Almanya’da yaşayan Kürtlerin sayısının yaklaşık 1,5 milyon olduğu tahmin ediliyor. Mediendienst Integration’ın Kurden in Deutschland başlıklı uzmanlık raporu, ülkedeki Kürt nüfusuna ilişkin tahminleri, iltica başvurularını, ayrımcılık deneyimlerini, siyasi katılımı ve medyadaki temsili ele alıyor.
Rapora göre Münih’te Kürtlerle yapılan saha araştırmasına katılanların yüzde 86,7’si son 12 ay içinde ayrımcılık veya ırkçılıkla karşılaştığını belirtti. İltica verileri ise Türkiye, Suriye, İran ve Irak’tan Almanya’ya gelen Kürtlerin başvurularındaki değişimi ortaya koyuyor.
Almanya’daki Kürt nüfusu neden kesin olarak bilinmiyor?
Mediendienst Integration, Almanya’da yaklaşık 1,5 milyon Kürt yaşadığını tahmin ediyor. Ancak ülkede yaşayan Kürtlerin sayısına ilişkin resmî ve kesin bir sayım bulunmuyor.
Bunun temel nedenlerinden biri, Almanya’daki nüfus kayıtlarının etnik kimliğe göre tutulmaması. Mikrozensus olarak bilinen nüfus araştırmaları ve Yabancılar Merkez Kütüğü gibi resmî kayıt sistemleri, kişilerin etnik kökenini değil vatandaşlık durumunu esas alıyor.
Kürtler Türkiye, Suriye, Irak ve İran gibi farklı ülkelerin vatandaşlığına sahip olabiliyor. Almanya vatandaşlığına geçen veya Almanya’da doğan Kürt kökenli kişiler de bulunuyor. Bu nedenle yalnızca vatandaşlık kayıtları üzerinden Kürt nüfusunun tamamını belirlemek mümkün olmuyor.
Almanya’daki Kürt nüfusuna ilişkin önceki tahminler 500 bin ile 1,2 milyon arasında değişiyordu. Federal hükümet 2011’de ülkedeki Kürt nüfusunu yaklaşık 800 bin olarak tahmin etmişti. Mediendienst Integration’ın 2026 tahmini ise yaklaşık 1,5 milyon.
Federal Göç ve Mülteciler Dairesi’nin (BAMF) Mediendienst Integration’a sağladığı verilere göre, 2010’dan Haziran 2026’ya kadar Kürtler tarafından toplam 656 bin 245 iltica başvurusu yapıldı. Bunların 607 bin 896’sı ilk başvuru olarak kaydedildi. Aynı dönemde 378 bin 316 kişiye koruma statüsü verildi.
Kürtlerin Almanya’ya göçü nasıl şekillendi?
Almanya’ya Kürt göçünün tarihsel seyri farklı dönemlerden oluşuyor. 1960’lı ve 1970’li yıllarda Türkiye’den işçi göçü kapsamında gelen Kürtler, ülkedeki Kürt topluluklarının oluşumunda önemli bir yer tuttu.
2010’dan sonra Suriye’deki savaş ve bölgesel çatışmalar, Almanya’ya yönelik göçün önemli nedenleri arasında yer aldı. Türkiye, Irak ve İran’dan gelen Kürtler de iltica başvurularında bulundu.
Almanya’daki Kürt toplumu, farklı dönemlerde göç eden kuşaklardan oluşuyor. İşçi göçüyle gelenlerin yanı sıra savaş ve siyasi baskılar nedeniyle ülkesini terk edenler ile Almanya’da doğup büyüyen Kürt kökenli kişiler de topluluğun parçası.
Suriye’den gelen Kürtlerin iltica başvuruları geriledi
Mediendienst Integration’ın BAMF verilerine dayanan araştırmasına göre, Suriye’den gelen Kürtlerin ilk iltica başvuruları 2024’te 17 bin 549 olarak kaydedildi. Bu sayı 2025’te 7 bin 848’e, 2026’nın ilk altı ayında ise 1.984’e geriledi.
Raporda, Beşar Esad yönetiminin 2024 sonunda devrilmesinin ardından Suriye’ye geri dönüşlerin başladığı belirtiliyor. Bununla birlikte özellikle ülkenin kuzey ve kuzeydoğusundaki güvenlik koşulları da ele alınıyor.
Ocak 2026’da Suriye’deki geçiş yönetimine bağlı güçlerin, Kürtlerin öncülüğündeki Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) karşı yürüttüğü operasyonlar ve Halep’teki Şeyh Maksud ile Eşrefiye mahallelerinde yaşanan çatışmalar raporda yer alıyor. Çatışmalar sırasında yaklaşık 148 bin kişinin geçici olarak yerinden edildiği aktarılıyor.
Raporda Kürt sivillere yönelik keyfî gözaltı ve kötü muamele vakalarına da değiniliyor. Özellikle SDG’ye veya Kürt siyasi hareketinin önemli aktörlerinden Demokratik Birlik Partisi’ne (PYD) yakın olduğu düşünülen kişilerin karşı karşıya kalabileceği riskler ele alınıyor.
Almanya’nın Suriye’ye geri gönderme politikası da raporun başlıkları arasında. Çalışmada, Aralık 2025’ten itibaren Suriye’ye sınır dışı işlemlerinin yeniden başladığı ve Alman hükümetinin Eylül 2026’da çok sayıda Suriyelinin koruma statüsünü iptal etmeyi gündeme getirdiği belirtiliyor.
Türkiye’den gelen Kürtlerin iltica başvuruları 2023’te zirveye çıktı
Türkiye’den Almanya’ya yapılan Kürt kökenli ilk iltica başvurularında 2021’den itibaren artış görüldü. Başvurular 2021’de 3 bin 878, 2022’de 19 bin 500 ve 2023’te 51 bin 407 olarak kaydedildi.
Başvuru sayısı 2024’te 21 bin 417’ye, 2025’te 7 bin 753’e geriledi. 2026’nın ilk altı ayında Türkiye’den gelen Kürtlerin ilk iltica başvurusu sayısı 2 bin 193 oldu.
Raporda, 2022 ve 2023’teki artışın Türkiye’deki siyasi baskılar, Kürt siyasi aktörlere yönelik uygulamalar, ekonomik kriz ve Şubat 2023 depremlerinin etkileriyle aynı döneme denk geldiği belirtiliyor.
BAMF verilerine göre, Türkiye’den gelen Kürtlerin 2026’nın ilk yarısındaki toplam koruma oranı yüzde 4,3 oldu. Aynı dönemde Suriye’den gelen Kürtlerde bu oran yüzde 29, İran’dan gelen Kürtlerde yüzde 28,5, Irak’tan gelen Kürtlerde ise yüzde 26,1 olarak kaydedildi.
Raporda, Türkiye’nin Haziran 2026’dan itibaren Avrupa Birliği’nin yeni iltica kuralları çerçevesinde genel olarak “güvenli menşe ülke” sınıflandırmasına alınmasının başvurular açısından taşıdığı önem de ele alınıyor.
Türkiye’de Kürt siyasi aktörlere yönelik uygulamalar, seçilmiş Kürt belediye başkanlarının görevden alınması ve Kürtçe medya ile kültür kurumlarına yönelik kısıtlamalar da raporda incelenen konular arasında.
Mediendienst Integration’ın aktardığı verilere göre Almanya, 2025’te Türkiye’ye 2 bin 297 kişiyi sınır dışı etti. Türkiye, o yıl Almanya’dan en fazla sınır dışı işlemi yapılan ülke oldu. Sınır dışı edilenler arasında kaç Kürt bulunduğuna ilişkin ayrı bir resmî veri ise paylaşılmadı.
İran’dan gelen Kürtlerin iltica başvuruları
İran’dan Almanya’ya gelen Kürtlerin iltica başvurularında 2022’de başlayan “Jin, Jiyan, Azadî” hareketinin ardından artış yaşandı. İlk başvurular 2021’de 631 iken 2023’te 1.772’ye yükseldi.
Başvuru sayısı 2024’te 1.148’e, 2025’te 423’e geriledi. 2026’nın ilk yarısında ise 127 ilk başvuru kaydedildi.
Raporda İran’da Kürtler ve diğer etnik azınlıkların karşılaştığı baskılar, keyfî gözaltılar, güvenlik suçlamalarıyla açılan davalar ve ölüm cezaları ele alınıyor. Siyasi nedenlerle gerçekleştirilen infazlarda Kürtlerin orantısız biçimde temsil edildiği de belirtiliyor.
İran’dan gelen Kürtlerin 2026’nın ilk yarısındaki toplam koruma oranı yüzde 28,5 olarak açıklandı. Raporda aynı yıl İran’a yönelik 18 sınır dışı işlemi gerçekleştirildiği bilgisi de yer aldı.
Irak’tan gelen Kürtlerin iltica başvuruları
Irak’tan Almanya’ya gelen Kürtlerin ilk iltica başvuruları da son yıllarda azaldı. 2021’de 11 bin 95 olan başvuru sayısı, 2025’te 2 bin 612’ye geriledi. 2026’nın ilk altı ayında ise 1.109 başvuru kaydedildi.
Raporda Irak’taki güvenlik koşulları ve Ezidilerin durumu da ele alınıyor. Almanya Federal Meclisi, Ocak 2023’te Ezidi halkına yönelik soykırımı tanıdı. Buna rağmen Ezidilerin Irak’a geri gönderilme riskiyle karşılaşabildiği belirtiliyor.
Münih’te araştırmaya katılanların yüzde 86,7’si ayrımcılık yaşadı
Ocak 2026’da Münih’te yaşayan Kürtler arasında yapılan saha araştırmasında katılımcıların yüzde 86,7’si son 12 ay içinde en az bir tür ayrımcılık veya ırkçılıkla karşılaştığını bildirdi.
Araştırmada katılımcıların bildirdiği deneyimler şöyle sıralandı:
Yüzde 66,4: Aşağılayıcı davranışlara maruz kaldığını belirtti.
Yüzde 64,4: Kendisine saygısız davranıldığını söyledi.
Yüzde 50: Dışlandığını ifade etti.
Yüzde 44,2: Hakaret veya kötü sözlerle karşılaştığını bildirdi.
Yüzde 11,8: Fiziksel saldırıya uğradığını belirtti.
Yüzde 57,4: Yaşadığı ayrımcılığın doğrudan Kürt kimliğinden kaynaklandığını düşündüğünü söyledi.
Araştırmada ayrımcılık deneyimlerinin eğitim, çalışma hayatı, kamu kurumlarıyla ilişkiler ve toplumsal yaşam gibi alanlarda görüldüğü aktarılıyor. Katılımcıların bildirdiği deneyimler arasında aşağılayıcı davranışlar, dışlanma, hakaret ve fiziksel saldırı da bulunuyor.
Raporda, Kürt kimliğinin terörizm veya ayrılıkçılıkla ilişkilendirilmesinin de bazı katılımcılar tarafından ayrımcılık deneyimi olarak aktarıldığı belirtiliyor.
Almanya’da 2025’te Kürtlere yönelik 438 ırkçı olay kaydedildi
Kürtlere Karşı Irkçılık Bilgi Merkezi’nin (IAKR) verilerine göre, 2025 yılında Almanya’da Kürtlere yönelik 438 ırkçı olay kayda geçti.
Olayların 181’i Türk milliyetçisi çevrelerle, 72’si Arap milliyetçiliğiyle, 18’i radikal İslamcılarla, 17’si Alman aşırı sağcı gruplarla ve 11’i İran milliyetçiliğiyle bağlantılı olarak sınıflandırıldı.
IAKR’nin aktardığı verilere göre Ocak 2026’da Almanya’da Kürtlere yönelik 211 ırkçı saldırı ve tehdit kayda geçti. Raporda Kürt aktivistlerin karşılaştığı güvenlik riskleri arasında Türkiye’nin istihbarat teşkilatı MİT, İran bağlantılı ağlar, Bozkurtlar olarak bilinen milliyetçi çevreler ve radikal İslamcı gruplardan kaynaklandığı belirtilen tehditler de yer alıyor.
PKK yasağı ve Kürtlerin siyasi faaliyetleri
Almanya’da Kürdistan İşçi Partisi (PKK) 1993’ten bu yana yasaklı. Raporda yasağın Kürt toplumunun siyasi ve sivil faaliyetleri üzerindeki etkileri ele alınıyor.
Almanya İçişleri Bakanlığı’nın PKK’ye ilişkin güvenlik değerlendirmesini sürdürdüğü ve yasağın kaldırılması yönünde adım atmadığı aktarılıyor. Berlin İdare Mahkemesi’nin yasağın kaldırılması için yapılan başvuruyla ilgili henüz karar vermediği de raporda belirtiliyor.
Çalışmada Kürt aktivistlerin karşılaştığı tehditlerin yanı sıra Almanya’daki siyasi ve sivil faaliyetleri, güvenlik politikaları ve örgütlenme koşulları da inceleniyor.
Alman medyasında Kürtlerin temsili
Rapor kapsamında Almanya’nın beş büyük medya kuruluşunda yayımlanan 42 haber ve yorum analiz edildi. İncelenen yayınlar Focus Online, Bild.de, Zeit.de, Spiegel.de ve Taz.de oldu.
İçeriklerin yaklaşık yüzde 31’i suç ve şiddet konularına odaklanırken yüzde 14’ü entegrasyon başlığını ele aldı.
Focus Online ve Bild.de’de incelenen Kürtlerle ilgili içeriklerin yüzde 72’si suç ve şiddetle bağlantılıydı. Zeit.de ve Spiegel.de’de ise incelenen içeriklerin yüzde 60’ında başarı hikâyeleri ve entegrasyon konuları öne çıktı. Taz.de’nin haberlerinde Kürtlere yönelik ırkçılığa daha fazla yer verildiği kaydedildi.
Araştırmada, haberlerde etnik kimliğin hangi durumlarda vurgulandığı ve Kürtlerin hangi başlıklarla kamuoyuna sunulduğu da değerlendirildi.
Kürtlerin Almanya siyasetindeki temsili
Rapora göre 2025 federal seçimlerinin ardından Kürt kökenli yedi siyasetçi Federal Meclis’e girdi. Bu isimler arasında Sol Parti’den Cem İnce, Cansu Özdemir, Fırat Koçak, Mirze Edis ve Gökay Akbulut; Yeşiller’den Kasım Tağır Salih ve SPD’den Serdar Yüksel bulunuyor.
Raporda Kürtlerin ekonomi, sağlık, hukuk, bilgi teknolojileri, medya ve kültür gibi alanlardaki faaliyetleri de ele alınıyor. Kürt diasporasının örgütlenmeleri ve Kürtçe medya kuruluşlarının Almanya’daki faaliyetlerine de yer veriliyor.
Almanya’daki Kürt toplumunun dinî çeşitliliği
Raporda Almanya’daki Kürtlerin dinî kimliklerine ilişkin resmî bir istatistik bulunmadığı belirtiliyor. Kürt toplumu içinde Sünni Müslümanlar, Aleviler, Ezidiler, Hristiyanlar, Yarsaniler (Kakai), Yahudiler ve Zerdüştler bulunuyor.
Münih’teki araştırmaya katılanların yüzde 45,2’si Sünni, yüzde 15,2’si Alevi, yüzde 7,1’i ateist ve yüzde 3,6’sı Ezidi olduğunu bildirdi. Bu oranlar araştırmaya katılan kişilerin yanıtlarına dayanıyor.
Raporda Almanya’daki Ezidi nüfusunun yaklaşık 250 bin olduğu tahminine de yer veriliyor. Kürt camilerinin bir bölümü Köln merkezli Kürt İslam Toplulukları Federasyonu (DIKG) çatısı altında faaliyet gösterirken Alevi merkezleri Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu (AABF) bünyesinde örgütleniyor.
Kürtlerin spor, medya ve kültür alanındaki varlığı
Almanya’daki Kürt kökenli isimler spor, gazetecilik, edebiyat ve kültür alanlarında yer alıyor. Raporda dünya şampiyonu boksör Agit Kabayel, futbolcu Deniz Undav, gazeteci Düzgün Tekkal ile yazarlar Şeyda Kurt, Fatma Aydemir ve Ronya Othmann anılıyor.
