Hollandalı roman yazarı ve araştırmacı Jost Hiltermann, Kürt halkının tarihindeki en büyük trajedilerden biri olan Enfal Katliamı’nı merkezine alan "Yaşayanlar" (The Living) adlı yeni kitabını Londra’da yayımladı. Uzun yıllar boyunca Irak ve Kürdistan bölgesi üzerine akademik ve saha araştırmaları yürüten Hiltermann, bu kez edebi bir dil kullanarak soykırımın toplumsal ve bireysel hafızadaki yerini sorguluyor. Eser, sadece tarihsel bir süreci anlatmakla kalmıyor; aynı zamanda suç, hayatta kalma mücadelesi ve insan ruhunun kendini yeniden inşa etme çabasına dair derinlikli bir belge niteliği taşıyor.
Sıradan Bir Hikâyenin Ötesinde Bir Hafıza Belgesi
Sanatçı ve Efsane Galerisi sahibi Goran Baba Ali, 21 Nisan 2026 tarihinde konuya ilişkin yaptığı açıklamada, romanın edebi değerine ve toplumsal misyonuna dikkat çekti. Baba Ali, kitabın sıradan bir kurgu olmadığını, 1988 yılında Baas rejimi tarafından Kürt halkına karşı sistemli bir şekilde yürütülen kanlı Enfal operasyonlarının yarattığı yıkımı hassasiyetle işlediğini belirtti. Binlerce insanın yaşamını yitirdiği, köylerin yok edildiği ve kitlesel sürgünlerin yaşandığı bu trajedinin, Hiltermann’ın kaleminde edebi bir yüzleşmeye dönüştüğü ifade edildi. Yazarın uzun yıllara dayanan bölge tecrübesi, olayların sadece siyasi değil, insani boyutunun da etkileyici bir şekilde aktarılmasını sağlıyor.
Nesiller Arası Travma ve Göçün Psikolojisi
Romanın en dikkat çekici yönlerinden biri, göçü sadece fiziksel bir yer değiştirme olarak değil, derin bir ruhsal kopuş olarak ele almasıdır. Goran Baba Ali, yazarın Enfal’den sağ kurtulan ve yabancı ülkelerde büyümek zorunda kalan çocukların yaşadığı kimlik karmaşasını ustalıkla işlediğini vurguladı. Ebeveynlerinin başına gelenleri öğrenmeye çalışan ve köklerini arayan bu çocukların hikâyesi üzerinden, soykırımın etkilerinin sadece yaşandığı dönemle sınırlı kalmadığı gerçeği gözler önüne seriliyor. Kitap, travmanın genetik ve kültürel bir miras gibi gelecek nesillere nasıl aktarıldığını ve bu "garibanların" geçmişle kurmaya çalıştığı sancılı bağı dramatik bir dille anlatıyor.
Jost Hiltermann ve Kürt Meselesine Yaklaşımı
Jost Hiltermann, bölge üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan bir isim olarak, "Yaşayanlar" romanında gerçek verilerle edebi kurguyu harmanlıyor. Soykırımdan kurtulanların yeni hayatlar kurarken geçmişin hayaletleriyle nasıl mücadele ettiğini betimleyen yazar, Kürdistan tarihinin bu karanlık dönemini uluslararası edebiyat dünyasına taşıyor. Londra’da yapılan lansmanın ardından kitabın, soykırım çalışmaları ve Orta Doğu edebiyatı alanında önemli bir başvuru kaynağı olması bekleniyor. Eser, insan hayatının en ağır koşullarda bile nasıl yenilenebileceğine dair umut kırıntılarını da içinde barındırarak, okuru derin bir vicdani sorgulamaya davet ediyor.
