Yapay zekâ destekli deepfake teknolojisiyle hazırlanan sahte video ve ses kayıtları, Türkiye’de ve dünyada dolandırıcılık vakalarında artışa yol açtı. Ünlü isimlerin yatırım çağrısı yaptığı izlenimi verilen reklamlar ve telefon aramalarıyla çok sayıda kişi hedef alınıyor. Sakarya’da 56 yaşındaki bir yurttaş, Recep Tayyip Erdoğan’ın görüntü ve sesinin taklit edildiği sahte içeriklere inanarak 2,5 milyon lira dolandırıldı.
Operasyonlar sürüyor
Emniyet birimleri, benzer yöntemlerle yapılan dolandırıcılıklara karşı operasyonlarını sürdürüyor. Düzce merkezli beş ilde düzenlenen bir operasyonda, ünlü isimleri taklit ederek sahte yatırım reklamları hazırlayan şüphelilerin hesaplarında 25 milyon liralık işlem hacmi tespit edildi.
Yurt dışından örnekler
Deepfake dolandırıcılığı yalnızca Türkiye ile sınırlı değil. Fransa’da bir mimar kadın, yapay zekâ ile üretilmiş görüntü ve mesajlarla Brad Pitt olduğunu düşündüğü dolandırıcıya 800 bin euro gönderdi.
Uzmanlar ne diyor?
Sabah’tan Mevlüt Tezel’in haberine göre güvenlik uzmanı Perry Carpenter, teknik ayrıntılardan çok içeriklerin yarattığı duygusal etkilere odaklanmak gerektiğini belirtiyor. Carpenter’a göre korku, panik, aciliyet ya da otorite duygusu uyandıran paylaşımlar önemli birer uyarı işareti. Bu duygular devreye girdiğinde yapılacak en etkili şey, bilinçli biçimde yavaşlamak ve içeriği sorgulamak.
Deepfake videolar nasıl anlaşılır?
Uzmanların dikkat çektiği başlıca işaretler şunlar:
-
Göz kırpma ve mimikler: Doğal olmayan göz kırpmalar, uzun süre açık kalan gözler veya duyguyla uyumsuz bakışlar.
-
Ses detayları: Robotik ton, kendini tekrar eden ifadeler veya ritim bozuklukları.
-
Hareket uyumsuzluğu: El, yüz ve vücut hareketlerinin doğal akışla örtüşmemesi.
-
Duygusal baskı: “Acil”, “son fırsat”, “devlet destekli” gibi ifadelerle hızlı karar almaya zorlanma.
En güvenli adım: İletişimi kesin
Emniyet ve uzmanlar, şüpheli arama, mesaj veya videolarla karşılaşıldığında iletişimi derhal sonlandırmayı, bağlantılara tıklamamayı ve resmî kurumlar üzerinden doğrulama yapmayı öneriyor. Yapay zekâ içeriklerinin kalitesi arttıkça ayırt etmek zorlaşsa da, şüphe duymak ve acele etmemek dolandırıcılığa karşı en güçlü savunma olarak öne çıkıyor.
