Gazeteci ve şair Bayram Balcı, uzun süredir mücadele ettiği kanser hastalığı nedeniyle Belçika'da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti. Yedi yıldır kanser tedavisi gören Balcı, durumunun ağırlaşması üzerine üç gün önce Belçika'daki Azorg Hastanesi'ne kaldırılmış, 23 Haziran gecesi yaşamını yitirmişti.
Şubat 1963'te Ankara'da dünyaya gelen Balcı, aslen Sivaslıydı. İlk ve orta öğrenimini Ankara Altındağ'da sürdürdü, lise eğitimini ise Mersin Tevfik Sırrı Gür Lisesi'nde tamamladı. 1980 askeri darbesinin yarattığı siyasal atmosfer nedeniyle üniversite eğitimini tamamlayamadı.
1991 yılında öğretmen olan eşinin tayini nedeniyle Şanlıurfa'ya taşındı. Bölgede tanık olduğu faili meçhul cinayetler, infazlar ve ağır insan hakları ihlalleri onun yaşamının yönünü değiştirdi. Gazeteciliğe yönelmesinin nedeni de bu tanıklıklar oldu.
Özgür Gündem'in İlk Emekçilerindendi
30 Mayıs 1992 tarihinde yayın hayatına başlayan ve kısa sürede Türkiye'nin en çok tartışılan gazetelerinden biri haline gelen Özgür Gündem'in ilk çalışanları arasında yer aldı.
Şanlıurfa bürosunda başladığı gazetecilik hayatında, 1990'lı yılların en karanlık dönemlerinden birine tanıklık etti. Aynı dönemde birlikte çalıştığı çok sayıda gazeteci ve basın emekçisi öldürüldü. Hafız Akdemir, Ferhat Tepe, Hüseyin Deniz ve Nazım Babaoğlu gibi isimlerin katledildiği yıllarda gazeteciliği bırakmak yerine haber yapmayı sürdürdü.
Balcı, daha sonra Mardin, Adana ve İstanbul'da çalıştı. Kapatılan gazetelerin ardından farklı isimlerle yayın hayatına devam eden özgür basın geleneği içinde muhabirlikten editörlüğe kadar birçok görev üstlendi.
Silahlı Saldırıdan Kurtuldu
1994 yılında Mardin'de çalışırken silahlı saldırıya uğradı. Dönemin koşullarında gazetecilere yönelik saldırıların sıradanlaştığı bir süreçte hayatta kalmayı başardı.
Yıllar sonra verdiği bir röportajda o günü şöyle anlatmıştı:
"Merdivenlerden aşağı koşmaya başladım. Can havliyle nasıl koştuysam kurtuldum. O dönem bir Süryani papazın öldürülmesini haberleştirmiştik. Saldırının bununla bağlantılı olduğunu düşünüyorum."
Gazetecilik yaşamı boyunca çok sayıda dava, soruşturma ve tehdit ile karşı karşıya kaldı. Buna rağmen haber yapmayı sürdürdü.
Basın Tarihine Tanıklığını Aktardı
Bayram Balcı yalnızca gazeteci değildi. Aynı zamanda şair ve yazardı.
1990'lı yıllarda öldürülen özgür basın çalışanlarının hikâyesini anlatan PRESS filminin öykü yazarlığını ve senaryo danışmanlığını üstlendi. Filmde anlatılan birçok olay, Balcı'nın doğrudan tanıklık ettiği gerçek deneyimlerden besleniyordu.
Gazetecilikte olduğu kadar edebiyatta da üretken bir isimdi. Şiirleri yıllar boyunca Defter, Varlık, Edebiyat ve Eleştiri, Ütopya, Cumhuriyet Dergi ve Yeni Şiir gibi yayınlarda yer aldı.
1986 yılında Ankara'da arkadaşlarıyla birlikte Yeni Şiir dergisinin kuruluşunda yer aldı.
1999 yılında "Canıma Değmez Hayat", 2002 yılında ise "Yerdibi" adlı şiir kitaplarını yayımladı.
Daha sonra iki şiiri, dünyanın 65 ülkesinden 210 şairin eserlerinin yer aldığı Dünya Şiiri Antolojisi'ne seçildi.
Sürgünde de Gazeteciliği Bırakmadı
16 Ağustos 2016'da Özgür Gündem gazetesinin kapatılmasının ardından Belçika'ya yerleşti. Ancak sürgün yıllarında da gazetecilikten kopmadı.
Uzun yıllar Medya Haber bünyesinde kültür servisi editörü olarak çalıştı. Kürt edebiyatı, kültür-sanat ve düşünce dünyasına ilişkin içerikler üretmeye devam etti.
Meslek yaşamı boyunca hak ihlalleri, toplumsal hafıza, kültür ve edebiyat alanlarında çalışan Balcı, geride onlarca yıllık bir tanıklık bıraktı.
DFG: Gazetecilik Tarihinde Yaşamaya Devam Edecek
Bayram Balcı'nın vefatının ardından çok sayıda gazetecilik örgütü ve meslektaşı taziye mesajları yayımladı.
Dicle Fırat Gazeteciler Derneği yaptığı açıklamada, Balcı'nın yaşamını hakikat odaklı gazeteciliğe adadığını belirterek şu değerlendirmeye yer verdi:
"Gazetecilik alanındaki emeği ve birikimiyle birçok meslektaşına yol gösterdi. Basın tarihine önemli bir tanıklık sundu. Anısı ve mücadelesi gazetecilik tarihinde yaşamaya devam edecektir."
Bayram Balcı, ardında hem şiirleri hem de tanıklıklarıyla yakın tarihin hafızasında iz bırakan isimlerden biri olarak anılacak.
