Dicle TV | Diyarbakır | Pınar Selek Tucholsky Ödülü’nü Çiğdem Mater ve Varişe Moradi’ye adadı

Pınar Selek Tucholsky Ödülü’nü Çiğdem Mater ve Varişe Moradi’ye adadı

İsveç PEN’in 2026 Tucholsky Ödülü’nü alan Pınar Selek, ödülünü Türkiye’de tutuklu Çiğdem Mater ve İran’da idam cezasına mahkûm edilen Varişe Moradi’ye ithaf etti.

İsveç PEN’in 2026 Tucholsky Ödülü’nü alan Pınar Selek, ödülünü Türkiye’de tutuklu Çiğdem Mater ve İran’da idam cezasına mahkûm edilen Varişe Moradi’ye ithaf etti.

Pınar Selek Tucholsky Ödülü’nü Çiğdem Mater ve Varişe Moradi’ye adadı
KAYNAK: bianet

İsveç PEN, 2026 Tucholsky Ödülü’nü yazar ve sosyolog Pınar Selek’e verdi. 15 Kasım Hapisteki Yazarlar Günü kapsamında düzenlenen törende ödülünü İsveç Kültür Bakanı Parisa Liljestrand’dan alan Selek, ödülünü Türkiye’de tutuklu bulunan gazeteci ve sinemacı Çiğdem Mater ile İran’da idam cezasına mahkûm edilen Kürt feminist ve insan hakları savunucusu Varişe Moradi’ye adadı.

Ödül töreninde konuşan Selek, yaratıcılığın baskı karşısında özgürlük alanları açtığını vurgulayarak, “Bu ödülü hapisteki iki kadına, iki yaratıcı kadına ithaf ediyorum” dedi.

“Yaratmak, barbarlığın ulaşamayacağı bir alan inşa etmektir”

Konuşmasına Alman gazeteci ve yazar Kurt Tucholsky’nin düşünsel mirasına değinerek başlayan Selek, ödülün kendisi için taşıdığı anlamı anlattı.

Pınar Selek, Tucholsky Ödülü'nü Çiğdem Mater ve Varişe Moradi'ye adadı

Selek, “Sevgili Kurt Tucholsky’nin ışığını bana emanet ettiğiniz için teşekkür ederim. Bu ışık, güçlü bir deneyimden doğdu: Faşizm karşısında düşüncenin özerkliği ve savaşa karşı tavizsiz direniş” ifadelerini kullandı.

Yaratıcılığın baskıya karşı bir özgürlük alanı oluşturduğunu belirten Selek, şöyle konuştu:

“Çünkü yaratmak, barbarlığın ulaşamayacağı bir alan inşa etmektir. Bir kitap, bir film, bir şarkı, bir hapishane hücresinden yazılmış bir mektup: Bunların her biri askerlerin bulunmadığı birer özgürlük alanıdır. Bazı kadınlar bu alanları duvarların ardında inşa ediyor.”

Ödülünü Çiğdem Mater ve Varişe Moradi’ye adadı

15 Kasım’ın Hapisteki Yazarlar Günü olduğunu hatırlatan Selek, ödülünü adadığı iki kadının isimlerini anarak şunları söyledi:

“Bugün 15 Kasım, Hapisteki Yazarlar Günü. Bu akşam, bu salonda yüzümü boş sandalyelere dönüyorum. Ve bu ödülü hapisteki iki kadına, iki yaratıcı kadına ithaf ediyorum. 2022'den bu yana Türkiye'de hapiste tutulan Çiğdem Mater'e. On sekiz yıl hapis cezasına mahkûm edildi. Bir hapishaneden diğerine nakledilmesine rağmen gücünü koruyor ve kısa süre önce ilk kitabını yayımladı. İran'da hapiste tutulan ve idam cezasına mahkûm edilen Kürt feminist ve insan hakları savunucusu Varişe Moradi'ye.”

“Biz çaresiz değiliz”

Selek, konuşmasında militarizmin ekonomik ve siyasal boyutlarına, derinleşen eşitsizliklere ve göç etmek zorunda kalan insanların sınır politikalarıyla kriminalize edilmesine de değindi. Baskıya karşı direnenleri “ateş böcekleri” metaforuyla anlatan Selek, dayanışmanın önemini vurguladı.

Kendisini de bu dayanışma ağının bir parçası olarak tanımlayan Selek, “Ben de bu ateş böcekleri arasında küçücük bir noktayım. Küçük bir uçurtmayım. Özgür ve kırılgan. Kolayca parçalanabilir, ezilebilirim. Diğerleri gibi ben de kırılganlıklara karşı özen ve duyarlılığı esas alan bir siyasal etik üzerine kurulu dayanışmalar sayesinde uçuyorum” dedi.

Selek, konuşmasını “Biz çaresiz değiliz. Küçüğüz, kırılganız ve birbirimize bağımlıyız. Ve bu hikâyenin devamını yazıyoruz” sözleriyle tamamladı.

Pınar Selek’in yargılanma süreci

Tucholsky Ödülü, Selek’e “Türkiye’de kadınların ve azınlıkların haklarına derinden bağlılığı ve akademik ilkeleri tutarlı biçimde savunması” nedeniyle verildi. Selek’in sosyolojik çalışmaları Türkiye’deki Ermeni ve Kürtlerin yanı sıra kadınların, yoksulların, çocukların ve LGBTİ+’ların durumuna odaklanıyor.

Temmuz 1998’de İstanbul’da gözaltına alınan ve ardından tutuklanan Selek, iki yılı aşkın süre cezaevinde kaldı. Gözaltına alındığı sırada ses kayıtları ve görüşme notları dahil araştırma materyallerine el konularak bunlar imha edildi.

2009 yılında Türkiye’den ayrılarak Berlin’e yerleşen Selek, PEN’in Sürgündeki Yazarlar Programı kapsamında burs aldı. Daha sonra Fransa’nın Strazburg kentine taşındı.

Hakkındaki suçlamalardan 2006, 2008, 2011 ve 2014 yıllarında dört kez beraat eden Selek hakkında, her beraat kararının ardından yeniden yargılama kararı verildi.

Törende Selek, gazeteci ve yazar Katarina Bjärvall ile gerçekleştirdiği söyleşide araştırmalarını ve Türkiye’deki durumu anlattı. Oyuncu Lena Endre, Selek’in yakın zamanda çevrilen metinlerini seslendirdi. İsveç PEN Başkanı Anders Teglund da Kurt Tucholsky’nin çalışmaları ve üstlendiği rol üzerine konuştu.

Tucholsky Ödülü hakkında

İsveç PEN tarafından 1985 yılından bu yana verilen Tucholsky Ödülü, baskı veya tehdit altında yaşayan ya da sürgünde bulunan, ifade özgürlüğünü savunan yazar ve gazetecileri onurlandırıyor.

Ödül, Alman gazeteci ve yazar Kurt Tucholsky’nin anısını yaşatmak amacıyla oluşturuldu. Nazizmin en sert eleştirmenlerinden biri olan Tucholsky, Almanya’dan ayrılmak zorunda kaldı. 1929’dan itibaren İsveç’te yaşayan yazar, Alman vatandaşlığından çıkarıldığını ve kitaplarının yakıldığını burada öğrendi.

Ödülün önceki sahipleri arasında Salman Rushdie, Bei Dao, Nuruddin Farrah ve Samar Yazbek bulunuyor.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız