ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan saat 17.00 itibarıyla İran limanlarına yönelik deniz ablukasının resmen başladığını duyurdu. Basra ve Umman körfezlerini kapsayan bu hamle, bölgedeki gerilimi en üst seviyeye taşırken; ABD Başkanı Donald Trump'ın "Yasa dışı geçiş ücreti ödeyen hiç kimse açık denizlerde güvenli geçiş yapamayacak" çıkışı, küresel ticaretin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı'nda yeni bir dönemin kapısını araladı.
Ablukanın Kapsamı ve Uygulama Esasları
ABD ordusu tarafından denizcilere gönderilen notta, abluka altındaki bölgeye izinsiz giren veya bu bölgeden çıkan her türlü geminin durdurulma, yönlendirilme ve el koyma işlemlerine tabi tutulacağı vurgulandı. Ablukanın ana kuralları ise şu şekilde belirlendi:
-
Bayrak Ayrımı Yok: Uygulama, geminin hangi ülkeye ait olduğuna bakılmaksızın tüm trafik için geçerli olacak.
-
Transit Geçiş Serbestisi: Hürmüz Boğazı'nı kullanarak İran dışındaki limanlara giden tarafsız gemilerin geçişi engellenmeyecek.
-
Denetim ve Arama: Tarafsız gemiler, kaçak kargo tespiti amacıyla "ziyaret ve arama" (denetleme) prosedürüne tabi tutulabilecek.
-
İnsani İstisna: Gıda ve tıbbi malzeme gibi temel ihtiyaçları taşıyan insani yardımlara, denetlenmek kaydıyla izin verilecek.
İran'dan "Diğer Kartlar" Tehdidi
ABD'nin bu hamlesine İran kanadından tepki gecikmedi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Trump'ın açıklamalarını "gerçeklikten uzak bir blöf" olarak nitelendirse de, ablukanın fiilen başlaması durumunda İran'ın "diğer kartlarını" (karşı hamlelerini) devreye sokabileceği uyarısında bulundu. Bölgedeki mayınların imha edilmeye başlanacağına dair ABD açıklamasıyla birlikte, Hürmüz Boğazı'nda askeri bir çatışma riskinin her zamankinden daha yüksek olduğu belirtiliyor.
"Cehennem" Çıkışı ve Mayın İmhası
Başkan Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, uluslararası sularda İran’a yasa dışı geçiş ücreti ödeyen gemilerin güvenliğinin garanti edilmeyeceğini belirterek sert bir ton kullandı. "Bize veya barışçıl gemilere ateş eden herhangi bir İranlı cehenneme gönderilecek" diyen Trump, aynı zamanda Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliğini tehdit eden mayınların temizlenmesi için operasyonların başladığını duyurdu. Bu durum, bölgedeki deniz trafiğinin tamamen ABD kontrolüne geçmesi çabası olarak değerlendiriliyor.
