ABD’de yazarlar, müzisyenler ve oyuncular dahil yaklaşık 800 sanatçı, teknoloji şirketlerine karşı açık mektup yayımladı. Human Artistry Campaign’in “Hırsızlık Yenilik Değildir” (Stealing Isn’t Innovation) girişimi kapsamında yayımlanan mektubu imzalayanlar arasında Scarlett Johansson, Cate Blanchett, R.E.M. üyeleri ve Vince Gilligan yer aldı.
Mektupta, yapay zekâ şirketlerine telifli eserleri “çalmak” yerine etik iş birlikleri kurma çağrısı yapıldı.
Davalar ve hukuki tablo
ABD’de, içerik üreticileri ve hak sahiplerinin yapay zekâ şirketlerine karşı açtığı yaklaşık 60 telif davası sürüyor. Davalar, telif hakkıyla korunan eserlerin yapay zekâ modellerini eğitmek için izinsiz kullanıldığı iddialarına dayanıyor. Şu ana dek görülen veya sonuçlanan davalarda karma kararlar çıktı. Avrupa’da da benzer hukuki süreçlerin yürütüldüğü belirtiliyor.
“Adil kullanım” tartışması
Yapay zekâ şirketleri; metin, görsel, müzik ve video gibi çok büyük veri setleriyle modellerini eğittiklerini, bunun “adil kullanım” kapsamında olduğunu savunuyor. Sanatçılar ise eğitim materyallerinin önemli bölümünün kitaplar, makaleler, sanat eserleri, fotoğraflar ve müziklerden izin alınmadan toplandığını; bunun izinsiz kopyalama anlamına geldiğini ve geçim kaynaklarını zedelediğini ifade ediyor.
Johansson–OpenAI örneği
2024’te Scarlett Johansson, OpenAI’nin gelişmiş ses özelliğinin, Her filmindeki karakterine çok benzediğini söyleyerek tepki göstermişti. Johansson’un hukuk ekibinin itirazı sonrası şirket, “Sky” adlı sesi geçici olarak durdurmuştu.
Sanatçılar, yapay zekâ ekosisteminde telif ve izin mekanizmalarının netleşmesini isterken; teknoloji şirketleri inovasyon ve kullanım serbestisi vurgusu yapıyor. Tartışmanın, süren davalarla birlikte önümüzdeki dönemde hukuki ve sektörel standartlara yön vermesi bekleniyor.
