Türkiye İşçi Partisi (TİP) İstanbul Milletvekili ve gazeteci-yazar Ahmet Şık, yeni kitabı Ayna/Helî ile bir kez daha okuyucuyla buluştu. Ayrım Yayınları’ndan çıkan ve 608 sayfadan oluşan kitap, İstanbul’da düzenlenen bir etkinlikle tanıtıldı. Siyasetçiler, gazeteciler ve aydınların katıldığı buluşma, Kürt meselesi etrafında süregelen tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Tarihsel döngü ve “Kürt meselesi” vurgusu
“Ayna/Helî”, alt başlıklarında “Kürt meselesi: Kimlik inkârı, devlet zihniyeti ve yurttaşlık krizi” gibi temel tartışma alanlarını ele alıyor. Kitap, Osmanlı’nın son döneminden günümüze uzanan süreçte Kürt meselesini; isyanlardan darbelere, Susurluk Skandalı’ndan İmralı sürecine kadar geniş bir tarihsel perspektifte inceliyor.
Şık, çalışmasında Kürt meselesini “bir asrı aşkın süredir sürdürülen bir döngü” olarak ele alıyor ve bu döngünün kırılabilmesi için toplumsal yüzleşmenin şart olduğunu savunuyor. Ona göre, yurttaşları birbirine düşman eden “kirli sırlar” açığa çıkarılmadan, eşit yurttaşlığa dayalı bir gelecek kurmak mümkün değil.
“Tarafsız kalınamaz” mesajı
Tanıtım etkinliğinde konuşan TİP Genel Başkanı Erkan Baş, Türkiye’de Kürt meselesinin tarihsel olarak siyasal baskıların merkezinde yer aldığını hatırlattı. Birinci TİP’in “Kürtler vardır” dediği için 12 Mart Muhtırası sonrası kapatıldığını vurgulayan Baş, bugün de sosyalistlerin bu meselede tarafsız kalamayacağını ifade etti.
Baş, eşit yurttaşlık tartışmasının merkezinde Kürt meselesinin yer alması gerektiğini belirterek, kitabın bu tartışmaya katkı sunduğunu dile getirdi. Etkinlikte ayrıca TİP Sözcüsü Sera Kadıgil de gazetecilerin sorularını yanıtladı.
“Bir kitap değil, bir yüzleşme çağrısı”
Ahmet Şık ise konuşmasında çalışmasını bir “kitap fikrinden çok, bir raporun genişletilmiş hali” olarak tanımladı. Kürt meselesine dair resmi anlatının dışında bir perspektif sunmayı amaçladığını belirten Şık, daha önce bu konuda yazılmış eserlerden de yararlanarak kapsamlı bir derleme ortaya koyduğunu söyledi.
Kitabın ideolojik bir metin olma iddiası taşımadığını ifade eden Şık, gazetecilik refleksiyle hazırlanan çalışmanın, konuyu anlamak isteyenler için bir kaynak niteliği taşımasını hedeflediğini dile getirdi.
Şık ayrıca, Türkiye’de yıllardır özellikle PKK bağlamında kurulan resmi söylemin sorgulanması gerektiğini belirterek, tarihsel olaylar üzerinden alternatif bir bakış açısı sunmaya çalıştıklarını ifade etti.
Komisyon süreci ve siyasal eleştiriler
Tanıtımda, TBMM bünyesinde kurulan “Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu” süreci de gündeme geldi. Şık, bu süreçte başlangıçta bir heyecan oluştuğunu ancak somut adımların eksik kaldığını söyledi.
Barış umudunun önemine dikkat çeken Şık, son dönemde çatışma kaynaklı ölümlerin yaşanmamasının değerli olduğunu vurguladı. Ancak buna rağmen hukuki ve siyasi adımların atılmamasını eleştirdi.
Şık, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanması için yeni yasal düzenlemelere ihtiyaç olmadığını, asıl sorunun siyasi irade eksikliği olduğunu ifade etti. Bu kapsamda Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ, Osman Kavala ve diğer isimlerin durumuna dikkat çekti.
“Aynaya bakmadan gelecek kurulamaz”
“Ayna/Helî”, adını da aldığı metafor üzerinden topluma bir yüzleşme çağrısı yapıyor. Şık’a göre, geçmişle hesaplaşmadan ve hakikatle yüzleşmeden demokratik bir gelecek inşa etmek mümkün değil.
Kitap, yalnızca Kürt meselesine dair tarihsel bir inceleme sunmakla kalmıyor; aynı zamanda Türkiye’nin siyasal yapısına, devlet-toplum ilişkilerine ve yurttaşlık kavramına dair kapsamlı bir sorgulama ortaya koyuyor.
Bu yönüyle Ayna/Helî, bir analiz çalışmasının ötesine geçerek, toplumsal hafızayı yeniden düşünmeye çağıran politik ve entelektüel bir müdahale olarak öne çıkıyor.
