Türkiye’nin Kürt meselesinin demokratik ve barışçıl çözümü noktasında tarihi ve bir o kadar da belirsizliklerle dolu bir süreçten geçtiğini belirten İnsan Hakları Derneği (İHD) Kars Şube Başkanı Güldane Kılıç, düzenlediği basın toplantısında önemli açıklamalarda bulundu. Kılıç, toplumun genelinde büyük bir umut yaratan bu sürecin sadece bir güvenlik sorunu veya teknik bir silahsızlanma meselesi olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti. Hükümete seslenen Kılıç, meselenin çözümünün temel hak ve özgürlükler perspektifinden, stratejik bir bakış açısıyla ele alınmasının Türkiye’nin demokratikleşme kapasitesi ve kalıcı iç barışı için hayati önem taşıdığını dile getirdi. Silahların susmasının memnuniyet verici olduğunu kaydeden Kılıç, bu durumun hukuksal reformlarla tahkim edilmemesi halinde barışın kalıcı olamayacağı uyarısında bulundu.
Geçmişteki Hatalar ve Hukuki Güvence İhtiyacı
Güldane Kılıç, açıklamasında 2013-2015 yılları arasında yürütülen çözüm sürecine atıfta bulunarak, o dönemdeki başarısızlığın en temel sebeplerinden birinin gerekli hukuki ve idari reformların hayata geçirilmemesi olduğunu hatırlattı. PKK’nın silah bırakma ve kendini feshetme kararıyla birlikte sürecin somut bir evreye ulaştığını belirten Kılıç, diyalog kanallarının açılmasının toplumun tüm kesimleri tarafından olumlu karşılandığını ancak tek başına yeterli olmadığını savundu. Yaşam hakkı ihlallerinin sona ermesinin barış fikri için güçlü bir zemin sunduğunu ifade eden İHD Kars Şube Başkanı, dünyadaki çatışma çözümü deneyimlerinin yasal statüye kavuşturulmayan müzakerelerin her an eskiye dönme riski taşıdığını kanıtladığını sözlerine ekledi.
Mevcut durumda fiili bir silahsızlanma iradesi bulunmasına rağmen, devlet kanadından bu iradeyi destekleyecek geçiş dönemi yasalarının henüz çıkarılmamış olmasını eleştiren Kılıç, söylem düzeyinde kalan beyanların somut adımlara dönüşmesi gerektiğini belirtti. Kılıç, "Hukuksal reformlarla desteklenemeyen ve hukuki bir güvenceye bağlanmayan müzakere süreçlerinin kalıcı barışla sonuçlanması mümkün görünmemektedir" diyerek, Türkiye’nin yakın geçmişteki deneyimlerinden ders çıkarılması ve dünya örneklerindeki başarılı barış süreçlerinin model alınması gerektiğini vurguladı.
Meclis Raporu ve Ertelenen Reformlar Üzerine Eleştiriler
Basın açıklamasında sürecin idari ve siyasi boyutuna da değinen Güldane Kılıç, TBMM Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu tarafından hazırlanan nihai raporun Meclis'e sunulmasının üzerinden iki ayı aşkın süre geçmesine rağmen somut bir gelişme yaşanmamasını endişe verici olarak nitelendirdi. Siyasi aktörlerin reformlar için bayram sonrasını işaret etmesine karşın henüz bir adım atılmamasının toplumsal güveni zedelediğini ifade eden Kılıç, 2025 yılı planlamalarında yer alan infaz yasası ve benzeri düzenlemelerin bölgesel gelişmeler bahane edilerek ertelenmesinin kabul edilemez olduğunu söyledi. Hükümetin süreci ulusal ve bölgesel istikrar üretme becerisiyle taçlandırması gerektiğini belirten Kılıç, silahsızlanma aşamasının Türkiye'de sorunsuz başlamasının devlet için büyük bir fırsat olduğunu dile getirdi.
Çatışma çözümlerinin en zor aşaması kabul edilen silahsızlanmanın Türkiye'de sürecin başında gerçekleştiğine dikkat çeken Kılıç, bu iradenin başkaca teyit ve tespit koşullarına bağlanmaksızın yasal güvence altına alınması gerektiğini yineledi. Hükümetin vakit kaybetmeden ve olası "yol kazalarına" imkan tanımadan PKK’nın silahsızlanma kararını destekleyecek yasal düzenlemeleri Meclis gündemine taşıması çağrısında bulunan İHD Kars Şube Başkanı, sanatsal ve toplumsal çürümenin önüne geçilmesinin yolunun da yine demokratik bir barış ortamından geçtiğini ima ederek konuşmasını sonlandırdı.
