Suriye’de Heyet Tahrir el-Şam (HTŞ) yönetiminin iktidara gelmesinin ardından ilk resmi Newroz kutlamaları gerçekleştirildi. 8 Aralık 2024’te Beşşar Esad yönetiminin sona ermesiyle başlayan yeni dönemde düzenlenen kutlamalar, bir yandan diplomatik temaslara sahne olurken diğer yandan sahada gerilim ve çatışmalarla gündeme geldi.
Yeni süreçte özellikle Rojava bölgesindeki siyasi ve askeri yapıların geleceği tartışma konusu olurken, YPG ile başlayan ve SDG çatısı altında devam eden yapılanmanın HTŞ yönetimiyle ilişkisi belirleyici başlıklar arasında yer aldı. Bu süreçte SDG’nin kurumsal yapısını dağıtarak bazı askeri ve idari unsurları HTŞ yönetimine devrettiği, buna karşılık yerel yönetim düzeyinde rol almaya devam ettiği ifade edildi.
Sarayda temaslar: “Birlik” mesajı
HTŞ lideri Ahmed el-Şara, Şam’daki Halk Sarayı’nda Kürt heyetiyle bir araya geldi. Ramazan Bayramı ve Newroz vesilesiyle gerçekleşen görüşmeye Halep, Rakka ve Haseke valileri ile birlikte, ENKS ve SDG ile daha önce imzalanan anlaşmanın takibinden sorumlu temsilciler de katıldı.
Şara, görüşmede Newroz’un Kürt kimliğini yansıtan önemli bir bayram olduğunu belirterek, Suriye’nin birliğine vurgu yaptı. Kürt vatandaşların haklarının güvence altına alınmasının temel bir hak olduğunu ifade eden Şara, ülkenin kültürel çeşitliliğini bir zayıflık değil güç kaynağı olarak değerlendirdi. Ayrıca Cezire ve Fırat bölgelerinin yeniden inşası için devlet imkanlarının seferber edileceğini söyledi.
Kürt heyeti temsilcileri ise 2026 tarihli ve Kürtlerin haklarını güvence altına alan Cumhurbaşkanlığı kararnamesinden duydukları memnuniyeti dile getirerek, bunun demokratik ortaklık açısından önemli bir adım olduğunu vurguladı.
Kobani ve Kamışlı’da bayrak gerilimi
Kutlamaların sahadaki yansıması ise farklı bir tablo ortaya koydu. Kobani’de düzenlenen Newroz etkinliklerinde Suriye bayrağının indirilmesiyle başlayan gerilim kısa sürede büyüdü. Olayın sosyal medyada yayılmasıyla birlikte farklı bölgelerde Kürtlerle Araplar arasında tansiyon yükseldi.
Kutlamaların ardından Kamışlı’da Genel Güvenlik karargahına yönelik bir baskın düzenlendi, Suriye bayrağı indirildi ve yakıldı, bina içindeki araçlar tahrip edildi. Kobani’de bayrağı indiren bir kişinin gözaltına alındığı ve ifadesinde eyleminin sonuçlarını öngöremediğini söylediği aktarıldı.
Yaşanan gelişmelerin ardından bazı grupların Newroz’dan dönen Kürtlere saldırdığı, Kürdistan bayraklarının yakıldığı ve gerilimin tırmandığı bildirildi. Buna karşılık hem Kürt yetkililer hem de yerel yönetimler tarafından itidal çağrıları yapıldı.
Yetkililerden itidal çağrısı
HTŞ ile yapılan anlaşmalar sonrası Suriye Savunma Bakan Yardımcılığı görevine getirilen eski SDG’li Sipan Hemo, yaşanan olaylara ilişkin yaptığı açıklamada, Halep ve çevresinde Kürtlerin saldırıya uğradığını belirterek provokasyon uyarısında bulundu. Hemo, tüm kesimleri sükûnete ve ulusal birlik temelinde hareket etmeye çağırdı.
Suriye Özel Temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack da Hemo’nun açıklamasını destekleyerek, Suriye’nin tüm bileşenleri arasında barışçıl birlikteliğin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı ve ülke bayrağına saygının önemine dikkat çekti.
İlk resmi Newroz kutlamaları, bir yanda siyasi diyalog ve birlik mesajları, diğer yanda sahadaki gerilim ve çatışmalarla Suriye’deki yeni dönemin çelişkili tablosunu gözler önüne serdi.