Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı (TÇYÖV), yayımladığı raporda Türkiye’de cezaevlerinde 12–18 yaş aralığında yaklaşık 5 bin çocuğun bulunduğunu açıkladı. Vakıf, risk altındaki çocuklarla yürüttüğü Gençlik Merkezi Programı (GEM) ile çocukların adli sisteme girmesinin önlenebildiğini belirtti.
Cumhuriyet’in aktardığına göre rapor; izleme ve değerlendirme sorumlusu Elif Bekler, Gençlik Merkezi sorumlusu Büşra Çelik ve genel koordinatör Merve Merdane tarafından hazırlandı. Raporun sunumu, vakfın Kadıköy’deki merkezinde yapıldı.
“Devlet modeli sahiplensin”
Vakıf yönetim kurulu başkanı Selmin Cansu Demir, GEM’in yaklaşık 30 yıldır uygulandığını hatırlatarak, “Programın işe yaradığını bilimsel bir çalışmayla da göstermek istedik. Devlet, modeli sahiplensin istiyoruz” dedi.
Program kapsamında 21 çocukla, 27 pazar gününe yayılan 103 atölye çalışması yapıldı. Çalışmalar; bireysel vaka takibi, psikososyal destek, etkinlikler ile aile ve çevre odaklı faaliyetlerle desteklendi.
Rapordan öne çıkan bulgular
Raporda, programın etkileri şu başlıklarla özetlendi:
-
Çocuk adalet sistemine girişin önlenmesi: Program süresince GEM’e katılan hiçbir çocuk adalet sistemine dahil olmadı.
-
Risk alma davranışlarında azalma: Çocukların yüzde 50’sinden fazlasında altı risk alanında davranış sıklığı azaldı. Yüksek risk grubundaki çocukların yüzde 78’inde riskli davranışlarda gerileme görüldü.
-
Psikolojik dayanıklılıkta artış: Sosyal destek algısı güçlendi, yardım arama becerileri ve stresle baş etme kapasitesi arttı.
-
Sosyal ve duygusal beceriler: Odak grup görüşmeleri, çocukların özgüven, iletişim, sosyalleşme ve problem çözme becerilerinde belirgin gelişim olduğunu ortaya koydu.
-
Ebeveyn yetkinliği: Ebeveynlerin çocuklarının haklarını savunma ve eğitim hakkı ihlallerine karşı başvuru yapma becerilerinde güçlenme gözlendi.
-
Dönemsel risk eğilimleri: Dijital alanlar ve okul ortamına ilişkin bazı davranışlarda artış tespit edilirken, kişiselleştirilmiş ve ihtiyaç temelli müdahalelere ihtiyaç olduğu vurgulandı.
Vakıf, raporun sonuçlarının çocukların ceza adalet sistemine girmeden önce desteklenmesinin mümkün olduğunu gösterdiğini belirterek, bu tür önleyici programların kamusal politikalarla yaygınlaştırılması çağrısında bulundu.
