Dizi, film ve podcast’lerde izlenme rekorları kıran gerçek suç (true crime) içerikleri, kadın izleyiciler arasında erkeklere göre belirgin biçimde daha popüler. British Journal of Psychology’de yayımlanan kapsamlı bir çalışma, bu farkın ardındaki psikolojik nedenleri inceledi.
Araştırma, Avusturya’daki Graz Üniversitesi’nden bilim insanları tarafından yürütüldü. 570’ten fazla katılımcının verilerinin analiz edildiği çalışmada, gerçek suç içeriği tüketiminin psikolojideki belirli eğilimlerle bağlantılı olduğu saptandı. Bulgular, kadınlarda daha baskın görülen ve araştırmacıların “savunmacı tetikte olma hâli” olarak adlandırdığı bir faktöre işaret etti.
Güvende kalmayı öğrenme motivasyonu
Çalışmaya göre kadınlar, gerçek suç içeriklerini çoğunlukla “gerçek hayatta nasıl güvende kalabileceklerini öğrenmek” için bir araç olarak görüyor. Erkeklere kıyasla iki kat fazla tüketim yapan kadınların, tehditleri tanıma ve olası risklere karşı hazırlık yapma motivasyonuyla bu içeriklere yöneldiği belirtildi.
Araştırmacılar, gerçek suç anlatılarının şiddet ve suç olaylarına yönelik merakı yansıttığını; ancak bu ilginin arkasındaki psikolojik mekanizmaların bugüne dek yeterince incelenmediğini vurguladı. Yeni bulgular, merakın “karanlık” ya da “paranoyak” bir eğilimden ziyade, proaktif bir güvenlik stratejisi olarak okunması gerektiğini savunuyor.
Verilerle desteklenen fark
Cinsiyetler arasındaki bu ayrım, önceki yıllarda da gözlemlenmişti. Pew Research Center’ın 2023 verileri, kadınların gerçek suç podcast’lerini düzenli dinleme olasılığının erkeklere kıyasla neredeyse iki kat fazla olduğunu gösterdi. Yeni çalışma, bu farkın kültürel varsayımlardan çok “savunmacı tetikte olma” ile açıklanabileceğini ortaya koyuyor.
Araştırmacılar, “Kadınların algılanan mağduriyet riskleri ve saldırıları önlemeye yönelik bilgi edinme isteği, gerçek suça duydukları ilgiyi açıklayabilir” değerlendirmesinde bulundu. Bu yaklaşım, evrimsel psikoloji perspektifinden bakıldığında, tehditler hakkında bilgi toplamanın kadınlar için rasyonel ve koruyucu bir davranış olduğunu ortaya koyuyor.