İngiltere, sığınma ve iltica sisteminde köklü bir değişikliğe hazırlanıyor. Birleşik Krallık’ta yeni düzenlemeyle mültecilerin süresiz yerleşim (ILR) hakkı için bekleme süresi beş yıldan 20 yıla çıkarılacak. Bu süre içinde “koruma ihtiyacının” sona erdiğine karar verilmesi halinde oturma izni iptal edilebilecek.
Home Office tarafından 17 Kasım 2025’te yayımlanan ve 21 Kasım 2025’te İçişleri Bakanı Shabana Mahmood tarafından açıklanan “Command Paper”, iltica sisteminde radikal bir dönüşüm öngörüyor. Henüz yürürlüğe girmeyen metin, gelecek yıl sunulması beklenen kapsamlı reform paketinin çerçevesini oluşturuyor.
Gerekçeler: Bot geçişleri ve maliyet
Bianet'ten İdil Can Çeçi'nin haberine göre, hükümet, değişikliği dört ana gerekçeyle savunuyor: küçük botlarla geçişlerin artması, destek altında bekleyen sığınmacı sayısının yükselmesi, reddedilip geri gönderilemeyen dosyaların birikmesi ve sistem maliyetlerinin “kontrolsüz” hale gelmesi.
Yeni politika, göç karşıtı söylemleriyle bilinen Reform UK’nin ve lideri Nigel Farage’ın anketlerde güçlendiği bir dönemde açıklandı.
“Temel Koruma” modeli
Yeni dönemde mülteci statüsü kalıcı yerleşim anlamına gelmeyecek. “Temel Koruma – Core Protection” adı verilen modelle yalnızca uluslararası yükümlülüklerin gerektirdiği asgari koruma sağlanacak.
Öne çıkan değişiklikler şöyle:
-
Oturum süresi kısalıyor: Mevcut sistemde beş yıl olan oturum, 30 aya düşürülecek. Koruma ihtiyacı sürüyorsa yenileme yapılacak.
-
ILR yolu 20 yıl: Süresiz yerleşim başvurusu ancak 20 yıl sonra mümkün olacak.
-
Work & Study rotası: İş bulan veya eğitim programına başlayan mülteciler, ücretini ödemek kaydıyla bu yeni vize türüne geçebilecek.
-
Aile birleşimi zorlaşıyor: Temel korumadaki mülteciler için otomatik aile birleşimi kaldırılıyor. Birleşim, Work & Study rotasına geçiş şartına bağlanıyor.
-
Kamu fonları kısıtlanıyor: Sosyal yardımlara erişimin sıkılaştırılması planlanıyor. 2026’da bu konuda istişare süreci başlatılacak.
-
Yasadışı çalışmaya sert önlem: İşveren denetimleri, dijital kimlik doğrulama ve cezalar artırılacak.
Göçmenler için farklı süreler
Düzenli göçmenler için de yeni eşikler getiriliyor. Devlet yardımını 12 aydan kısa süre alanlar 15 yılda, daha uzun süre alanlar 20 yılda ILR’ye başvurabilecek. Brexit sonrası sağlık ve sosyal bakım vizeleriyle gelenler için süre 15 yıl olacak. Yüksek gelirli başvurular içinse daha kısa süreler öngörülüyor.
Uzmanlara göre bu paket, İngiltere’nin modern tarihindeki en sert sığınma reformlarından biri. Yeni model, “koruma var ama kalıcılık garanti değil” anlayışını esas alıyor.
