Ekonomi

Savaş Gölgesinde Kredi: Ticari Daraldı, Bireysel Arttı

Mart ayında savaşın etkisiyle ticari krediler gerilerken, tüketici kredileri enflasyonun üzerinde artış gösterdi. İlk çeyrekte ise genel tablo düşüşte.

Abone Ol

Sıcak savaşın ekonomik aktörleri yeni pozisyonlar almaya zorladığı Mart ayında, Türk bankacılık sisteminde kredi eğilimleri ayrıştı. BDDK verilerine göre, toplam kredi hacmi Mart ayında cari olarak %1,6 artışla 24 trilyon 546 milyar liraya ulaşsa da, aylık %1,94 olan enflasyondan arındırıldığında reel olarak %0,4 oranında daralma kaydetti. Bu dönemde şirketler kesimi (üretim ayağı) frene basarken, tüketici kesiminin borçlanma eğilimi canlılığını korudu.

Tüketici Kredilerinde Enflasyonun Üzerinde Artış

Tüketici kredileri, Mart ayında %3,27 cari artış göstererek aylık enflasyonun neredeyse iki katı hızla büyüdü. Net 99,2 milyar liralık artışla 3 trilyon 131,9 milyar liraya ulaşan bu hacim, reel bazda da %1,31 yükseldi.

  • İhtiyaç Kredileri: %3,32 cari artışla 2 trilyon 344,8 milyar liraya ulaştı.

  • Konut Kredileri: Cari olarak %3,5 artarak 740,8 milyar liraya çıktı.

  • Taşıt Kredileri: Cari bazda %1,97 artışa rağmen reel olarak gerilemeye devam ederek 46,4 milyar lirada kaldı.

  • Kredi Kartları: Bireysel kart borçları enflasyonun altında kalarak reel bazda %1,24 daraldı. Taksitli alışverişlerdeki düşüş, kart kullanımında temkinli bir duruşa işaret etti.

Üretim Ayağında "Frene Basma" Eğilimi

Ekonominin lokomotifi sayılan ticari ve diğer kredilerde ise Mart ayı durgun geçti. Ticari işletme, KOBİ ve ihracat kredilerini kapsayan bu alan, aylık %1,43 cari artışla enflasyonun gerisinde kaldı ve reel bazda %0,50 daraldı. Üretim ayağındaki bu hissedilir yavaşlama, savaşın seyri ve jeopolitik risklerin şirketler üzerindeki baskısını gözler önüne serdi. 18 trilyon 486 milyar liralık bu dev hacimdeki daralma, ekonomik canlılık açısından kritik bir sinyal olarak değerlendiriliyor.

İlk Çeyrek Bilançosu: Reel Küçülme Hakim

2026’nın ilk üç aylık (Ocak-Mart) dönemine bakıldığında, Mart’taki kısmi artışlara rağmen genel tabloda reel küçülme dikkat çekiyor. İlk çeyrekte %10,04 olan kümülatif enflasyona karşın toplam kredi hacmi reel bazda %2,5 daraldı. Bu dönemde ticari kredilerdeki reel kayıp %2,9’u bulurken, tüketici kredilerindeki reel düşüş %1,2 seviyesinde gerçekleşti. Öte yandan, kredi faizleri Mart ayında yeniden yükseliş eğilimine girdi; ticari kredi faizleri %52,16’ya çıkarken, ihtiyaç kredisi faizleri %58,63 düzeyinde seyretti.