Avrupa ülkeleri arasında diyalog ve stratejik koordinasyonu artırmak amacıyla hayata geçirilen Avrupa Siyasi Topluluğu’nun (AST) yeni durağı Ermenistan’ın başkenti Erivan olacak. "Geleceği İnşa Etmek: Avrupa'da Birlik ve İstikrar" sloganı altında düzenlenecek olan bu kritik zirveye, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da resmi olarak davet edildi. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın başkanlığında yürütülecek olan zirve, bölgedeki diplomatik dengeler açısından büyük bir önem taşıyor.
Türkiye’nin Katılım Durumu Henüz Netlik Kazanmadı
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Erivan’daki bu üst düzey toplantıya katılıp katılmayacağı konusu diplomatik kulislerde merak konusu olmaya devam ediyor. Konuya ilişkin Türkiye kanadından henüz resmi bir açıklama yapılmazken, Avrupa Birliği yetkilileri katılımcı listesinin son halini almadığını ve Erdoğan’ın katılım durumunun ilerleyen günlerde kesinleşeceğini bildirdi. Türkiye, 2022 yılında Prag'da gerçekleştirilen ilk AST toplantısına katılmış olsa da; İspanya, Moldova, İngiltere ve Danimarka’da düzenlenen son zirvelere davet edilmesine rağmen katılım göstermemişti.
Zirvenin protokol kuralları gereği, toplantıda yalnızca devlet ve hükümet başkanları temsil hakkına sahip bulunuyor. Bu katı kural çerçevesinde, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Erivan’a gitmemesi durumunda Türkiye’nin zirvede bakan veya alt düzey bir bürokrat tarafından temsil edilmesi mümkün olmayacak. Bu durum, Erdoğan’ın katılım kararının Türkiye’nin zirvedeki varlığı açısından belirleyici olduğu anlamına geliyor.
Normalleşme Süreci ve Küresel İttifak Arayışları
Zirvenin Erivan’da yapılması, özellikle Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme adımlarının hız kazandığı bir sürece denk gelmesi nedeniyle stratejik bir anlam ifade ediyor. Avrupa Birliği, iki komşu ülke arasındaki bu yakınlaşmayı bölgedeki kalıcı barış ve istikrarın tesisi için hayati bir unsur olarak değerlendiriyor ve süreci aktif olarak destekliyor.
Öte yandan, 48 ülkenin liderine davetiye gönderilen Erivan zirvesinde bir ilk yaşanacak ve Avrupa kıtası dışından bir lider, Kanada Başbakanı Mark Carney toplantıya katılacak. AB Konseyi Başkanı Costa, bu davetin barış ve çok taraflılığı savunma yolunda küresel bir ittifak kurma stratejisinin parçası olduğunu vurguladı. Rusya ve Belarus ise mevcut siyasi konjonktür ve Ukrayna savaşı nedeniyle platformun dışında tutulmaya devam ediyor.
AST’nin Kuruluş Amacı ve Gelecek Vizyonu
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un önerisiyle 2022 yılında kurulan AST, AB üyesi olan ve olmayan demokratik ülkeleri güvenlik, enerji, göç ve ekonomi gibi kritik başlıklar altında bir araya getirmeyi amaçlıyor. Platformun temel misyonu, AB aday ülkelerinin üyelik sürecinde birlikten uzaklaşmasını engellemek ve liderlerin yılda iki kez gayriresmi bir ortamda fikir alışverişinde bulunmasını sağlamaktır. Erivan buluşmasının ardından bir sonraki toplantının Kasım 2026’da İrlanda’da yapılması öngörülüyor.
