Irak’ın çok etnikli yapısıyla bilinen Kerkük kentinde, siyasi dengeleri sarsacak yeni bir idari gelişme yaşandı. Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) valilik makamını Türkmenlere devretmesiyle koltuğa oturan Muhammed Saman Ağa, idari yapıda köklü bir değişikliğe gitti. 16 Nisan’da resmi olarak göreve başlayan yeni vali, yayımladığı kararnameyle daha önce Kürt vali yardımcısının yetki alanında bulunan iki kritik daireyi doğrudan valilik makamına bağladı. Bu hamle, Kerkük’teki yerel yönetim paydaşları arasında yetki paylaşımı ve siyasi denge tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Stratejik Daireler Doğrudan Valiye Bağlandı
Rûdaw tarafından paylaşılan ve 23 Nisan tarihli olduğu belirtilen resmi belgeye göre, Vali Muhammed Saman Ağa’nın talimatı doğrultusunda emlak ve vatandaşlık işleri dairesi ile güvenlik izinleri dairesi artık doğrudan vali makamına rapor verecek. Söz konusu kararname, başta vali yardımcılığı makamı olmak üzere ilgili tüm devlet kurumlarına tebliğ edildi. Irak İl Meclisleri Kanunu, valilere idari yetkilerini yardımcılarına devretme veya devredilmiş yetkileri geri alma hakkı tanıyor. Ancak bu yetkinin, kentin hassas etnik dengeleri gözetildiğinde bu kadar kısa sürede kullanılması dikkat çekici bir gelişme olarak kaydedildi.
Kerkük yerel yönetiminden isimlerinin açıklanmasını istemeyen yetkililer, Saman Ağa’nın göreve başlamasından önce bu dairelerin vali yardımcısı tarafından tam yetkiyle yönetildiğini doğruladı. Şu anda vali yardımcılığı görevini yürüten eski Kürt vali Rebvar Taha’nın bu karar sonrası idari işleyişteki etkisi tartışma konusu oldu. Irak Türkmen Cephesi lideri olan Saman Ağa’nın, kentin mülkiyet ve güvenlik gibi en hassas konularını kontrol eden bu daireleri kendi denetimine alması, yerel yönetimdeki yetki paylaşımına dair soru işaretlerini de beraberinde getirdi.
Siyasi Söylem ve Pratik Uygulama Çelişkisi
Muhammed Saman Ağa’nın bu son hamlesi, göreve başladığı ilk günlerde verdiği birlik ve beraberlik mesajlarıyla tezat oluşturuyor. Saman Ağa, seçilmesinin hemen ardından yaptığı açıklamalarda, Kerkük’te yardımcılara ve asistanlara danışılmadan hiçbir kararın alınmayacağının altını çizmişti. "Sadece tek bir etnik köken veya parti için çalışmayacağız" diyen vali, Rebvar Taha ve İbrahim Temim ile birlikte Kerkük’e bir fark gözetmeksizin hizmet edeceklerini defalarca vurgulamıştı. Birden fazla dilde Kerküklülere hitap ederek kapsayıcı bir yönetim sözü veren valinin, kentin yönetim mekanizmasındaki en kilit birimleri tek elde toplaması siyasi çevrelerde şaşkınlıkla karşılandı.
Öte yandan, Kerkük Valiliği’nin Türkmenlere devredilme süreci de sancılı bir siyasi geçmişe dayanıyor. Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), KYB’nin Irak cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinde kapalı kapılar ardında yaptığı pazarlıklar neticesinde Kerkük Valiliği’ni Türkmenlere bırakmasını sert bir dille eleştirmişti. İl Meclisi’nde sadece 2 sandalyesi bulunan Türkmenlerin valilik makamını almasını "Kürtlerin seçimle kazandığı iradenin devredilmesi" olarak niteleyen KDP, bu kararı tanımadığını açıklamıştı. Yeni valinin yetki kısıtlama kararı, bölgedeki siyasi gerilimin önümüzdeki günlerde daha da tırmanabileceği sinyalini veriyor.
