1990’lı yıllardan bu yana Kürt müziğinin önemli grupları arasında yer alan Koma Amed, “Demokratik Cumhuriyet ve Barış için 1001 İmza” kampanyasının ilk imzacıları arasında yer aldı. Grup üyesi Süleyman Çarnewa, 30 Eylül’de Harbiye Açık Hava Sahnesi’nde verecekleri konser öncesinde Mezopotamya Kültür Merkezi’nde çalışmalarını sürdürürken ANF’ye barış sürecinde sanatçıların sorumluluğu ve Kürtçe müzik üzerindeki baskılar hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Çarnewa, savaş ve çatışma dönemlerinde kültür ve sanat alanının ciddi biçimde etkilendiğini belirterek Koma Amed’in kampanyaya neden katıldığını anlattı.
“En çok sanatçıların, aydınların sesleri kısılıyor”
Sanatçıların ve aydınların savaş dönemlerinde seslerini duyurmakta zorlandığını söyleyen Çarnewa, kampanyaya katılma gerekçelerini şöyle açıkladı:
“Çünkü savaş zamanları, demokrasinin ve barışın olmadığı zamanlar, en çok sanatın, sanatçının, aydının sesinin kısıldığı zamanlardır. En çok biz sanatçıların, aydınların sesleri kısılıyor. Barışa ihtiyacımız var. O yüzden de tabii ki hemen bu kampanyaya imza attık.”
Çarnewa, barışın yalnızca siyasi aktörlerin değil, toplumun farklı kesimlerinin ve özellikle sanatçıların da sorumluluk almasını gerektiren bir süreç olduğunu ifade etti.
“Kürt müziğinin dili bu coğrafyada en az yükselen dil oldu”
Kürt dilinin ve müziğinin geniş kitlelere ulaşmasının önündeki engellere de değinen Çarnewa, müziğin evrensel bir ifade alanı olarak görülmesine rağmen Kürtçe müziğin kendi coğrafyasında yeterince özgür biçimde varlık gösteremediğini söyledi.
Çarnewa, Koma Amed ve daha sonra üyeleri tarafından kurulan Koma Çarnewa’nın farklı coğrafyalarda Kürt müziğini ve bu coğrafyanın hikâyelerini dinleyicilerle buluşturduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Hep derler, müziğin dili yoktur. Ancak Kürt müziğinin dili, bu coğrafyada en az yükselen dil oldu. Halbuki bu ülkenin, bu coğrafyanın yarısına yakını bu dili konuşuyor. Biz Koma Amed olarak ve sonra da Koma Amed’in üyeleri olarak kurduğumuz Koma Çarnewa’da da dünyanın yarısından fazlasına bu şarkıları, bu coğrafyanın şarkılarını, hikayelerini götürdük. Ve hiç kimseye de şunu anlatamadık: Bu müzik, bizim kendi yaşadığımız, doğup büyüdüğümüz coğrafyada yeterince serbest değil.”
Çarnewa, Kürtçe müziğin farklı ülkelerde ve toplumlarda dinleyiciye ulaşmasına rağmen sanatçıların kendi coğrafyalarında karşılaştıkları sorunlara dikkat çekti.
“Bu barış sürecinde taşın altına elimizi koymak istiyoruz”
Koma Amed’in barış sürecinde sorumluluk almaya hazır olduğunu belirten Çarnewa, Kürt sanatçıların yanı sıra Türkiyeli aydın ve sanatçıların da ortak bir tutum geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Çarnewa, sanatçıların topluma barış fikrini anlatma konusunda önemli bir sorumluluğu bulunduğunu belirterek değerlendirmelerini şöyle sürdürdü:
“Şimdi ihtiyacımız olan şey barış. Biz Koma Amed olarak bu barış sürecinde taşın altına elimizi koymak istiyoruz. Rolümüzü oynamak istiyoruz. Kürt sanatçıların da barış çabalarını güçlendirecek adımlar atması gerekiyor. Türkiyeli aydınlarla ve sanatçılarla kanın akmaması, barışın tesis edilmesi için bir olmamız gerekiyor. Barışı bu topluma, toplumun bütün ezilen halklarına ve diğer kesimlere anlatmak da sanatçının, aydının, entelektüelin, gazetecinin görevidir.”
Öcalan’ın çağrısına ilişkin değerlendirme
Çarnewa, Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat 2025’te yaptığı Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı hakkında da değerlendirmelerde bulundu. Öcalan’ın barışın inşasına yönelik çağrısını önemli bulduğunu belirten Çarnewa, bu girişimin yalnızca Kürtler açısından değil, Türkiye’de yaşayan farklı topluluklar açısından da önem taşıdığını savundu.
Çarnewa, şu ifadeleri kullandı:
“Sayın Abdullah Öcalan’ın bu coğrafyada barışın inşa edilmesi için yaptığı çağrı ve bundan önce de bu konuda verdiği mücadele çok kıymetlidir. Bu coğrafyanın kandan, savaştan ve yoksulluktan arınması için de çok önemlidir. Sayın Abdullah Öcalan’ın bu girişimi yalnızca Kürtler için değil, bence Türkiye halkları için de çok kıymetli ve sahip çıkılması gereken bir çağrıdır.”
Çarnewa, sanatçıların barış sürecindeki rolüne ilişkin değerlendirmesini de şu sözlerle tamamladı:
“Sayın Abdullah Öcalan’ın bu kıymetli adımının Türkiye halkları için büyük bir kazanım olduğuna inanıyoruz. Barışı bu topluma, toplumun bütün ezilen halklarına ve diğer kesimlere anlatmak da sanatçının, aydının, entelektüelin, gazetecinin görevidir.”
Koma Amed, 30 Eylül’de İstanbul Harbiye Açık Hava Sahnesi’nde konser verecek. Grup, 1990’lı yıllardan bu yana Kürt müziğinin önemli temsilcileri arasında yer alırken, üyelerinin farklı projeleriyle de Kürtçe müziği farklı coğrafyalardaki dinleyicilerle buluşturuyor.
