Avrupa Birliği vatandaşları, İsrail’in insan hakları ihlalleri gerekçesiyle AB ile İsrail arasındaki ortaklık anlaşmasının askıya alınması talebiyle yürütülen kampanyada kritik eşiğe yaklaştı. Avrupa Komisyonu tarafından 25 Kasım 2025’te resmen tescil edilen “Avrupa Vatandaş Girişimi Filistin İçin Adalet”, 13 Nisan 2026 itibarıyla 971 bin imzaya ulaştı.
Avrupa genelinde güçlü destek
13 Ocak 2026’da başlayan imza süreci, kısa sürede birçok ülkede gerekli ulusal eşikleri aşarak geniş bir destek tabanı oluşturdu. Fransa, İtalya, İspanya, Belçika, Hollanda, İrlanda, Danimarka, Finlandiya, İsveç ve Polonya gibi ülkelerde belirlenen kota çoktan geçildi. En yüksek destek Fransa’dan gelirken, bu ülkede 359 binden fazla kişi girişimi imzaladı. İtalya’da 238 bin, İspanya’da ise 116 bini aşkın imza toplandı.
Uluslararası hukuku ve insan haklarını savunan Avrupa Sol İttifakı tarafından başlatılan kampanya, Avrupa kamuoyunda İsrail politikalarına yönelik artan eleştirilerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Anlaşmanın askıya alınması talebi
Girişimin çağrı metninde, İsrail’in Gazze’de sivillere yönelik ağır ihlallerde bulunduğu, geniş çaplı yerinden edilmeler yaşandığı ve sağlık altyapısının sistematik şekilde hedef alındığı ifade ediliyor. Ayrıca abluka politikalarının açlığa yol açtığı ve bunun bir savaş yöntemi olarak kullanıldığı vurgulanıyor.
Bu çerçevede, AB’nin İsrail ile sürdürdüğü ekonomik ve siyasi iş birliğinin temelini oluşturan ortaklık anlaşmasının askıya alınması gerektiği savunuluyor. Girişim, AB’nin insan hakları ihlalleriyle suçlanan bir devletle bu düzeyde ilişkisini sürdürmesinin kabul edilemez olduğunu belirtiyor.
Ekonomik ilişkiler ve hukuki dayanak
Avrupa Birliği, İsrail’in en büyük ticaret ortağı konumunda bulunuyor. İsrail ithalatının yüzde 34’ünden fazlasını AB’den gerçekleştirirken, ihracatının yaklaşık yüzde 28,8’ini de AB ülkelerine yapıyor. 2024 verilerine göre iki taraf arasındaki toplam ticaret hacmi 42,6 milyar euroya ulaştı.
İsrail ayrıca 2021 yılında AB’nin araştırma ve inovasyon programı olan Horizon Europe’a katıldı. Bu kapsamda İsrail’deki şirketler, üniversiteler ve kamu kurumlarına 1,11 milyar euro fon sağlandı. 900’ü aşkın projede yer alan bazı şirketlerin İsrail ordusuyla bağlantılı olduğu da belirtiliyor.
Girişim, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın 2. maddesine dikkat çekerek, insan haklarına saygının anlaşmanın temel unsurlarından biri olduğunu ve bu maddenin ihlali durumunda anlaşmanın askıya alınabileceğini vurguluyor.
İmza kampanyası 13 Ocak 2027’ye kadar devam edecek. 1 milyon imza hedefinin aşılması ve gerekli ülke kotalarının tamamlanması halinde, Avrupa Komisyonu talebi resmi olarak değerlendirmek ve yanıtlamakla yükümlü olacak. Mevcut tablo, girişimin kısa süre içinde bu eşiği geçebileceğine işaret ediyor.
