Türkiye’de bir dönem "otobüs fiyatına uçak bileti" sloganıyla yaygınlaşan ulaşılabilir hava yolu taşımacılığı dönemi, küresel krizlerin gölgesinde sona erdi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından belirlenen iç hat tavan ücretlerine gelen son yüzde 15’lik zam, uçak biletlerini sadece TL bazında değil, dolar bazında da rekor seviyelere taşıdı. 2019 yılında yaklaşık 80 dolar olan tek yön tavan ücreti, güncel kurlarla 156 dolara (6 bin 990 TL) yükselerek orta gelir grubunun tatil planlarını askıya almasına neden oldu.
Orta Gelir Grubu İçin Uçuş Artık Hayal
Yaz sezonuna haftalar kala İstanbul-Antalya gibi popüler hatlarda tek yön biletlerin 5 bin TL sınırına dayanması, aile bütçelerini sarsıyor. Dört kişilik bir ailenin gidiş-dönüş uçak masrafı yaklaşık 40 bin TL’ye ulaşıyor. Bu rakam, Türkiye'deki mevcut 1,5 asgari ücrete denk gelirken, hava yolu seyahatinin yeniden "yüksek gelir grubu" ayrıcalığına dönüştüğünü tescilliyor. Sektör temsilcileri, yoğun sezonun başlamasıyla birlikte fiyatların tavan ücretlere daha da yaklaşacağı konusunda hemfikir.
Jet Yakıtı Krizi Avrupa Havacılığını Tehdit Ediyor
Fiyat artışlarının temelinde, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin tetiklediği küresel jet yakıtı krizi yatıyor. İran’a yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’ndaki ticaret akışının risk altına girmesi, Avrupa’da jet yakıtı fiyatlarını savaş öncesine göre yüzde 100 oranında artırdı. Basra Körfezi’nden gelen yakıta bağımlı olan havacılık sektörü, arz güvenliği endişesiyle sarsılıyor. Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe), tedarik zincirindeki olası bir kesintinin havalimanlarını haftalar içinde yakıt kısıtıyla karşı karşıya bırakabileceği uyarısında bulunuyor.
Havayollarından AB’ye Acil Eylem Çağrısı
Maliyetlerin sürdürülemez noktaya gelmesi üzerine Avrupa’daki havayolu şirketlerini temsil eden Airlines for Europe (A4E), Avrupa Birliği’ne acil önlem çağrısı yaptı. Havayolu devlerinin talepleri arasında;
Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) geçici olarak durdurulması,
İç hat uçuşlarında KDV indirimi yapılması,
Zorunlu yakıt ikmali uygulamalarının askıya alınması yer alıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim düşmediği sürece, yaz sezonunda uçuşların aksaması ve bilet fiyatlarının küresel ölçekte daha da yükselmesi bekleniyor.
