki savaşın durulması, petrol sevkiyatlarının normale dönmesi ve üretimin toparlanmasının önemine dikkat çekiyor. Enflasyon beklentilerinin düşmesiyle birlikte ABD Merkez Bankası’nın faiz indirimi ihtimalinin gündeme gelebileceğini belirten Baydar, mevcut tabloda ABD tahvillerine satış gelmesi nedeniyle faizlerin yükseldiğini, bunun da altın için olumsuz bir zemin oluşturduğunu ifade ediyor.

Bu çerçevede kısa vadede altın fiyatlarında kalıcı bir yükselişi destekleyen güçlü verilerin bulunmadığını vurgulayan Baydar, aşağı yönlü kâr realizasyonlarının bir süre daha devam edebileceğini belirtiyor. Altın piyasasında yön arayışı sürerken, yatırımcıların küresel gelişmelere bağlı olarak temkinli hareket etmeye devam ettiği görülüyor.

Altın piyasasında yükseliş eğilimi güç kazandı. Spot altın yüzde 0,4 artışla ons başına 5 bin 23,19 dolara yükselirken, ABD’de nisan vadeli kontratlar da yüzde 0,5 artışla 5 bin 27,20 dolar seviyesine çıktı. Küresel piyasalardaki gelişmeler ve artan jeopolitik riskler, altın fiyatlarını destekleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.

17 Mart 2026 Salı günü serbest piyasa verilerine göre altın fiyatları şöyle şekillendi: Gram altın 7.145 TL, çeyrek altın 11.898 TL, Cumhuriyet altını 47.391 TL seviyesinde işlem görüyor. Ons altın 5.023 dolar olurken, yarım altın 23.790 TL, tam altın 47.081 TL ve gremse altın 118.065 TL’den satılıyor.

Gram altın ons etkisiyle yükseldi

Ons altındaki artışın etkisiyle gram altında da yukarı yönlü hareket gözlendi. Gram altın yeni güne yüzde 0,5 yükselişle 7 bin 145 TL seviyesinden başladı. Analistler, haftanın ilk işlem gününde yaşanan geri çekilmenin ardından fiyatların yeniden toparlanma eğilimine girdiğini belirtiyor.

Piyasalarda risk algısının seyrinde Abbas Arakçi’nin Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıklamaları da etkili oldu. Boğazın tamamen kapatılmadığı yönündeki açıklamalar sonrası petrol fiyatlarında sınırlı gerileme görülürken, ABD tahvil getirileri düştü ve dolar bir miktar değer kaybetti.

Jeopolitik gelişmeler ve merkez bankaları etkili

2026 İran-ABD-İsrail gerilimi, küresel enerji arzını etkilemeye devam ederken petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerinde kalıcılığını sürdürdüğü belirtiliyor. Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlı geçişler nedeniyle tankerlerin haftalardır beklediği ve bunun küresel arzda ciddi kesintilere yol açtığı ifade ediliyor.

Öte yandan Donald Trump, boğazın yeniden açılması için uluslararası çağrılarını sürdürürken, yeterli destek görmediklerini dile getirdi.

Yüksek petrol fiyatlarının enflasyonu artırıcı etkisi, altını güvenli liman olarak öne çıkarıyor. Ancak yüksek faiz ortamı, getiri sağlayan alternatif yatırım araçlarını cazip hale getirerek altın talebini sınırlayabiliyor.

Piyasalar aynı zamanda merkez bankalarının kararlarına odaklanmış durumda. ABD Merkez Bankası’nın faiz kararının yanı sıra İngiltere, Euro Bölgesi, Japonya, Avustralya, Kanada, İsviçre ve İsveç merkez bankalarının da İran savaşı sonrası ilk toplantılarını gerçekleştirmesi bekleniyor. Uzmanlar, özellikle Fed’in vereceği mesajların altın fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olacağını vurguluyor.

Diğer değerli metallerde son durum

Altınla birlikte diğer değerli metallerde de yükseliş dikkat çekti. Spot gümüş yüzde 0,6 artışla 81,28 dolara, platin yüzde 2,2 yükselişle 2.161,35 dolara ve paladyum yüzde 1,4 değer kazanarak 1.620,45 dolara ulaştı. Bu tablo, küresel piyasalarda değerli metallere olan ilginin sürdüğünü ortaya koyuyor.

Ortadoğu gerilimi etkili oldu

Uzmanlara göre fiyatlardaki yükselişte Ortadoğu’da devam eden jeopolitik gerilim etkili oluyor. Özellikle İran ile yaşanan gelişmeler ve Hürmüz Boğazı’na yönelik güvenlik tartışmaları petrol piyasalarında arz endişelerini artırıyor.

IEA stokları piyasaya sunulacak

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ise piyasadaki arz endişelerini azaltmak amacıyla üye ülkelerin acil petrol stoklarından toplam 400 milyon varilin piyasaya sunulacağını açıkladı.

Piyasalar gelişmeleri takip ediyor

Ancak bölgede devam eden gerilim ve üretim kesintileri nedeniyle petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalmaya devam ettiği belirtiliyor.

Gram altın güne yükselişle başladı

Dün ons altındaki düşüşe paralel olarak değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,5 düşüşle 7 bin 269 liradan tamamlamıştı. Ancak sabah saatlerinde yeniden yükseliş eğilimine giren altın fiyatları yatırımcıların dikkatini çekti.

Çeyrek ve Cumhuriyet altını da yükseldi

Saat 09.40 itibarıyla piyasalarda:

Gram altın: 7 bin 333 TL

Çeyrek altın: 12 bin 350 TL

Cumhuriyet altını: 48 bin 850 TL

Uluslararası piyasalarda ise altının ons fiyatı önceki kapanışa göre yüzde 0,7 artışla 5 bin 175 dolar seviyesinde işlem görüyor.

Küresel gelişmeler altın fiyatlarını etkiliyor

Analistlere göre altın fiyatlarındaki yükselişte küresel gelişmeler etkili oluyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile savaşın yakında sona erebileceğine yönelik açıklamasının ardından petrol fiyatlarında yaşanan gerileme enflasyon endişelerini azaltırken, dolardaki geri çekilme de altın fiyatlarını destekledi.

Enflasyon baskısının azalmasıyla birlikte merkez bankalarının faiz artırma ihtimalinin zayıflaması da altına olan talebi artıran faktörler arasında gösteriliyor.

Piyasalar veri gündemine odaklandı

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi verisinin, yurt dışında ise Almanya’nın dış ticaret dengesi ile ABD’de ikinci el konut satışları verisinin piyasalar tarafından yakından takip edileceğini belirtiyor. Açıklanacak verilerin altın fiyatlarının yönü üzerinde etkili olabileceği ifade ediliyor.