Orhan Bursalı, Marmara Denizi’nden geçen ana fay hattının nasıl kırılacağına ilişkin uzun süredir süren tartışmaları ele aldı. Yerbilimcilerin en büyük endişesinin, fayın tek seferde kırılarak 7.4’ten büyük bir deprem üretmesi olduğunu hatırlatan Bursalı, bu senaryonun İstanbul için uzun süre temel varsayım kabul edildiğini belirtti.
Bursalı’nın aktardığına göre yeni bir bilimsel çalışma, Marmara Denizi’ndeki fayın çok parçalı kırılma olasılığının daha yüksek olduğuna işaret ediyor. Çalışma, Communications Earth & Environment dergisinde yayımlandı.
Çalışmanın kapsamı
Araştırma, University of Southern California Yerbilimleri’nden Dr. Sezim Ezgi Güvercin ve danışmanı Prof. Dr. Sylvain Barbot tarafından yürütüldü. Fizik tabanlı simülasyonlarda 10 bin yılı aşkın sismik aktivite incelendi; özellikle Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın Marmara’daki tarihsel kırılmaları mercek altına alındı.
Araştırmacılar, Marmara Denizi’nde son yıllarda görülen 6.2, 5.8 ve 5.2 büyüklüğündeki depremlerin “tek parçalı kırılma” varsayımını sorgulattığını kaydetti. Çalışmanın vardığı sonuçlara göre, Marmara’daki maksimum deprem büyüklüklerinin en çok 7.3’e ulaşması olası.
Segmentlere göre farklı davranış
Bursalı’nın özetlediği bulgulara göre, geometrisi daha basit olan Ganos ve Tekirdağ kesimleri yaklaşık 150 yılda bir tekrarlanan 7.2 büyüklüğüne varan depremler üretiyor. Kumburgaz ve Prens Adaları gibi doğu kesimleri ise 100 yılda bir 6.2–6.8, yaklaşık 500 yılda bir 7.0 büyüklüğünde depremlerle daha küçük ve daha sık sarsıntılar üretiyor.
Araştırmada, ana Marmara fayı boyunca sıcaklık ve kaya türlerindeki farklılıkların kırılmayı durdurabilen ya da fayın sürünmesine yol açabilen doğal bariyerler oluşturduğu da vurgulandı.
İstanbul için ne anlama geliyor?
Bursalı, bulguların deprem riskini ortadan kaldırmadığının altını çizdi. Dr. Güvercin’in uyarısına göre, İstanbul’a daha yakın ya da kısa aralıklarla meydana gelecek orta–büyük depremler ciddi hasara yol açabilir. Marmara Ana Fayı’nın her iki tarafındaki kilitli segmentlerin 100 yılı aşkın süredir büyük kırılma yaşamadığı belirtilirken, gözlenen kalıpların sürmesi halinde önümüzdeki on yıllarda büyük depremlerin mümkün olduğu ifade edildi.
