Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, Şırnak’ın Güçlükonak ilçesine bağlı Damlarca köyünde bulunan ve halk arasında “Feqiyê Teyran Medresesi” olarak bilinen yapının durumunu Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşıdı. Aslan, Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi sundu.
Önergede, Feqiyê Teyran’ın yalnızca bir şair değil, Kürt dili ve bölgenin kültürel hafızası açısından kurucu bir figür olduğu vurgulandı. Medresenin de bu mirasın somut taşıyıcılarından biri olduğuna dikkat çekildi.
“Tahribat iddiaları kaygı verici”
Aslan, son dönemde yapının bakımsızlık ve ilgisizlik nedeniyle ciddi şekilde tahrip olduğu yönündeki iddiaların kamuoyunda endişe yarattığını belirtti. Bu durumun yalnızca fiziksel bir yıkım değil, aynı zamanda kültürel hafızanın korunamaması anlamına geldiğini ifade etti.
Kültürel mirasın korunmasının yalnızca envanter kaydıyla sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Aslan, somut koruma ve restorasyon politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini kaydetti.
Bakanlığa kapsamlı sorular yöneltildi
Önergede, söz konusu yapının koruma statüsünden restorasyon planlarına, bütçe ayrılıp ayrılmadığından teknik incelemelere kadar birçok başlıkta sorular yöneltildi. Ayrıca yapının yalnızca fiziksel olarak korunması değil, bir kültürel hafıza mekânı olarak yaşatılmasına yönelik projelerin olup olmadığı da gündeme getirildi.
Aslan, geri dönülmez tahribatların önüne geçilmesi için acil koruma önlemlerinin alınıp alınmayacağını ve yerel kurumlarla ortak bir çalışma yürütülüp yürütülmeyeceğini de sordu.
Önergede Kültür ve Turizm Bakanlığı’na şu sorular yöneltildi:
- Şırnak ili Güçlükonak ilçesi Damlarca Köyü’nde bulunan ve halk arasında “Feqiyê Teyran Medresesi” olarak bilinen yapı, Bakanlığınız kayıtlarında hangi statüde yer almaktadır? Söz konusu yapı tescilli bir kültür varlığı mıdır? Eğer tescilli ise tescil grubu ve koruma statüsü nedir?
- Bakanlığınızın, Feqiyê Teyran Medresesi/Camii hakkında bugüne kadar yaptığı herhangi bir tespit, rölöve, restitüsyon, restorasyon projesi, hasar analizi veya teknik inceleme bulunmakta mıdır?
- Son dönemde basına yansıyan ciddi tahribat iddiaları üzerine Bakanlığınız ya da ilgili koruma bölge kurulu tarafından yerinde inceleme yapılmış mıdır? Yapılmışsa incelemenin tarihi ve sonucu nedir?
- Söz konusu yapının korunması ve restorasyonu için 2024, 2025 ve 2026 yıllarında herhangi bir bütçe, ödenek, ihale, proje hazırlığı veya uygulama programı öngörülmüş müdür?
- Feqiyê Teyran Medresesi’nin restorasyonu için Bakanlığınızca hazırlanmış ya da hazırlatılmış bir takvim var mıdır? Varsa bu takvime göre çalışmalar hangi tarihte başlayacak, hangi tarihte tamamlanacaktır?
- Feqiyê Teyran gibi Kürt edebiyatı ve bölgenin kültürel hafızası açısından tarihsel öneme sahip isimlerle ilişkilendirilen yapıların korunmasına yönelik özel bir program, envanter çalışması veya tematik koruma politikası bulunmakta mıdır?
- Feqiyê Teyran Medresesi’nin yalnızca fiziksel olarak korunması değil, aynı zamanda kültürel hafıza mekânı olarak yaşatılması amacıyla; bilimsel restorasyon, tanıtım, yönlendirme, kültür rotası, müzeleme ya da ziyaretçi altyapısı gibi çalışmalar planlanmakta mıdır?
- Yapının mevcut tahribat düzeyi dikkate alındığında, geri dönülemez yıkımların önüne geçmek için acil koruma tedbiri alınacak mıdır? Alınacaksa bunlar nelerdir?
- Bakanlığınız, Feqiyê Teyran Medresesi’nin restorasyonu için Şırnak Valiliği, ilgili belediyeler, üniversiteler, koruma kurulları ve yerel toplum temsilcileriyle ortak bir çalışma yürütmeyi planlamakta mıdır?
- Basına yansıyan haberlerde ve kamuoyunda dile getirilen restorasyon beklentisine rağmen bugüne kadar somut ve görünür bir koruma/restorasyon sürecinin başlatılamamasının gerekçesi nedir?
Kültürel miras için acil adım çağrısı
Feqiyê Teyran Medresesi’ne ilişkin tartışmalar, Kürt edebiyatı ve bölgenin tarihsel mirasının korunmasına yönelik politikaların yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Yapının mevcut durumu ve restorasyon sürecine ilişkin Bakanlığın vereceği yanıt merakla bekleniyor.
