Almanya şiirinin nabzını tutan en saygın seçkilerden biri olarak kabul edilen 2026 Şiir Önerileri listesi (Lyrik-Empfehlungen 2026), bu yıl Kürt şair Yıldız Çakar’ın “Mohra Reş / Dunkles Siegel” adlı çift dilli şiir kitabına da yer verdi. Seçki, Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung, Lyrik Kabinett Stiftung ve Berlin’deki Haus für Poesie öncülüğünde, Deutscher Bibliotheksverband iş birliğiyle hazırlanıyor. Amacı güncel şiiri görünür kılmak ve yeni yayımlanan eserleri geniş okur kitlesiyle buluşturmak.
2013’ten bu yana her Mart ayında, Leipziger Buchmesse öncesi açıklanan listede, 10 uzman, her biri bir Almanca şiir ve bir çeviri şiir kitabı seçerek çağdaş şiirin çok sesli haritasını çıkarıyor. Liste, yalnızca “en iyi” eserleri sıralayan bir kanon değil, özgün ve okunmaya değer kitaplara işaret eden güvenilir bir rehber olarak işlev görüyor. Dünya Şiir Günü çevresinde kütüphaneler, kitapçılar ve edebiyat etkinlikleriyle geniş dolaşıma girerek şiirin kamusal görünürlüğünü artırıyor.
Mohra Reş: İki Dil Arasında Şiirsel Bir Geçit
Berlin’de Dağyeli Verlag etiketiyle 2025 sonbaharında yayımlanan “Mohra Reş / Dunkles Siegel”, Kürtçe ile Almancayı aynı sayfada buluşturarak bir şiirsel geçit sunuyor. Çakar’ın dizelerinde sürgün, kayıp, aşk ve kimlik temaları işleniyor; okur parçalanmış bir coğrafyanın ve bir duygunun içinden geçiyor. Şiirlerde sıkça geçen “Berlin” imgesi, kenti yalnızca fiziksel bir mekân olmaktan çıkarıp hafızanın ve aidiyetsizliğin üçüncü alanına dönüştürüyor.
İsabella Bêrîvan ve Mario Pschera’nın çevirisi, Alman şair Tobias Roth’un duyarlı uyarlamasıyla birleşerek metnin çok katmanlı yapısını Almanca okur için erişilebilir kılıyor. Böylece Kürtçenin kadim sesi, modern Avrupa şiirinin merkezinde yankılanma şansı buluyor. Seçici kurul, eseri modern şiirin nitelikli örneklerinden biri olarak değerlendiriyor; estetik gücünün yanı sıra taşıdığı kültürel hafıza ile de öne çıkıyor.
Yıldız Çakar’ın şiirlerinde kadınsı sesin direnci, mitolojik katmanların derinliği ve tarihsel kırılmaların izi iç içe geçiyor. Okur her dizede hem bireysel hem kolektif hafızanın izini sürüyor.
2026 Listesi ve Uluslararası Diyalog
2026 Şiir Önerileri listesi, çağdaş şiirin farklı damarlarını temsil eden zengin bir çeşitlilik sunuyor. Deneysel arayışlardan klasik duyarlılıklara, çok dilli yapıtlardan görsel şiire uzanan bu yelpaze, şiirin hâlâ canlı ve dönüştürücü bir alan olduğunu hatırlatıyor. Ancak “Mohra Reş / Dunkles Siegel”, dilsel ve kültürel geçişliliğiyle ayrı bir yerde konumlanıyor.
Listeye giren diğer önemli eserler arasında Natascha Gangl’ın “Frische Appelle”si, dilin politik ve deneysel katmanlarını yoklarken; Esther Kinsky “Heim.Statt”ta mekan, aidiyet ve bellek ilişkisini incelikli bir lirizmle ele alıyor. Sabine Scho’nun “endlich regen”i doğa, beden ve hareketi şiirsel bir akışla yeniden kuruyor. Julia Kissina’nın “NYX”i mitolojik çağrışımlarla çağdaş varoluşu birleştiriyor; Yvonne Ewald ise görsel estetiği öne çıkan bir şiir nesnesi sunuyor.
Uluslararası şiirler ve çeviri eserler bölümü, Almanca şiirin dünya şiiriyle kurduğu canlı diyaloğu ortaya koyuyor. Durs Grünbein’in çevirisiyle Aleksandar Vutimski’nin “Blutkreis-Lauf”u Bulgar şiirinin yoğun atmosferini aktarırken; María José Ferrada, Eva H.D., Wim Hofman ve Valerie Mejer ile Galina Rymbu’nun eserleri, farklı dillerden Almanca edebiyata yeni tonlar kazandırıyor.