Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası’nın (Eğitim Sen) Ankara’da düzenlediği 6’ncı Demokratik Eğitim Kurultayı’nda anadilde eğitim hakkı ve çok dillilik tartışıldı. 25-29 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilen kurultaya katılan ETUCE Başkanı John MacGabhann, Kürtçe’nin tanınmasının yalnızca eğitim hakkı açısından değil, barış sürecinde güven oluşturulması bakımından da önemli olduğunu söyledi.
İrlanda’daki çok dilli eğitim deneyiminden örnekler veren MacGabhann, farklı dillerin birbiriyle rekabet etmek yerine toplumsal ve kültürel zenginlik yaratabileceğini belirtti.
“Anadilde eğitim temel bir insan hakkıdır”
Anadilde eğitim hakkının herhangi bir siyasi ya da ideolojik tartışmanın ötesinde değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen MacGabhann, çocukların kendi dillerinde eğitim almasının aileye, topluma ve kültüre duyulan saygının da göstergesi olduğunu ifade etti.
MacGabhann, “Her bireyin kendisini tam olarak ifade edebilmesi ve sahip olduğu potansiyele ulaşabilmesi için anadilde eğitim kesinlikle gereklidir. Daha da önemlisi, anadilde eğitim temel bir insan hakkıdır” dedi.
İrlanda’daki uygulamayı anlatan MacGabhann, kendi eğitimini İngilizce veya İrlandaca alma imkânına sahip olduğunu ve hangi dilde eğitim alacağının kendisi ile ailesinin tercihine bağlı olduğunu belirtti.
Türkiye’de de Kürtçe ve diğer dillerde eğitim verilmesinin temel bir gereklilik olduğunu söyleyen MacGabhann, çok dilliliğin toplumsal bir zenginlik oluşturduğunu vurguladı.
“Farklı diller birbirini tamamlıyor”
MacGabhann, Avrupa ülkelerinde azınlık dillerine ilişkin uygulamaların farklılık gösterdiğini belirterek, bazı ülkelerde bu dillerin tehdit olarak görüldüğünü, kültürel çeşitliliğe değer verilen toplumlarda ise farklı dillerin çoğulculuğun bir parçası olarak kabul edildiğini söyledi.
“Bu diller birbiriyle rekabet eden değil, birbirlerini tamamlayan ve zenginleştirici bir kültürel çoğulculuğun parçası olarak görülüyor” diyen MacGabhann, çok dilli toplumlarda farklı dillerin bir arada yaşamasının mümkün olduğunu ifade etti.
Azınlık dillerine yönelik korkuların çoğu zaman siyasi ideolojiler tarafından üretildiğini savunan MacGabhann, farklı dilleri konuşan çocukların kısa sürede birbirleriyle iletişim kurabildiğini belirtti.
“Kürtçe’nin tanınması güveni güçlendirir”
Barış süreçlerinin yalnızca çatışmaların sona ermesinden ibaret olmadığını belirten MacGabhann, Kuzey İrlanda’daki deneyimlerine de değindi.
“Barış, yalnızca şiddetin ortadan kalkması demek değil” diyen MacGabhann, güvenin inşa edilmesi için somut göstergelere ihtiyaç olduğunu söyledi.
MacGabhann’a göre Kürt halkı açısından bu göstergelerin en önemlilerinden biri Kürtçe’nin ve Kürt kültürünün açık biçimde tanınması.
MacGabhann, “Kürt halkı açısından güveni inşa edecek en güçlü göstergelerden biri, Kürtçe’nin, Kürt kültürünün ve bunların Türkiye toplumuna yaptığı büyük katkının açıkça tanınması olacaktır” ifadelerini kullandı.
“Kürtçe’nin kullanımını aktif şekilde desteklemek gerekiyor”
Türkiye’de hükümetin Kürtçe’nin kullanımını aktif biçimde desteklemesi gerektiğini savunan MacGabhann, Kürtçe’nin yanı sıra diğer azınlık dillerinin kullanımına yönelik yasal düzenlemeler yapılması çağrısında bulundu.
MacGabhann, böyle bir düzenlemenin yalnızca eğitim alanında değil, barış sürecinin toplumsallaşması açısından da önemli olacağını belirtti.
“Böylece barış sürecine dâhil olan herkes kendi dilinde bu sürece katılabilir. Toplumlardaki insanlar da bu süreci kendi dillerinde anlayabilir” diyen MacGabhann, anadilde eğitim hakkının tanınmasının uzun soluklu bir barış süreci için güçlü bir başlangıç oluşturabileceğini söyledi.
