Diyarbakır’ın Eğil ilçesinde, Dicle Baraj Gölü suları altında kalan yaklaşık 2 bin 400 yıllık tarihi yapılar görüntülendi. İl Jandarma Komutanlığı’na bağlı Sualtı Arama Kurtarma ekipleri, eğitim dalışı sırasında barajın derinliklerinde yer alan bu kalıntıları kayıt altına aldı.
Kent merkezine yaklaşık 52 kilometre uzaklıkta bulunan Eğil, antik çağlardan bu yana kesintisiz yerleşime sahne olan önemli bir tarihsel merkez olarak biliniyor. Bölgenin yerleşim geçmişi Hurri-Mitanni dönemine kadar uzanırken, Asurlular, Urartular, Medler, Persler, Roma ve Bizans gibi birçok uygarlığın izlerini taşıyor.
Baraj projesiyle sular altında kalan yerleşimler
Dicle Nehri üzerinde 1986 yılında yapımına başlanan ve 1997’de su tutmaya başlayan Dicle Barajı ile birlikte, nehir çevresindeki çok sayıda yerleşim alanı ve tarihi yapı sular altında kaldı. Bu süreçte bazı önemli yapılar taşınsa da, birçok eser suyun altında varlığını sürdürmeye devam etti.
Baraj öncesinde Hz. Zülkifl ve Hz. Elyesa’ya atfedilen türbeler taşınırken; cami, medrese, hamam ve kaya mezarları gibi yapılar baraj gölü içerisinde kaldı. Bu yapıların önemli bir kısmının günümüze kadar bütünlüğünü koruduğu belirtiliyor.
Su altı arkeolojisi için önemli bir alan
Dicle Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, söz konusu yapıların uzun süre su altında kalmasına rağmen ayakta kalabildiğine dikkat çekti. Yıldız, bölgede yaklaşık 2 bin 400 yıllık eserlerin bulunduğunu ve bu alanın Türkiye’de gelişmekte olan su altı arkeolojisi açısından önemli bir potansiyel taşıdığını ifade etti.
Kurak dönemlerde baraj gölündeki su seviyesinin düşmesiyle birlikte bazı yapıların siluetlerinin daha belirgin hale geldiği de aktarıldı. Uzmanlara göre bu durum, hem bilimsel araştırmalar hem de kültürel mirasın belgelenmesi açısından yeni fırsatlar sunuyor.