Uluslararası hukuk çevrelerinden Türkiye’ye yönelik dikkat çeken bir başvuru gündemde. Wendy Lyon, Abdullah Öcalan ile görüşmek üzere yaptığı başvurunun henüz sonuçlanmadığını açıkladı. Lyon, bu temasın devam eden sürecin sağlıklı ilerleyebilmesi açısından kritik olduğunu vurguladı.
27 Şubat 2025’te yapılan “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı” sonrasında uluslararası alanda birçok girişim başlatılmıştı. Nobel Barış Ödülü sahibi isimlerden hukukçulara, insan hakları örgütlerinden siyasi temsilcilere kadar geniş bir çevre, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı’na başvurarak Öcalan ile görüşme talebinde bulundu. Bu başvuruların bir parçası olan Lyon, Ankara’ya gelen uluslararası heyette de yer aldı.
Uluslararası başvurulara henüz yanıt yok
ELDH üyesi olarak daha önce de başvuru yaptıklarını belirten Lyon, sürecin farklı aktörleriyle temas kurmak amacıyla Türkiye’ye geldiklerini ifade etti. Öcalan’ın bu sürecin en önemli figürlerinden biri olduğunu dile getiren Lyon, onunla görüşme talebinde bulunmanın “doğal bir adım” olduğunu söyledi.
Başvurunun mevcut durumuna ilişkin konuşan Lyon, henüz resmi bir yanıt almadıklarını vurguladı. Talebin ne reddedildiğini ne de kabul edildiğini belirten Lyon, sürecin belirsizliğini koruduğunu ifade etti.
“Süreç onunla temas olmadan ilerlemez”
Lyon’a göre, Öcalan’ın Kürt toplumu üzerindeki etkisi ve sürecin seyrindeki rolü belirleyici. Bu nedenle görüşmenin yalnızca sembolik değil, aynı zamanda işlevsel bir öneme sahip olduğunu savunuyor. Sürecin onsuz ilerleyebileceği fikrine katılmadığını dile getiren Lyon, özellikle silah bırakma ve çatışmasızlık başlıklarında Öcalan’ın etkisinin kritik olduğunu ifade etti.
Bu çerçevede sürecin tek taraflı yürütülmesinin sorunlu olabileceğine dikkat çeken Lyon, bunun bir “teslimiyet” değil, karşılıklı bir uzlaşma süreci olarak ele alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Öcalan’ın cezaevi koşullarının iyileştirilmesi, dış dünya ve avukatlarıyla daha fazla iletişim kurabilmesi gerektiğini söyledi. Alternatif olarak ev hapsi gibi seçeneklerin de tartışılabileceğini ancak bunun da yeni bir izolasyon biçimine dönüşmemesi gerektiğini dile getirdi.
Uluslararası hukuk ve Türkiye’nin sicili tartışılıyor
Lyon, başvurulara yanıt verilmemesinin Türkiye’nin uluslararası hukuk alanındaki görünümünü de etkilediğini savundu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmasına ilişkin tartışmalara işaret eden Lyon, Türkiye’nin bu alandaki sicilinin uzun süredir eleştiri konusu olduğunu belirtti.
Başvurulara ilişkin sürecin devam ettiğini ve umutlarını koruduklarını ifade eden Lyon, gecikmenin bürokratik nedenlerden kaynaklanabileceğini de sözlerine ekledi.
“Süreç yavaş ilerler ama umut korunmalı”
Öte yandan Lyon, sürece dair değerlendirmesinde temkinli bir iyimserlik sergiledi. Yeni yayımlanan Meclis raporunun henüz tamamlandığını hatırlatan Lyon, bu tür süreçlerin doğası gereği yavaş ilerlediğini ve sabır gerektirdiğini söyledi.
Dünyadaki benzer örneklerde de barış ve çözüm süreçlerinin uzun zaman aldığını vurgulayan Lyon, kısa vadede somut gelişmeler beklense de, gerçekçi bir yaklaşımın sürecin zamana yayılacağını kabul etmekten geçtiğini ifade etti.
