Enfal ve Katliamların Baş Sorumlularındandı
Irak’taki devrik Baas rejiminin en karanlık figürlerinden biri olan eski İstihbarat Kurumu Başkanı Tahir Celil Habuş’un, Hewlêr’de (Erbil) geçirdiği kalp krizi sonucu öldüğü bildirildi. Ölüm haberi, Baas rejiminin eski subaylarından Salim el-Cumeyli tarafından sosyal medya üzerinden duyuruldu. 1950 Tikrit doğumlu olan Habuş, Saddam Hüseyin’in en yakın çalışma arkadaşlarından biri olmasının yanı sıra; Enfal Soykırımı, Barzanilere yönelik operasyonlar, Kürt siyasi aktivistlerin suikastları ve Raperîn (Büyük Ayaklanma) dönemindeki kitlesel zulümlerin mimarlarından biri olarak biliniyordu. Habuş, geçmişteki açıklamalarında Kürt halkına yönelik bu yıkım süreçlerini "yasaların uygulanması için doğru bir prosedür" diyerek savunmasıyla hafızalara kazınmıştı.
Karanlık Bir Kariyer: "Ali Kimyevi"den İstihbarat Başkanlığına
Tahir Celil Habuş, Baas rejimi süresince stratejik ve operasyonel birçok kritik görevde bulundu. Ziqar ve Vasit valiliklerinin yanı sıra Polis Genel Müdürlüğü ve Asayiş Genel Müdürlüğü gibi makamlarda oturan Habuş, özellikle "Ali Kimyevi" lakaplı Ali Hasan el-Mecid’in ofis müdürlüğünü yürüterek Kürtlere karşı yürütülen kimyasal saldırı ve tehcir politikalarının merkezinde yer aldı. Kariyerinin zirvesini Baas İstihbarat Kurumu Başkanlığı ile yapan Habuş, rejimin yıkılmasının ardından ABD tarafından hazırlanan "en çok arananlar" listesine dahil edilmiş ve yakalanmasına yardımcı olacak bilgiler için bir milyon dolar ödül konulmuştu.
Hewlêr’deki "Baas" Varlığı ve Siyasi Tartışmalar
Habuş’un ölümüyle ilgili en çok dikkat çeken detay, cenaze taziyesinin Hewlêr’deki Celil Xeyat Camii’nde kurulması oldu. Irak yasalarına göre Baas Partisi üyelerini korumak ve gizlemek suç sayılmasına rağmen, 2004 yılından bu yana pek çok eski rejim yetkilisinin Kürdistan Bölgesi’nde ikamet ettiği biliniyor. Bu durum, Bağdat yönetimi ve özellikle Şii gruplar ile Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) arasında uzun süredir devam eden bir gerginlik konusu. Şii gruplar, "Baas kalıntılarının Hewlêr’de himaye edilmesini" gerekçe göstererek bölgeye yönelik askeri ve siyasi saldırılarını sık sık meşrulaştırmaya çalışıyor. Habuş’un ölümü ve ardından düzenlenen taziye süreci, bölgedeki bu hassas dengeleri ve geçmişin kapanmayan hesaplarını yeniden gündeme taşıdı.