İran’da artan siyasi gerilim ve bölgesel savaş ihtimali, ülkenin batısındaki Kürt siyasi hareketlerini yeniden gündemin merkezine taşıdı. Independent Arabia’ya konuşan Rojhilatlı Kürt kaynaklar ve siyasi liderler, İran rejimiyle olası bir yüzleşme durumunda Kürt güçlerinin hazırlıkları ve uluslararası destek arayışları hakkında dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının başlamasından kısa süre önce, 23 Şubat’ta İranlı Kürt siyasi hareketleri “İran Kürdistanı Siyasi Güçler Koalisyonu”nun kurulduğunu duyurdu. Bu koalisyonun amacı ise Kürt siyasi varlığını güçlendirmek ve ortak bir askeri yapılanma oluşturmak olarak ifade edildi.
Kürt siyasi güçleri birleşiyor
Kürt liderler, savaş ihtimali öncesinde İranlı Kürt muhalif gruplar arasında birlik arayışının hızlandığını belirtiyor. Kurulan yeni koalisyonun hedeflerinden biri de farklı Kürt örgütlerini tek bir çatı altında toplayarak ortak bir askeri yapı oluşturmak.
Kürt kaynaklar, koalisyonun oluşturulmasında üçüncü tarafların destek verdiğini öne sürerken, dış destek konusundaki detayları açıklamaktan kaçındı. Ancak bazı kaynaklar, bu tür iş birliklerinin genellikle istihbarat koordinasyonu ile başladığını ifade etti.
ABD ile temas iddiaları
Bölgedeki gelişmelerle ilgili en dikkat çekici iddialardan biri ise ABD ile İranlı Kürt silahlı gruplar arasındaki temaslar. ABD Başkanı Donald Trump’ın Reuters’a yaptığı açıklamada, İran’a yönelik olası Kürt saldırılarını desteklediğini ifade etmesi tartışmaları daha da artırdı.
Trump, Kürtlerin İran’a saldırı düzenlemesi ihtimali hakkında “Bunu yapmak istemeleri harika bir şey ve onları tamamen destekliyorum” ifadelerini kullanırken, ABD’nin hava desteği verip vermeyeceği konusunda ise yorum yapmaktan kaçındı.
“Altın bir fırsat” değerlendirmesi
İran Kürdistanı Demokrat Partisi’nin (KDP-I) İngiltere temsilcisi Razgar Alani, İran’daki mevcut siyasi ortamın rejim karşıtı hareketler için önemli bir fırsat oluşturduğunu savundu.
Hollanda merkezli GAMAAN araştırma grubunun verilerine göre İran halkının büyük bölümünün rejim değişikliği istediğini belirten Alani, son yıllarda ülkede birçok ayaklanma yaşandığını ancak rejimin sert müdahalelerle bu hareketleri bastırdığını söyledi.
Peşmerge güçlerinin kapasitesi
Kürt liderler, İran’daki Peşmerge güçlerinin sayısı hakkında net rakam vermekten kaçınsa da, özellikle ülke içinde güçlü bir örgütlenmenin bulunduğunu ifade etti.
Komala Partisi lideri Abdullah Mohtadi, milyonlarca Kürdün potansiyel destekçi olduğunu belirterek, genç nüfusun önemli bölümünün Peşmerge güçlerine katılabilecek kapasitede olduğunu söyledi.
KDP-İ temsilcisi Alani ise yalnızca sınır bölgelerinde değil, İran’ın içinde de geniş bir örgütlenmeye sahip olduklarını belirtti.
Dış destek tartışmaları
Kürt siyasi hareketleri dış desteği memnuniyetle karşıladıklarını açıkça dile getiriyor. Ancak bu destek konusu İran’daki diğer muhalif gruplar arasında tartışma yaratıyor.
Özellikle bazı etnik veya ideolojik grupların olası ittifakları, İran içindeki siyasi dengeleri daha da karmaşık hale getirebilir.
Temkinli yaklaşım
Kürt aktivistler ise uluslararası destek konusunda temkinli olunması gerektiğini vurguluyor. İran Demokratik Platformu üyesi gazeteci Diako Moradi, Kürt güçlerinin ancak siviller doğrudan tehdit altında kalırsa savunma amacıyla harekete geçeceğini söyledi.
Moradi ayrıca Kürt siyasi hareketlerinin tarihsel olarak dış güçlerin aracı olmadığını ve meşruiyetlerini kendi toplumlarından aldıklarını ifade etti.
Tarihsel deneyimlerin gölgesi
Kürt siyasi hareketleri için dış destek konusu tarihsel olarak karmaşık bir geçmişe sahip. Daha önce birçok kez büyük güçlerin desteğiyle başlayan hareketlerin, siyasi dengeler değiştiğinde yalnız bırakıldığı örnekler bulunuyor.