Fransız moda devi Louis Vuitton’un son koleksiyonunda yer alan bir parçanın geleneksel Kürt motifleriyle benzerliği, kültürel mirasın korunmasına ilişkin tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.
Kürt moda tasarımcısı ve geleneksel giyim kültür elçisi Lara Dizeyi, 22 Eylül 2026’da yaptığı açıklamayla Kürdistan Bölgesi Kültür Bakanlığı ve ilgili kurumlara çağrıda bulundu. Dizeyi, söz konusu benzerliğin yalnızca sosyal medya üzerinden tartışılmaması, kurumsal ve hukuki düzeyde takip edilmesi gerektiğini belirtti.
“Sosyal medya tepkisi yetmez, resmi adım şart”
Dizeyi, sosyal medyada oluşan kamuoyu tepkisinin kültürel miras konusunda farkındalık yaratması açısından önemli olduğunu ifade etti. Ancak kültürel mirasın korunması, belgelenmesi ve uluslararası alanda tanıtılmasının öncelikle ilgili devlet kurumlarının sorumluluğunda olduğunu vurguladı.
Kültür Bakanlığı’nın konuya ilişkin net bir tutum ortaya koyması ve atılacak adımları kamuoyuyla paylaşması gerektiğini belirten Dizeyi, sürecin hukuki ve uzmanlık gerektiren bir çerçevede yürütülmesi çağrısında bulundu.
Tasarımcı ayrıca geleneksel motiflerin hukuki korumasının hassas ve karmaşık bir alan olduğuna dikkat çekerek, konuya ilişkin atılacak adımlarda aceleci davranılmaması gerektiğini söyledi.
Dizeyi, Kültür Bakanlığı’nın hukukçular ve kültürel miras uzmanlarıyla birlikte hareket ederek sağlam bir hukuki zemin oluşturmasını önerdi.
“Louis Vuitton’dan resmi açıklama istenmeli”
Dizeyi’ye göre süreçte atılması gereken ilk adımlardan biri Louis Vuitton ile resmi iletişim kurulması.
Dizeyi, markaya söz konusu motiflerin tarihsel ve kültürel arka planına ilişkin bilgi ve belgelerin sunulmasını ve tasarımın ortaya çıkış sürecine ilişkin açıklama istenmesini önerdi.
“Bakanlık, Louis Vuitton ile resmi temas kurmalı; söz konusu kültürel mirasa ait tarihi bilgi ve belgeleri kendilerine sunarak bu belirgin benzerlik ve tasarımın arkasındaki yaratıcı süreç hakkında resmi bir açıklama talep etmelidir.”
“İlham almak ile kaynaksız kullanım farklı”
Bir kültürden esinlenmek ile o kültüre ait somut bir unsurun kaynağı belirtilmeden kullanılmasının aynı şey olmadığını belirten Dizeyi, küresel moda sektöründe kültürel mirasın temsil edilmesinin sorumluluk gerektirdiğini söyledi.
Dizeyi, bir Kürt tasarımcı olarak Kürt kültürünün uluslararası ölçekte görünür hale gelmesini desteklediğini belirterek, kültürel unsurların kullanımı sırasında ait olduğu toplumun ve tarihsel bağlamın da görünür olması gerektiğini ifade etti.
“Bir Kürt tasarımcı olarak, kültürümüzün küresel ölçekte görünür olmasını ve ilham kaynağı haline gelmesini elbette destekliyorum. Ancak ilham; saygı, kaynak belirtme ve sorumlulukla bir arada olmalıdır. Kültürel mirasımızın dünya podyumlarında sergilenirken ait olduğu halktan ve tarihinden soyutlanması kabul edilemez.”
Fikri mülkiyet ve coğrafi işaret çağrısı
Dizeyi, yaşanan tartışmanın yalnızca mevcut tasarım üzerinden yürütülen bir polemik olarak kalmaması gerektiğini belirterek, uzun vadeli bir kültürel miras koruma mekanizmasının oluşturulmasını istedi.
Bu kapsamda ticari marka, telif hakkı, tasarım tescili ve coğrafi işaret gibi fikri mülkiyet araçlarının değerlendirilmesi çağrısında bulunan Dizeyi, Kürtlere özgü desen, motif ve sembollerin uluslararası düzeyde belgelenmesi ve tescillenmesinin önemine dikkat çekti.
Dizeyi’ye göre böyle bir çerçevenin oluşturulması, geleneksel Kürt motiflerinin gelecekteki kullanımına ilişkin hukuki ve kültürel referansların belirlenmesine de katkı sağlayabilir.
