Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, “umut hakkı” tartışmalarına ilişkin yaptığı açıklamada, bu hakkın kişiye özgü bir tahliye imkânı olmadığını vurguladı. Uçum, kapsamda Abdullah Öcalan’ın da yer aldığını ifade etti.
Uçum, sosyal medya platformu X’te Feti Yıldız’ın açıklamasını alıntılayarak, “Umut hakkı, ömür boyu cezaevinde kalacak şekilde hüküm kurulmuş kişilere şartla salıverme umudunun tanınmasıdır. Doğrudan ve otomatik bir tahliye söz konusu değildir” dedi.
Komisyon ve rapor süreci
“Umut hakkı” tartışması, Devlet Bahçeli’nin 3 Şubat’ta yaptığı açıklamayla yeniden gündeme gelmişti. Süreç için kurulan ve AKP, CHP, DEM Parti ile Yeni Yol Grubu’nun temsil edildiği komisyon, nihai rapor için Numan Kurtulmuş başkanlığında 4 Şubat’ta beşinci kez toplandı.
Toplantı sonrası konuşan Yıldız, umut hakkı konusunda uzlaşı sağlandığını ve bunun raporda yer alacağını söyledi. Yıldız, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının da umut hakkına atıf yaptığını ifade etti.
“Şartla salıverilme umudu”
Uçum, paylaşımında umut hakkının esasını şöyle tanımladı: “Bu hak, belirli hükümlüler için şartla salıverilme umudunun tanınmasıdır. En geç altı ayda bir yapılacak değerlendirmelerde İdare ve Gözlem Kurulu ya da itiraz halinde İnfaz Hakimliği karar verecektir.”
Uçum’a göre kapsamda; ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar, geçmişte idam cezası müebbete çevrilen terör suçluları ve terör suçlarından ağırlaştırılmış müebbet alanlar bulunuyor. “Bu hükümlülerin kapsamına Öcalan da girmektedir” dedi.
Umut hakkı nedir?
Eski ceza yasasındaki idam cezaları, yeni düzenlemelerle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarına çevrildi. Terörle Mücadele Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’nun 302’nci maddesi kapsamında verilen bu cezalar, mevcut mevzuatta istisnasız şekilde ömür boyu infaz ediliyor.
“Umut hakkı”, belirli bir infaz süresinin ardından hükümlünün durumunun yeniden değerlendirilmesini öngörüyor. Böylece infaz süreci öngörülebilir hâle gelirken, kişinin yeniden özgürlüğüne kavuşma umudunun korunması amaçlanıyor.