DİSK Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM), Kasım 2025 dönemine ilişkin açlık ve yoksulluk sınırı raporunu yayımladı. Rapora göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık asgari gıda harcaması 27 bin 289 lira oldu. Aynı aile için yoksulluk sınırı ise 94 bin 393 lira olarak belirlendi.
BİSAM’ın açıklamasında, hesaplamaların TÜİK harcama gruplarına göre endeks rakamları, 2003 yılı madde fiyatları, İstanbul Halk Ekmek verileri, zincir market internet fiyatları ve BİSAM Beslenme Kalıbı esas alınarak yapıldığı belirtildi. Açlık sınırının yalnızca gıda harcamalarını kapsadığı, yoksulluk sınırının ise barınma, ulaşım, sağlık, eğitim ve diğer zorunlu giderleri de içerdiği vurgulandı.
Kişiye göre gıda harcaması
Rapora göre Kasım 2025’te sağlıklı beslenmenin aylık maliyeti yetişkin bir erkek için 7 bin 626, yetişkin bir kadın için 7 bin 248, 15–18 yaş arası bir genç için 7 bin 624, 4–6 yaş arası bir çocuk için 4 bin 790 lira olarak hesaplandı. Bu kalemlerin toplamı, dört kişilik bir aile için 27 bin 289 liraya ulaştı.
Tek başına yaşayan bir kişinin sağlıklı beslenme, barınma, ulaşım, sağlık ve eğitim gibi zorunlu harcamalarıyla birlikte aylık asgari giderinin ise 43 bin 882 lira olduğu belirtildi. Buna göre tek kişilik haneler için yoksulluk sınırı 43 bin 882 lira oldu.
Günlük harcamada sebze ve meyve ilk sırada
Kasım 2025 döneminde günlük harcamalarda en yüksek maliyet grubunu 263 lira ile meyve ve sebze oluşturdu. Süt ve süt ürünleri için günlük harcama 236 lira, et, tavuk ve balık grubu için 175 lira olarak hesaplandı. Ekmek için günlük 80 lira, yağ için 49 lira, yumurta için 17 lira, şeker, bal, reçel ve pekmez için ise 23 lira harcama gerektiği kaydedildi.
Daha dar gruplandırmaya göre meyve ve sebzenin toplam harcama içindeki payı yüzde 29 oldu. Et, yumurta ve kuru baklagil ile süt ve süt ürünleri gruplarının payı yüzde 26’şar olarak belirlendi. Ekmek ve tahıl grubunun payı yüzde 11, diğer gıda harcamalarının payı ise yüzde 8 olarak hesaplandı.
Yöntem ve kapsam
BİSAM, açlık ve yoksulluk sınırı araştırmasını her ayın 12’sinde kamuoyu ile paylaşıyor. Çalışmada Sağlık Bakanlığı ve Hacettepe Üniversitesi tarafından hazırlanan Türkiye’ye Özgü Beslenme Kalıbı temel alınırken, TÜİK Hanehalkı Bütçe Anketi 2016 yılı verileri kullanılıyor. Kurum, TÜİK’in madde fiyatlarını yayımlamayı bırakmasının ardından endeksler ve piyasa fiyatları üzerinden güncellenmiş bir yöntem uygulandığını bildirdi.
