Ortadoğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan askeri gerilim giderek geniş bir coğrafyaya yayılıyor. İran’da yaşanan saldırılarda yüzlerce kişinin hayatını kaybettiği belirtilirken bölgedeki çatışmaların yeni aktörleri de devreye girmeye başladı. Avrupa ülkeleri askeri varlıklarını artırma kararı alırken Azerbaycan da İran’ı hedef alan sert açıklamalarda bulundu.
İran’ın başkenti Tahran ve Kerec kentlerinde patlamalar yaşanırken İsrail savaş uçaklarının Lübnan’ın başkenti Beyrut’u da hedef aldığı bildirildi.
İran’dan ABD ve müttefiklerine karşı hamle
İran güçleri, İsrail hedeflerinin yanı sıra ABD üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını sürdürdü. İran Devrim Muhafızları, Basra Körfezi’nin kuzeyinde Hürmüz Boğazı yakınlarında bir ABD petrol tankerinin hedef alındığını açıkladı.
Bölgedeki askeri hareketlilik uluslararası enerji güvenliği açısından da endişe yaratıyor.
Irak sınırında yeni gerilim
İran Devrim Muhafızları ayrıca Irak’ın kuzeyindeki bazı Kürt güçlerinin karargâhlarının hedef alındığını duyurdu. Daha önce ABD ve İsrail basınında Kürt milislerin İran içinde saldırılar başlattığı yönünde iddialar yer almış, ancak bu iddialar Kürt gruplar tarafından reddedilmişti.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Laricani, Irak’taki rejim muhalifi grupların sınırı geçeceği iddialarına ilişkin sert mesaj vererek “Bu tür girişimlere hiçbir şekilde müsamaha göstermeyeceğiz” dedi.
Azerbaycan’dan misilleme tehdidi
Bölgedeki gerilimi artıran gelişmelerden biri de Nahçıvan’da yaşanan İHA saldırısı oldu. Azerbaycan yönetimi, iki kişinin yaralandığı saldırıdan İran’ı sorumlu tuttu.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, saldırıyı “terör eylemi” olarak nitelendirerek misilleme için orduya talimat verildiğini açıkladı. Tahran yönetimi ise saldırının İran’ı suçlamak amacıyla İsrail tarafından düzenlenmiş olabileceğini savundu.
NATO’dan Türkiye açıklaması
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Türkiye hava sahasına yöneldiği belirtilen bir İran füzesinin imha edilmesinin ardından yaptığı açıklamada ittifakın 5’inci maddesinin devreye alınmasının gündemde olmadığını söyledi.
İran yönetimi ise Türkiye’ye yönelik herhangi bir saldırı gerçekleştirmediklerini belirterek Ankara’nın egemenliğine saygı duyduklarını ifade etti.
Avrupa ülkeleri askeri varlığını artırıyor
Batı kamuoyunda savaş karşıtı tepkiler yükselirken Avrupa ülkeleri bölgede askeri hareketliliğini artırıyor. İtalya, Fransa, Hollanda ve İspanya Doğu Akdeniz’e savaş gemileri gönderme kararı aldı.
Fransa, Ortadoğu’daki askeri üslerinin ABD uçakları tarafından geçici olarak kullanılmasına izin verdiğini açıklarken İtalya da bölgeye hava savunma sistemleri göndermeyi planladığını duyurdu.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise ülkesinin doğrudan savaşa dahil olmayacağını belirtti.
