Deman Riski Belirgin Şekilde Azalıyor

Çalışmanın kıdemli yazarı Dr. Daniel Wang, orta yaş döneminde düzenli kahve içenlerin ileride deman geliştirme olasılığının yaklaşık %18, çay içenlerin ise %14 daha düşük olduğunu belirtti. Ancak araştırmada dikkat çeken bir nokta, bu faydanın kafeinsiz (dekofein) seçeneklerde gözlemlenmemesi oldu. Bu durum, koruyucu etkinin doğrudan kafeinle veya kafein ayrıştırılırken kaybolan diğer bileşenlerle ilgili olabileceğini düşündürüyor.

Sadece Kafein Değil, Yüzlerce Bileşen Etkili

Kahve ve çay sadece kafeinden ibaret değil; iltihaplanma, glikoz metabolizması ve damar fonksiyonlarını etkileyen yüzlerce biyoaktif bileşik içeriyor. Uzmanlar, kahvenin vücuttaki inflamasyonu ve oksidatif stresi (hücre hasarına yol açan süreç) azaltarak yaşlanmanın fiziksel belirtileri üzerinde olumlu bir bariyer oluşturduğunu vurguluyor.

Uzmanlardan Uyarı: "Daha Fazlası Daha İyi Değil"

Araştırma güçlü verilere dayansa da uzmanlar temkinli olunması gerektiğini hatırlatıyor. Dr. Sara Mahdavi, "Kimse sadece beyin koruması için kahve içmeye başlamamalı" diyerek; anksiyete, uykusuzluk veya kalp ritim bozukluğu olan kişilerin kafein tüketiminde dikkatli olmaları gerektiğini belirtti. Kahve ve çayın sağlıklı yaşlanma için bir "sihirli değnek" olmadığını vurgulayan uzmanlar, asıl belirleyici olanın şu alışkanlıklar olduğunu hatırlatıyor:

• Düzenli fiziksel aktivite

• Kaliteli uyku düzeni

• Sigaradan uzak durmak

• Kan basıncı ve diyabet yönetimi

• Sosyal etkileşim ve bitki bazlı beslenme

'Sonsuz Kimyasallar' Tabaklarımıza Nasıl Girdi?

2026 raporunun en korkutucu yeniliği, "Kirli On İki" listesindeki ürünlerin %60'ından fazlasında PFAS (perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler) tespit edilmesi oldu. Doğada ve insan vücudunda parçalanması yüzyıllar sürdüğü için "sonsuz kimyasallar" olarak adlandırılan bu maddeler, tarım ilaçlarının aktif bileşeni olarak kullanılıyor. Çevre Koruma Ajansı (EPA) verilerine göre; PFAS maruziyeti kanser, obezite, tiroid hastalıkları ve bağışıklık sistemi hasarıyla doğrudan ilişkili. Bilim insanları, marketten alınan taze şeftali veya ıspanak gibi ürünlere kasten bu kalıcı kimyasalların püskürtülmesinin halk sağlığı açısından geri dönülemez sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıyor.

Tüketici Maruziyeti Nasıl Azaltabilir?

Pestisit kalıntılarından tamamen kaçınmak zor olsa da uzmanlar beslenme alışkanlıklarında yapılacak küçük değişikliklerin büyük farklar yaratabileceğini belirtiyor. İşte maruziyeti düşürmenin yolları:

• Temiz On Beş Listesine Yönelin: Avokado, tatlı mısır ve ananas gibi pestisit oranı en düşük ürünleri daha sık tercih edin.

• Kritik Ürünlerde Organik Seçimi: "Kirli On İki" listesindeki 12 ürünü mümkünse organik sertifikalı olarak satın alın.

• Doğru Temizleme Teknikleri: Sert kabuklu sebzeleri akan su altında fırçalayın, yapraklı yeşilliklerin ise en dış katmanlarını koparıp atın.

• Çeşitliliği Artırın: Tek bir ürün grubuna odaklanmak yerine meyve ve sebze tüketiminizi çeşitlendirerek maruziyet riskini bölün.

İstatistiksel Olarak Anlamlı Fark: %19,2’ye Karşı %14

Çalışma kapsamında yaş ortalaması 50’lerde olan 120 kadının sağlık verileri titizlikle analiz edildi. Sadece tirzepatid kullanan grubun başlangıç ağırlıklarının ortalama %14’ünü kaybettiği görülürken, tedaviye hormon takviyesi ekleyen grupta bu oran %19,2’ye yükseldi. Aradaki 5,2 yüzdelik puanlık fark, uzmanlar tarafından istatistiksel olarak oldukça anlamlı bulundu. Ayrıca hormon tedavisi alan grubun büyük bir kısmının, toplam vücut ağırlıklarının %30 ve üzerinde azalma başarısı gösterdiği kaydedildi. Baş araştırmacı Regina Castaneda, bu farkın büyüklüğünün GLP-1 tabanlı obezite ilaçları ile hormon tedavisi arasındaki etkileşimi netleştirecek gelecek çalışmalar için güçlü bir zemin hazırladığını vurguladı.

Biyolojik Mekanizmalar ve Gelecek Projeksiyonları

Bilim insanları bu sinerjinin nedenini henüz tam olarak açıklayamasa da masada birkaç güçlü teori bulunuyor. Bazı çalışmalar, östrojen takviyesinin vücudun doğal GLP-1 sinyal sistemini güçlendirebileceğini öne sürerken; kıdemli yazar Dr. Maria Daniela Hurtado Andrade, menopoz semptomlarının (sıcak basması, uyku bozukluğu vb.) azalmasının yaşam kalitesini artırarak diyet ve egzersize uyumu kolaylaştırmış olabileceğine de dikkat çekiyor. Araştırma ekibi, bir sonraki aşamada kontrollü klinik deneylerle bu etkileşimi doğrulamayı ve hormon tedavisinin kilo kaybının ötesinde kardiyometabolik sağlığa (kalp ve damar sağlığı) katkılarını incelemeyi planlıyor. Tarihsel olarak yetersiz fonlanan menopoz araştırmaları için bu çalışma, milyonlarca kadın için kanıta dayalı yeni stratejilerin geliştirilmesini hızlandırabilir.

Gece Yarısı Gerçekleşen Cerrahi Başarı

Diyarbakır’a ulaştırılan bebek, hayati riskin minimize edilmesi amacıyla vakit kaybedilmeden gece saatlerinde ameliyat masasına alındı. Çocuk Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Suat Çal tarafından gerçekleştirilen ve yüksek hassasiyet gerektiren operasyon, bebeğin dışarıdaki organlarının vücut içine yerleştirilmesi ve karın bütünlüğünün sağlanmasıyla başarıyla tamamlandı. Ameliyat sonrasında Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde gözetim altına alınan bebeğin tedavi süreci yaklaşık bir ay boyunca büyük bir titizlikle sürdürüldü. Op. Dr. Çal, gastroşizis tablosunun karın duvarının doğum öncesinde tam gelişmemesi nedeniyle oluştuğunu belirterek, bu tür kritik vakalarda başarının anahtarının hızlı sevk ve çok erken cerrahi müdahale olduğunun altını çizdi. Bebeğin sağlığına kavuşmasında doğru cerrahi tekniğin yanı sıra yoğun bakım sürecindeki multidisipliner takibin hayati rol oynadığı vurgulandı.

Sağlık Sisteminde Kesintisiz Koordinasyonun Önemi

Vaka sürecini yakından takip eden Diyarbakır İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Emre Asiltürk, elde edilen bu sonucun bölgedeki sağlık hizmetlerinin kalitesini ve koordinasyon gücünü simgelediğini ifade etti. Sevk aşamasından taburcu işlemlerine kadar geçen süreci değerlendiren Asiltürk, il genelinde sağlık hizmetlerinin kesintisiz ve senkronize bir şekilde yürütülmesinin bu tür zorlu operasyonların başarıya ulaşmasında temel etken olduğunu belirtti. Vatandaşların en ileri tıbbi olanaklara erişimi için kararlılıkla çalıştıklarını söyleyen İl Sağlık Müdürü, süreçte emeği geçen cerrahından yoğun bakım personeline kadar tüm sağlık çalışanlarına teşekkürlerini iletti. Hem ailesine hem de sağlık camiasına büyük bir sevinç yaşatan bebeğin sağlığına tam anlamıyla kavuşarak taburcu edilmesi, doğru zamanlama ve ekip çalışmasının hayati önemini bir kez daha kanıtlamış oldu.

e-Nabız’a yeni hizmet eklendi

Sağlık Bakanlığı, dijital sağlık hizmetlerini geliştirme çalışmaları kapsamında e-Nabız kişisel sağlık sistemine “İlacım Nerede?” adlı yeni bir özellik ekledi. Yeni uygulama ile vatandaşların reçeteli ilaçlara daha hızlı ulaşması hedefleniyor.

e-Nabız hesabı bulunan kullanıcılar, sistem üzerinden reçetelerinde yer alan ilaçların hangi eczanelerde bulunduğunu kolaylıkla görüntüleyebilecek.

Reçeteli ilaçlar ilçe bazında sorgulanabilecek

Yeni özellik sayesinde hastalar, sistemde kayıtlı olan ve son 5 gün içinde düzenlenmiş reçetelerinde bulunan ilaçların hangi eczanelerde bulunduğunu ilçe bilgisiyle sorgulayabilecek. Böylece vatandaşların eczane eczane dolaşarak ilaç aramasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Nöbetçi eczaneler de görüntülenebilecek

“İlacım Nerede?” özelliği kapsamında kullanıcılar, aradıkları ilacı “nöbetçi eczane” seçeneğini kullanarak da sorgulayabilecek. Bu sayede mesai saatleri dışında veya eczaneye gitmeye vakit bulamayan hastaların ilaçlarına daha kısa sürede ulaşması sağlanacak.

Ayrıca sistem üzerinden seçilen eczane için navigasyon başlatılabilecek ve vatandaşların eczaneye en kısa yoldan ulaşmasına yardımcı olunacak.

Hastalara stok uyarısı yapılacak

Uygulamada yer alan bilgilendirme mesajında, gösterilen stok bilgilerinin bir gün önceki veriler üzerinden güncellendiği hatırlatılıyor. Bu nedenle vatandaşlara eczaneye gitmeden önce telefonla stok teyidi yapmaları öneriliyor.

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, hasta refakatçileri için Dicle Universitesi kampüsünde 200 yataklı misafirhane inşa edecek. Mücadele Gazetesi’nin haberine göre, proje kapsamında 320 araçlık katlı otopark da yapılacak. Protokolün yakın zamanda imzalanması bekleniyor.

Edinilen bilgilere göre tesis, üniversite kampüsü girişindeki eski akaryakıt istasyonunun bulunduğu alana kurulacak. Misafirhane ve otoparkın ücretsiz hizmet vermesi planlanıyor.

İtfaiye istasyonu için de anlaşma

Öte yandan Büyükşehir Belediyesinin üniversite yerleşkesinde itfaiye istasyonu kurulması için de alan talep ettiği ve taraflar arasında anlaşma sağlandığı öğrenildi. Projenin detaylarının protokol sonrası netleşmesi bekleniyor.

Trendyol 1. Lig’in 27. haftasında Diyarbakır’da oynanacak Amed Sportif Faaliyetler – Vanspor FK karşılaşması öncesinde Silvan’da dikkat çeken görüntüler yaşandı. Deplasman yolculuğu kapsamında konvoy halinde ilçe merkezinden geçen Vanspor taraftarları, Amedspor taraftarları tarafından alkışlarla karşılandı.

Silvan’dan geçen konvoy sırasında Amedspor taraftarları, Amedspor bayrakları ve Vanspor atkılarıyla yol kenarında toplanarak konvoyu selamladı. Vansporlu taraftarlar da kornalarla karşılık verdi.

Dostluk mesajı verildi

Karşılıklı selamlaşma ve alkışlar eşliğinde gerçekleşen buluşma, rekabetin ötesinde bir dayanışma atmosferi oluşturdu. Taraftarların tutumu, sporun birleştirici gücüne vurgu yapan bir tablo ortaya koydu.

Kritik maç öncesinde yaşanan görüntüler, Silvan’da dostluk ve kardeşlik mesajı olarak değerlendirildi.

Dicle Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi Polikliniği’nin şehir merkezinde hizmete açılması için çalışmalara başladı. Proje kapsamında, kent merkezinde uygun bir lokasyonda yeni bir poliklinik biriminin kurulması planlanıyor.

Üniversite yönetimi, kampüs içinde faaliyet gösteren mevcut poliklinikte yaşanan yoğunluğu azaltmak ve vatandaşların sağlık hizmetlerine daha hızlı erişimini sağlamak amacıyla kapasite artırımı hedefliyor.

Yoğunluk azalacak, erişim kolaylaşacak

Yetkililer, şehir merkezinde açılacak yeni birimle birlikte özellikle acil diş tedavileri, rutin kontroller ve uzman branş muayenelerine erişimin kolaylaşacağını belirtti. Yeni polikliniğin hizmete girmesiyle hem kampüsteki hasta yoğunluğunun azalması hem de merkezde yaşayan vatandaşların ulaşım açısından rahatlaması bekleniyor.

Çalışmaların tamamlanmasının ardından yeni polikliniğin hizmete açılacağı bildirildi.

Sakarya’nın Akyazı ilçesinde bir tatlı imalathanesi, ayakla hamur çiğnendiği ihbarı üzerine 19 Şubat 2026 akşamı denetlendi. Akyazı Belediyesi, uygun üretim ve hijyen koşullarının sağlanmadığını belirterek imalathane ve satış yerini mühürledi; idari para cezası uyguladı.

Belediyeden yapılan açıklamaya göre, ihbar sonrası zabıta ekipleri adrese baskın düzenledi. Denetimde mevzuata aykırı üretim yapıldığı tespit edildi. İki işyeri mühürlenirken ceza tutarı açıklanmadı.

Olayla ilgili olarak Sakarya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne de bilgi verildiği bildirildi. İnceleme sürüyor.

Sakarya’nın Akyazı ilçesinde ayakla hamur çiğnendiği tespit edilen tatlı imalathanesi mühürlendi. pic.twitter.com/bYgetccKd5

— Diken (@DikenComTr) February 20, 2026

Rusya’da salatalık fiyatları Aralık 2025’ten bu yana iki katına çıktı. Independent’ın aktardığına göre resmi istatistikler, salatalığın kilosunun ortalama 300 rubleye (yaklaşık 172 lira) yükseldiğini gösteriyor. Sosyal medyada ise bazı bölgelerde fiyatların resmi rakamların iki-üç katına ulaştığı paylaşılıyor. Artış, kamuoyunda tepkilere yol açtı.

Rus mutfağında yaygın tüketilen salatalık, fiyatındaki sert yükseliş nedeniyle “yeni altın” olarak anılmaya başladı. Muz gibi ithal meyvelerin fiyatlarını aşan salatalık için Sibirya’daki bazı marketlerin satışa sınırlama getirdiği bildirildi.

Siyasetten ve üreticiden açıklama

“Sadece Rusya Partisi”nden Sergei Mironov, fiyat artışını mevsimsel koşullara bağlayan bakanlık açıklamasını eleştirdi. Mironov, geçen yıl patates için yapılan benzer açıklamayı hatırlatarak, “Şimdi de ‘altın yaldızlı’ salatalık için aynı gerekçe kullanılıyor. İnsanlar temel gıdayı alamayacaklarını mı kabullenmeli?” ifadelerini kullandı.

Üreticiler ise hava sıcaklıklarının artmasıyla birlikte önümüzdeki aylarda fiyatların düşeceğini belirtiyor.

Rusya-Ukrayna savaşı 2022’den bu yana sürüyor. Savaşın ardından uygulanan yaptırımlar ve tedarik zincirindeki aksamalar, ülkede gıda fiyatlarında dönemsel artışlara yol açmıştı. Salatalıktaki son artış da bu tartışmaların yeniden gündeme gelmesine neden oldu.

HIV pozitif olduğunu eşinden gizlediği gerekçesiyle “kadına karşı kasten yaralama” suçundan 10 ay hapis cezasına çarptırılan sanık E.K. hakkındaki hüküm, istinaf incelemesinde onandı. AA’nın 18 Şubat 2026 tarihli haberine göre İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, yerel mahkemenin kararını hukuka uygun buldu.

Dosyaya göre E.K.’nın HIV pozitif olduğu 8 Aralık 2022 ve 3 Ocak 2023’te iki ayrı hastanede yapılan testlerle tespit edildi ve evlilik öncesinde tedaviye başlandı. İlaç kullanmaya başlayan E.K., 26 Şubat 2023’te K.K. ile evlendi ancak hastalığını eşine bildirmedi.

Hastalığın ortaya çıkmasının ardından K.K., eşinden şikâyetçi oldu. Sanık hakkında “eşe karşı kasten öldürmeye teşebbüs” suçundan 13 yıldan 20 yıla kadar hapis istemiyle dava açıldı.

Suç vasfı değiştirildi

Yargılama sürecinde mahkeme, kadının HIV testinin negatif çıktığını belirterek isnat edilen suçun vasfını değiştirdi. Sanık E.K., “kadına karşı kasten yaralama” suçundan 10 ay hapis cezasına mahkûm edildi. Heyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verdi.

Karara yapılan itiraz üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’ne taşındı. İstinaf, yerel mahkemenin kararını yerinde bularak onadı.

Çift arasında Gaziosmanpaşa Adliyesi’nde açılan boşanma davasının ise sürdüğü öğrenildi.

Protein, insan vücudunun büyüme, onarım ve bağışıklık süreçlerinde temel rol oynayan makro besin ögesi olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre kas yapımı, hormon üretimi ve hücre yenilenmesi için yeterli protein alımı gerekiyor. Günlük ihtiyaç; yaş, cinsiyet, kilo ve fiziksel aktivite düzeyine göre değişiyor.

Dünya Sağlık Örgütü ve beslenme rehberlerinde, sağlıklı yetişkinler için günlük protein ihtiyacı kilogram başına ortalama 0,8 gram olarak belirtiliyor. Spor yapanlar, hamileler, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlarda bu miktar artabiliyor.

Kas ve doku onarımı

Protein, kas liflerinin onarımını ve gelişimini destekliyor. Özellikle direnç egzersizi yapan kişilerde yeterli protein alımı, kas kaybını önlemeye ve performansı artırmaya yardımcı oluyor. Yaş ilerledikçe görülen kas kütlesi kaybının (sarkopeni) azaltılmasında da proteinin rolü bulunuyor.

Bağışıklık sistemine katkı

Antikorların yapısında protein bulunuyor. Yeterli protein alımı, enfeksiyonlara karşı savunma mekanizmasının güçlenmesine katkı sağlıyor. Uzmanlar, uzun süreli düşük proteinli beslenmenin bağışıklık yanıtını zayıflatabileceğine dikkat çekiyor.

Hormon ve enzim üretimi

İnsülin ve büyüme hormonu gibi birçok hormon protein yapılıdır. Sindirim enzimleri de proteinlerden oluşur. Bu nedenle protein eksikliği, metabolik süreçlerin yavaşlamasına yol açabilir.

Tokluk hissi ve kilo kontrolü

Protein, karbonhidrat ve yağa kıyasla daha uzun süre tokluk hissi sağlayabiliyor. Bu özelliği sayesinde kilo kontrolü programlarında dengeli protein tüketimi öneriliyor. Ancak uzmanlar, aşırı protein tüketiminin böbrek sağlığı üzerinde risk oluşturabileceğini belirtiyor.

Hangi besinlerde bulunur?

Protein; hayvansal ve bitkisel kaynaklardan alınabiliyor.
Hayvansal kaynaklar: Yumurta, süt ve süt ürünleri, tavuk, kırmızı et, balık.
Bitkisel kaynaklar: Mercimek, nohut, fasulye, soya, kuruyemişler ve tam tahıllar.

Beslenme uzmanları, dengeli bir diyet için farklı protein kaynaklarının birlikte tüketilmesini öneriyor.

Fazlası zararlı olabilir

Uzmanlar, yüksek proteinli diyetlerin uzun vadede böbrek fonksiyonları üzerinde yük oluşturabileceğini ifade ediyor. Özellikle böbrek hastalığı olan kişilerin protein alımını hekim kontrolünde planlaması gerekiyor.

Sonuç olarak protein, insan vücudu için vazgeçilmez besin ögelerinden biri. Ancak ihtiyaç miktarı kişiye göre değiştiği için dengeli ve bilinçli tüketim öneriliyor.

Belçika’nın Anvers kentinde üç Yahudi sünnetçi (mohel) hakkında yürütülen soruşturma, Brüksel ile Washington arasında gerilime yol açtı. ABD’nin Brüksel Büyükelçisi Bill White’ın soruşturmaya yönelik açıklamalarının ardından Belçika Dışişleri Bakanlığı diplomatik uyarıda bulundu.

Soruşturma, tıbbi yetkinliği bulunmadığı belirtilen kişilerin gerçekleştirdiği sünnet uygulamalarına ilişkin olarak Anvers savcılığınca yürütülüyor. White, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda soruşturmayı “saçma ve antisemitik” olarak nitelendirdi; Belçika Sağlık Bakanı Frank Vandenbroucke’yi eleştirdi.

“Diplomatik teamüller hatırlatıldı”

Belçika Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Laurens Soenen, AA’ya yaptığı açıklamada, White’ın Dışişleri Bakanı Maxime Prevot tarafından bakanlığa çağrıldığını, müsteşar Theodora Gentzis tarafından kabul edildiğini bildirdi.

Gentzis’in görüşmede 1961 tarihli Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi çerçevesini hatırlattığı ve akredite büyükelçilerin görev sınırlarını vurguladığı aktarıldı. Açıklamada, diyalogun kurumlara ve egemenliğe saygı temelinde yürütülmesi gerektiği ifade edildi.

Belçika tarafı ayrıca, Yahudi karşıtlığıyla mücadelenin ülke için öncelik olduğunu ve her türlü antisemitizm ile ırkçılığın kınandığını belirtti. Savcılık soruşturmasının birkaç yıldır sürdüğü kaydedildi.

Dicle Üniversitesi bünyesinde inşa edilecek 600 yatak kapasiteli yeni hastanenin temel atma tarihi 14 Mart 2026 olarak açıklandı. Rektör Kamuran Eronat, temel atma töreninin 14 Mart Tıp Bayramı kapsamında gerçekleştirileceğini bildirdi.

Eronat, hastanenin kampüs içerisindeki Fetih Camisi çevresinde inşa edileceğini belirtti. Sağlık kompleksinin tamamlanmasının ardından 2027 yılının sonlarına doğru hizmete açılmasının planlandığını ifade etti.

8,2 milyar TL bütçe

Projeye yaklaşık 8,2 milyar TL bütçe ayrıldığı açıklandı. Yapım sürecinde ve hastanenin faaliyete geçmesiyle birlikte yaklaşık bin kişiye istihdam sağlanmasının hedeflendiği kaydedildi.

Yeni hastanenin, bölgedeki sağlık hizmet kapasitesini artırması ve üniversite hastanesinin fiziki altyapısını güçlendirmesi amaçlanıyor.

Kulak çınlaması, tıpta tinnitus olarak adlandırılıyor ve dışarıdan bir ses kaynağı olmadan kulakta uğultu, vınlama, çınlama ya da ıslık benzeri seslerin algılanması şeklinde tanımlanıyor. Toplumda oldukça yaygın olan bu durum, kısa süreli ve zararsız olabileceği gibi bazı hastalıkların da habercisi olabiliyor.

En yaygın nedenler

Uzmanlara göre kulak çınlamasının en sık görülen nedenleri şunlar:

• Yüksek sese maruz kalma: Uzun süre kulaklıkla yüksek ses dinlemek veya gürültülü ortamlarda bulunmak iç kulaktaki hücrelere zarar verebiliyor.

• Kulak kiri (buşon): Kulak kanalının tıkanması ses iletimini bozarak çınlamaya yol açabiliyor.

• Orta ve iç kulak hastalıkları: Enfeksiyonlar, sıvı birikimi veya iç kulak denge sorunları çınlamayı tetikleyebiliyor.

• İşitme kaybı: Yaşla birlikte ya da ani gelişen işitme kayıplarında tinnitus sık görülüyor.

• Stres ve anksiyete: Yoğun stres, kas gerginliği ve dolaşım değişiklikleri kulak çınlamasını artırabiliyor.

Hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

Kulak çınlaması bazen daha ciddi sağlık sorunlarının işareti de olabiliyor. Bunlar arasında yüksek tansiyon, kansızlık, tiroid hastalıkları, şeker hastalığı, boyun fıtığı ve nadiren beyin ya da işitme siniri tümörleri sayılıyor. Tek kulakta sürekli çınlama veya ani başlayan şiddetli çınlama özellikle dikkate alınması gereken durumlar arasında yer alıyor.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Uzmanlar, kulak çınlaması:

• Bir-iki günden uzun sürüyorsa,

• Şiddeti giderek artıyorsa,

• Baş dönmesi, işitme kaybı veya kulak ağrısıyla birlikteyse,

• Tek kulakta sürekli hissediliyorsa

mutlaka kulak burun boğaz (KBB) hekimine başvurulması gerektiğini vurguluyor.

Tedavisi var mı?

Kulak çınlamasının tedavisi, altta yatan nedene göre değişiyor. Kulak kiri temizliği, enfeksiyon tedavisi, işitme cihazları, stres yönetimi ve bazı durumlarda ilaç tedavisi uygulanabiliyor. Nedeni bulunamayan kronik tinnitus vakalarında ise çınlamayı azaltmaya yönelik ses terapileri ve yaşam tarzı düzenlemeleri öneriliyor.

Uzmanlar, kulak sağlığını korumak için yüksek sesten kaçınılmasını, kulaklık kullanımında ses seviyesinin düşürülmesini ve düzenli sağlık kontrollerinin ihmal edilmemesini tavsiye ediyor.

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 250 milyon kişi şistozomiyaz için tedavi görüyor. Vakaların büyük bölümü, paraziti taşıyan salyangozların yaygın olduğu Afrika’da kaydediliyor. Ancak hastalık kıta dışına da yayılmış durumda; Çin, Venezuela ve Endonezya’nın da aralarında bulunduğu 78 ülkede bulaşım tespit edildi.

Türkiye’de bugüne kadar yalnızca yurt dışından dönen kişilerde görülen parazitin yerel bulaşıma yol açabileceği ifade ediliyor. Dünya Sağlık Örgütü, parazitin evrim geçirerek yeni bölgelerde hayatta kalmaya adapte olabildiğini duyurdu. Açıklama, Dünya Göz Ardı Edilen Tropik Hastalıklar Günü kapsamında yapıldı.

Melez parazit uyarısı

Haberi aktaran BBC, bilim insanlarının insan ve hayvanlarda görülen şistozomiyaz türlerinin melezleştiğini belirttiğini yazdı. Malavi’deki Liverpool Wellcome Klinik Araştırma Programı’ndan Prof. Janelisa Musaya, test edilen örneklerin yüzde yedisinde melez parazit saptandığını, bu oranın sınırlı tarama nedeniyle “buzdağının görünen kısmı” olabileceğini söyledi. Melezlerin hem insanları hem hayvanları enfekte edebilmesi, kontrolü zorlaştırıyor.

Tedavi ve tanı güçlükleri

Şistozomiyaz, salyangozlardan suya salınan larvaların deri yoluyla vücuda girmesiyle bulaşıyor. Yumurtaların dokularda birikmesi organ hasarına, üriner şistozomiyazda ise kanser ve ölüme kadar gidebilen sonuçlara yol açabiliyor. Hastalık ilaçlarla tedavi edilebilse de DSÖ, çocuklar, tarım işçileri ve balıkçılar gibi risk gruplarına düzenli koruyucu tedavi öneriyor.

Araştırmacılar, melez parazitlerin mevcut ilaçlara direnç geliştirme ihtimaline dikkat çekiyor. Ayrıca cinsel organları etkileyen vakaların, yumurtaların tipik görünümde olmaması nedeniyle testlerde saptanamayabildiği; belirtilerin cinsel yolla bulaşan hastalıklarla karıştırılabildiği bildiriliyor. Tedavi edilmeyen üriner şistozomiyazın kısırlık ve HIV bulaşma riskini artırabileceği vurgulanıyor.

Almanya’da yapılan bir deneyde, genç fareden alınan dışkının yaşlı farenin bağırsağına nakledilmesiyle yaşlanmaya bağlı bozulmanın tersine döndüğü bildirildi. ScienceAlert’in aktardığına göre, nakil bağırsak duvarını koruyan kök hücrelerin aktivitesini yeniden artırdı.

Araştırma, bu tür dışkı nakillerinin iltihap ve obezite gibi yaşa bağlı bağırsak rahatsızlıklarının tedavisinde potansiyel taşıyabileceğine işaret ediyor.

Kök hücre aktivitesi arttı

Çalışma, Ulm Üniversitesi’nden moleküler biyolog Hartmut Geiger liderliğinde yürütüldü. Geiger, yaşlanmayla birlikte bağırsak dokusunun yenilenmesinin yavaşladığını belirterek, bunun bağırsak hastalıklarına yatkınlığı artırdığını söyledi.

Geiger, “Bulgularımız, genç mikrobiyotanın yaşlı bağırsağın daha hızlı iyileşmesini ve genç bir bağırsak gibi çalışmasını sağlayabildiğini gösterdi” dedi. Mikrobiyota, sindirim sistemi gibi belirli bölgelerde yaşayan bakteri, mantar ve virüsleri kapsayan mikroorganizma topluluğunu ifade ediyor.

İnsanlar için erken

Araştırmacılar, sonuçların umut verici olmasına karşın insanlar için henüz erken olduğunu vurguladı. İnsan bağırsağının farelerinkinden daha karmaşık olduğu ve benzer etkilerin görülmesi için klinik deneylerin gerekli olduğu kaydedildi.

Çalışma, bilimsel dergi Stem Cell Reports’ta yayımlandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketlerinde yer alan “Son Tüketim Tarihi (STT)” ile “Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT)” kavramlarının sıkça karıştırıldığını belirterek kamuoyunu bilgilendiren bir açıklama yayımladı.

Bakanlığa göre bu iki tarih, hem anlam hem de tüketiciye verdiği mesaj açısından birbirinden tamamen farklı.

Son Tüketim Tarihi (STT) nedir?

Bakanlığın açıklamasına göre Son Tüketim Tarihi, et, süt, balık ve benzeri çabuk bozulabilen gıdalarda kullanılıyor. Bu tarih, ürünün güvenle tüketilebileceği son günü ifade ediyor. STT’si geçen bir ürünün tüketilmesi insan sağlığı açısından risk oluşturabiliyor.

Bu nedenle:

• Son tüketim tarihi geçmiş gıdalar kesinlikle tüketilmemeli

• STT’si geçen ürünlerin satışı da yasak

Yetkililer, özellikle hayvansal ürünlerde bu tarihin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.

Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) ne anlama geliyor?

Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi ise gıdanın güvenliğini değil, kalite özelliklerini esas alıyor. Bakanlığa göre TETT; ürünün tat, aroma, koku, gevreklik gibi kendine özgü niteliklerini en iyi şekilde koruduğu süreyi gösteriyor.

TETT genellikle şu ürünlerde yer alıyor:

• Bakliyat

• Makarna

• Bisküvi

• Konserve ürünler

Etiketinde belirtilen koşullarda saklanmış ve ambalaj bütünlüğü bozulmamış bir ürünün TETT’sinin geçmiş olması, ürünün sağlığa zararlı hale geldiği anlamına gelmiyor. Bu durum yalnızca kalite kaybı yaşanabileceğini gösteriyor.

Her tarihi geçen ürün çöpe atılmalı mı?

Bakanlık, özellikle bu noktaya dikkat çekiyor. Açıklamaya göre Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi geçmiş her ürünü çöpe atmak doğru değil. Ürün; koku, görünüm ve ambalaj açısından olağansa tüketici tarafından değerlendirilebiliyor.

Ancak Son Tüketim Tarihi geçmiş ürünler için istisna yok. Bu ürünler hem tüketilmemeli hem de piyasada bulundurulmamalı.

Uzmanlar, gıda israfını önlemek için tüketicilerin etiket bilgilerini doğru okuması ve STT ile TETT arasındaki farkı bilmesinin önemine dikkat çekiyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dünya genelindeki kanser vakalarının yüzde 37’sinin önlenebileceğini bildirdi. DSÖ, Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) katkılarıyla 4 Şubat Dünya Kanser Günü kapsamında yayımlanan raporda, 2022’de görülen kanserlerin yaklaşık 7,1 milyonunun önlenebilir nedenlerle ilişkili olduğunu belirtti.

Raporda, 185 ülke ve 36 kanser türüne ait veriler incelendi. Tütün, alkol, fiziksel hareketsizlik, hava kirliliği, ultraviyole radyasyon ve enfeksiyonlar dahil 30 önlenebilir risk faktörü değerlendirildi.

En yaygın nedenler

Küresel ölçekte kanser vakalarının yüzde 15’i tütünle, yüzde 10’u enfeksiyonlarla ve yüzde 3’ü alkol tüketimiyle ilişkilendirildi. Önlenebilir vakaların neredeyse yarısını akciğer, mide ve rahim ağzı kanserleri oluşturdu.

Rapora göre akciğer kanserinin başlıca nedenleri sigara ve hava kirliliği. Mide kanseri çoğunlukla Helikobakter pilori enfeksiyonu ile, rahim ağzı kanseri ise genellikle İnsan Papilloma Virüsü (HPV) ile bağlantılı.

Erkeklerde oran daha yüksek

Önlenebilir kanser vakalarının oranı erkeklerde yüzde 45, kadınlarda yüzde 30 olarak hesaplandı. Erkeklerde yeni kanser vakalarının tahmini yüzde 23’ü sigaradan, yüzde 9’u enfeksiyonlardan ve yüzde 4’ü alkolden kaynaklanıyor. Kadınlarda ise yeni vakaların yüzde 11’i enfeksiyonlara, yüzde 6’sı sigaraya ve yüzde 3’ü yüksek vücut kitle indeksine bağlandı.

“İlk küresel analiz”

Raporda görüşlerine yer verilen çalışmanın yazarı ve DSÖ Kanser Kontrolü Ekip Lideri Andre Ilbawi, bunun “kanser riskinin ne kadarının önleyebileceğimiz nedenlerden kaynaklandığını gösteren ilk küresel analiz” olduğunu söyledi. Ilbawi, bulguların hükümetlere ve bireylere önleme politikaları için daha hedefli bilgiler sunduğunu ifade etti.

IARC Kanser Gözetim Birimi Başkan Yardımcısı Isabelle Soerjomataram ise raporu “dönüm noktası” olarak nitelendirerek, davranışsal, çevresel, mesleki ve bulaşıcı riskleri birlikte ele almanın küresel kanser yükünü azaltmak için güçlü bir fırsat sunduğunu vurguladı.

Fransa’nın Toulouse kentinde, şiddetli makat ağrısı şikayetiyle hastaneye başvuran bir adamın ameliyatında Birinci Dünya Savaşı’ndan kalma bir top mermisi çıkarıldı.

Le Figaro’nun haberine göre olay 1 Şubat gecesi Rangueil Hastanesi’nde yaşandı. Ameliyata alınan hastanın makatından, 1918 tarihli olduğu belirtilen 16 santimetre uzunluğunda ve 4 santimetre genişliğinde bir top mermisi çıkarıldı.

Sağlık ekiplerinin durumu polise bildirmesi üzerine, gece yarısı bomba imha uzmanları hastaneye sevk edildi. İlk incelemelerde mühimmatın patlama riski taşımadığı değerlendirildi.

Yetkililer, hastanın sağlık durumunun stabil hale gelmesinin ardından, söz konusu mühimmatı nereden temin ettiği ve nasıl bulunduğuna ilişkin ifadesinin alınacağını bildirdi.