ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla derinleşen savaş süreci, akaryakıt fiyatlarını hızla yukarı çekerken bu durumun en ağır faturası mutfaklara kesilmeye başlandı. Başta domates, salatalık ve biber gibi temel gıda ürünlerinin Antalya’dan İstanbul gibi büyük metropollere taşınması artık sürdürülebilir sınırların ötesine geçti. Antalya Toptancı Hal Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncular Derneği Başkanı Nevzat Akcan, konunun sadece üretimle sınırlı olmadığını, asıl sorunun "yol maliyeti" haline geldiğini vurguladı. Akcan'a göre, Antalya’dan domatesi bedava alsanız dahi paketleme, işçilik, gübre ve nakliye eklendiğinde İstanbul’a giriş rakamı 18-20 lirayı buluyor. Bu durum, tüketici için ucuz sebze döneminin kapandığının en somut göstergesi olarak kabul ediliyor.
Kamyoncu Esnafı ve Halciler Çıkmazda
Lojistik maliyetlerindeki baskı sadece yakıtla sınırlı kalmıyor; yan kalemlerdeki artış da tedarik zincirini sarsıyor. İstanbul Halciler Derneği Başkanı Numan Dayan, Ocak ayında 10 liraya mal edilen taşıma operasyonlarının bugün ancak 20 liraya yapılabildiğini ifade etti. Plastik sandık, ambalaj ve ambar maliyetlerinin katlanması, kamyoncu esnafının mevcut navlun fiyatlarıyla dahi ayakta kalmasını zorlaştırıyor. Türkiye Nakliyeciler Derneği verilerine göre, akaryakıt maliyetlerinin toplam iş hacmi içindeki payı kritik seviyelere ulaşırken, piyasada ciddi bir hacim daralması yaşanıyor. Yuda Yurtiçi Dağıtım Genel Müdürü Kemal Dağcı, özellikle parsiyel taşımacılıkta yüzde 20’ye yakın bir azalma olduğunu belirterek iç piyasadaki durgunluğa dikkat çekti.
Çözüm Önerisi: Akaryakıtta ÖTV Tamamen Kaldırılmalı
Sektör temsilcileri, mutfaktaki yangının sönmesi için tarlada ürünün bollaşmasının tek başına yeterli olmayacağı görüşünde birleşiyor. Nakliyeciler ve komisyoncular, lojistik bariyerini aşmak için akaryakıt üzerindeki ağır vergi yükünün hafifletilmesini talep ediyor. Kriz aşılana kadar ÖTV’nin tamamen kaldırılması gerektiğini savunan sektör paydaşları, akaryakıt maliyetleri sübvanse edilmediği sürece nakliye maliyetlerinin ürün fiyatlarını yukarı çekmeye devam edeceğini öngörüyor. Eğer üretici ve lojistik sektörü bu maliyet baskısı altında korunamazsa, birkaç yıl içinde tüketicinin yüksek fiyatlarla dahi ürün bulmakta zorlanacağı uyarısı yapılıyor.
