Orta Doğu’da süren savaş ve Hürmüz Boğazı’nda artan güvenlik riskleri, enerji arzını doğrudan etkiliyor. İran savaşı nedeniyle petrol ve doğalgaz sevkiyatının sekteye uğraması, bölge ülkelerini alternatif güzergâh arayışına itti. Bu kapsamda Irak, petrol ihracatında yeniden Ceyhan Petrol Boru Hattı seçeneğini gündemine aldı.
Irak Federal Parlamentosu, bugün Bağdat’ta toplanarak Ceyhan hattı üzerinden petrol ihracatının yeniden başlatılmasını ele alacak. Geçmişte Irak petrolü bu hat üzerinden Türkiye’ye taşınarak dünya piyasalarına sunuluyordu. Ancak ilerleyen süreçte sevkiyatın büyük bölümü Basra Körfezi üzerinden yapılmaya başlanmıştı.
Üretim ve hukuki engeller öne çıkıyor
Enerji piyasaları uzmanı Ali Arif Aktürk, Ceyhan hattının mevcut kriz karşısında sınırlı bir çözüm sunabileceğini belirtiyor. Normal koşullarda günlük yaklaşık 600 bin varil petrol taşıma kapasitesine sahip olan Kerkük–Ceyhan hattı, uzun süredir tam kapasiteyle çalışmıyor.
Aktürk’e göre bu miktarın önemli bir kısmı Kerkük sahalarından sağlanıyordu. Ancak mevcut üretim seviyeleri bu kapasiteyi karşılamaktan uzak. Bölgede günlük üretimin yaklaşık 300–350 bin varil seviyesinde olduğu ifade ediliyor.
Sorunun yalnızca teknik ve üretimle sınırlı olmadığına dikkat çeken Aktürk, hukuki süreçlerin de belirleyici olduğunu vurguluyor. 2014–2023 yıllarını kapsayan ilk tahkim davası Irak lehine sonuçlanırken, aynı dönemin başka bir bölümünü kapsayan ikinci tahkim süreci ise halen devam ediyor. Bu tablo, hattın yeniden devreye alınmasını zorlaştırıyor.
Üretim sert düştü, alternatifler masada
Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın büyük ölçüde durması, Irak ekonomisini de doğrudan etkiledi. Ülkenin ham petrol üretimi günlük yaklaşık 4,2 milyon varilden 1 milyon varilin biraz üzerine kadar geriledi. Bu keskin düşüş, Bağdat yönetimini yeni ihracat yolları aramaya yöneltti.
Yetkililer, petrolün Türkiye’nin yanı sıra Suriye ve Ürdün üzerinden tankerlerle taşınmasını da alternatif seçenekler arasında değerlendiriyor.
Öte yandan bölgedeki güvenlik riskleri de artıyor. 2026 İran-ABD-İsrail gerilimi kapsamında 28 Şubat 2026’da başlayan çatışmaların ardından İran ve İran destekli gruplar, Irak Kürt Bölgesi’ne yönelik balistik füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi. Özellikle Erbil çevresindeki askeri ve siyasi hedeflerin vurulduğu saldırılarda Peşmerge güçleri ve siviller arasında yaralananlar olduğu bildirildi.
Tüm bu gelişmeler, Irak’ın enerji ihracatında kalıcı ve güvenli bir alternatif bulmasının kısa vadede zor olduğunu gösteriyor.
