KONDA Araştırma Kıdemli Analisti Halil İbrahim Kılıç, ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin (NEET/“ev gençleri”) demografik yapısına ilişkin çarpıcı veriler paylaştı. Kılıç’a göre Türkiye’de sayıları yaklaşık 5 milyona ulaşan NEET gençlerin dörtte biri Kürtlerden oluşuyor. Zaza ve Arapların da dahil edilmesiyle oran yüzde 30’un üzerine çıkıyor.
Cinsiyet dağılımında ise belirgin bir eşitsizlik bulunuyor. Genç erkeklerde NEET oranı yüzde 15’in altında kalırken, genç kadınlarda bu oran yüzde 40’a yaklaşıyor. Buna göre her 10 NEET gençten 7’si kadın, 3’ü erkek.
Türkiye ortalamasına yakın bir profil
Kılıç, NEET gençlerin homojen bir grup olmadığını ancak birçok başlıkta Türkiye ortalamasına yakın bir profile sahip olduklarını belirtti. Hayat tarzı ve dindarlık düzeylerinin gençlerin genelinden daha muhafazakâr, Türkiye ortalamasına ise daha yakın seyrettiğini söyledi. Ekonomik olarak daha çok alt sınıflardan geldiklerini, sosyal medyayı Türkiye ortalamasından fazla ancak gençlerin genelinden daha az kullandıklarını kaydetti.
NEET sorunu yeni değil
Araştırmalara göre NEET gençler Türkiye’de yeni bir olgu değil. KONDA’nın 2008 tarihli çalışmalarında da NEET oranının yüzde 22 seviyesinde olduğu, bugün ise yüzde 25’e ulaştığı belirtiliyor. Kılıç, sorunun yalnızca işsizlikten ibaret olmadığını vurgulayarak, “Asıl mesele gençlerin eğitim ve istihdamdan koparak sosyal sermaye geliştirme imkânlarını kaybetmeleri” dedi.
GÜÇ Programı tartışması
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan ve 445 milyar liralık kaynakla 3 yılda 3 milyondan fazla genci istihdama kazandırmayı hedefleyen Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) Programı da değerlendirmede yer aldı. Kılıç, programın yalnızca geçici istihdam yaratması halinde NEET gençlerin yaşadığı toplumsal kopuşa çözüm olamayacağı görüşünü dile getirdi.
“Sosyal entegrasyon şart”
Kılıç’a göre özellikle kadın NEET gençler için kreş, bakım ve sosyal destek mekanizmaları kurulmadan istihdam politikalarının kalıcı başarı sağlaması zor. “NEET gençlere yalnızca işsiz değil, sosyal hayattan yalıtılmış bir kayıp enerji olarak bakılmalı” diyen Kılıç, çözümün istatistikleri iyileştiren geçici paketler değil, gençleri hanelerinden çıkarıp kamusal hayata entegre eden politikalar olduğunu ifade etti.
