4 Maçta 5 Gol: Durdurulamaz Performans

Deniz Undav’ın bu ödüle uzanmasındaki en büyük etken, Mart ayı boyunca sergilediği inanılmaz skor katkısı oldu. Çıktığı 4 Bundesliga karşılaşmasında ağları tam 5 kez sarsan yıldız oyuncu, maç başına 1.25 gol ortalaması yakalayarak Avrupa liglerinin en verimli forvetlerinden biri haline geldi. Özellikle ceza sahası içindeki bitiriciliği ve oyun zekasıyla dikkat çeken Undav, bu istatistikleriyle sadece takımını sırtlamakla kalmadı, aynı zamanda ligin en prestijli bireysel ödüllerinden birini koleksiyonuna ekledi.

Stuttgart’ın Şampiyonlar Ligi Yürüyüşünde Kilit İsim

Bundesliga’da sezonun sürpriz ekiplerinden biri olan Stuttgart’ın başarısında Deniz Undav’ın katkısı yadsınamaz bir noktaya ulaştı. Takım arkadaşlarıyla kurduğu uyum ve kritik anlarda sahneye çıkması, onu kulüp tarihinin unutulmaz performansları arasına şimdiden dahil etti. Ayın oyuncusu seçilmesiyle birlikte piyasa değerini ve popülaritesini artıran Kürt golcü, önümüzdeki dönemde Avrupa’nın dev kulüplerinin radarına girmeye de en büyük adaylardan biri olarak gösteriliyor.

Deman Riski Belirgin Şekilde Azalıyor

Çalışmanın kıdemli yazarı Dr. Daniel Wang, orta yaş döneminde düzenli kahve içenlerin ileride deman geliştirme olasılığının yaklaşık %18, çay içenlerin ise %14 daha düşük olduğunu belirtti. Ancak araştırmada dikkat çeken bir nokta, bu faydanın kafeinsiz (dekofein) seçeneklerde gözlemlenmemesi oldu. Bu durum, koruyucu etkinin doğrudan kafeinle veya kafein ayrıştırılırken kaybolan diğer bileşenlerle ilgili olabileceğini düşündürüyor.

Sadece Kafein Değil, Yüzlerce Bileşen Etkili

Kahve ve çay sadece kafeinden ibaret değil; iltihaplanma, glikoz metabolizması ve damar fonksiyonlarını etkileyen yüzlerce biyoaktif bileşik içeriyor. Uzmanlar, kahvenin vücuttaki inflamasyonu ve oksidatif stresi (hücre hasarına yol açan süreç) azaltarak yaşlanmanın fiziksel belirtileri üzerinde olumlu bir bariyer oluşturduğunu vurguluyor.

Uzmanlardan Uyarı: "Daha Fazlası Daha İyi Değil"

Araştırma güçlü verilere dayansa da uzmanlar temkinli olunması gerektiğini hatırlatıyor. Dr. Sara Mahdavi, "Kimse sadece beyin koruması için kahve içmeye başlamamalı" diyerek; anksiyete, uykusuzluk veya kalp ritim bozukluğu olan kişilerin kafein tüketiminde dikkatli olmaları gerektiğini belirtti. Kahve ve çayın sağlıklı yaşlanma için bir "sihirli değnek" olmadığını vurgulayan uzmanlar, asıl belirleyici olanın şu alışkanlıklar olduğunu hatırlatıyor:

• Düzenli fiziksel aktivite

• Kaliteli uyku düzeni

• Sigaradan uzak durmak

• Kan basıncı ve diyabet yönetimi

• Sosyal etkileşim ve bitki bazlı beslenme

İşte Şanlıurfa’ya yolunuz düşerse mutlaka görmeniz gereken, her biri ayrı bir hikaye barındıran 13 değerli durak:

1. Balıklıgöl (Halil-ür Rahman)

Şanlıurfa’nın en ikonik simgesi olan göl, 150 metre uzunluğunda ve kutsal sayılan balıklarıyla bilinir. Rivayete göre Hz. İbrahim, Nemrut tarafından ateşe atıldığında ateş suya, odunlar ise balığa dönüşmüştür. İnanç turizminin kalbi sayılan bu nokta, huzur veren atmosferiyle listenin ilk sırasında yer alıyor.

2. Şanlıurfa Kalesi

Dambak Tepesi üzerinde yükselen kale, M.Ö. 10.000 yıllarına uzanan Neolitik bir yerleşim üzerine kurulmuştur. Antik Osroene Krallığı tarafından inşa edilen ve Abbâsîler döneminde surları güçlendirilen kale, bugün ziyaretçilerine tüm şehri ve Balıklıgöl havzasını kuş bakışı izleme imkanı sunan bir açık hava müzesidir.

3. Rizvaniye Camii

Balıklıgöl’ün hemen kuzey kenarında yer alan bu Osmanlı yapısı, 1736 yılında Rakka Valisi Rıdvan Ahmet Paşa tarafından inşa ettirilmiştir. Caminin en dikkat çekici özelliği, girişindeki ahşap kapının hiç çivi kullanılmadan "kündekari" tekniğiyle yapılmış olması ve üzerindeki eşsiz geometrik desenlerdir.

4. Göbeklitepe

İnsanlık tarihinin bilinen en eski tapınağı olan Göbeklitepe, M.Ö. 10.000 yılına tarihlenmektedir. Avcı-toplayıcı insanların yerleşik yaşama geçmeden önce devasa kireçtaşı sütunlarla inşa ettiği bu kült merkezi, arkeoloji dünyasında "tarihin sıfır noktası" olarak kabul edilir.

5. Halfeti

Birecik Barajı'nın suları altında kalan "Batık Kent" Halfeti, Fırat Nehri üzerindeki tekne turlarıyla ünlüdür. Sular altındaki cami minaresi, sarp kayalıklardaki Rumkale ve dünyada sadece burada yetişen efsanevi "Siyah Gül", ilçeyi Şanlıurfa'nın en turistik noktalarından biri yapmaktadır.

6. Aynzeliha Gölü

Urfa Kalesi'nin hemen önünde bulunan bu küçük göl, efsaneye göre Nemrut'un kızı Zeliha'nın Hz. İbrahim için döktüğü gözyaşlarından oluşmuştur. Çevresindeki asırlık çınar ağaçları ve çay bahçeleriyle ziyaretçilere dinlenme alanı sunan göl, Balıklıgöl ile aynı inanç havzasında yer alır.

7. Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi

Türkiye'nin en modern müze komplekslerinden biri olan yapı, Neolitik dönem buluntuları açısından dünyanın en zengin koleksiyonuna sahiptir. "Dünyanın en eski gerçek heykeli" kabul edilen Balıklıgöl Adamı (Urfa Adamı) ve Göbeklitepe’deki tapınakların birebir canlandırmaları burada sergilenmektedir.

8. Şanlıurfa Mutfak Müzesi

Tarihi Hacıbanlar Evi'nin restore edilmesiyle açılan müze, kentin dünyaca ünlü gastronomi kültürünü yaşatıyor. Geleneksel mutfak araç gereçlerinin sergilendiği müzede, Urfa’nın yöresel yemeklerine dair kurslar verilmekte ve kentin eski ev yaşamı canlandırılmaktadır.

9. Harran

Dünyanın ilk üniversitesine ev sahipliği yapan Harran, kendine has konik kubbeli "Kümbet Evleri" ile meşhurdur. Akatça "kavşak" anlamına gelen ilçe, binlerce yıl boyunca Mezopotamya'nın bilim ve ticaret merkezi olmuş; Hz. Yakub Kuyusu gibi dini mekanlarıyla önemini korumuştur.

10. Germuş Kilisesi

Şehir merkezinin 10 km kuzeydoğusundaki Germuş Dağları eteklerinde bulunan bu 19. yüzyıl yapısı, bölgenin Hristiyanlık tarihindeki izlerini taşır. İki katlı, kesme taştan inşa edilen kilise, çevresindeki akarsu ve toplantı meydanıyla kentin önemli kültürel varlıklarından biridir.

11. Yakup Manastırı (Deyr Yakup)

Halk arasında "Nemrut’un Tahtı" olarak bilinen yapı, şehrin güneyindeki dağlık bölgede yer alır. Grekçe ve Süryanice kitabelerin bulunduğu anıt mezarı ve manastır kalıntılarıyla dikkat çeken bölge, antik dönemde bir seyfiye alanı olarak kullanılmıştır.

12. Reji Kilisesi (Aziz Petrus ve Aziz Paulus Kilisesi)

1861 yılında inşa edilen kilise, adını Fransızca "Regie" (Tekel) kelimesinden alır; çünkü bir dönem tütün fabrikası ve deposu olarak kullanılmıştır. 1998 yılında restore edilen yapı, bugün Şanlıurfa'nın çok kültürlü yapısını simgeleyen bir kültür merkezi olarak hizmet vermektedir.

13. Bazda Mağaraları

Harran yolu üzerinde bulunan bu devasa yapılar aslında tarihi taş ocaklarıdır. Yüzlerce yıl boyunca Harran'daki yapıların inşası için taş alınmasıyla oluşan mağaralar, 15 metreyi bulan tünelleri ve geniş galerileriyle büyüleyici bir yer altı labirentini andırmaktadır.

Yüksek Maliyet ve Telif Tartışmaları Geri Adım Attırdı

Eylül ayındaki çıkışıyla App Store listelerinde hızla zirveye tırmanan Sora, popülaritesinin yanı sıra büyük tartışmaları da beraberinde getirmişti. Uygulamanın kapatılma kararının arkasında birkaç temel faktör öne çıkıyor:

• Hesaplama Maliyeti: OpenAI, video üretiminin gerektirdiği devasa işlemci (compute) maliyetleri konusunda stratejik bir takas yapmak zorunda kaldığını kabul etti.

• Telif Hakları: Hak sahipleri, fikri mülkiyetlerinin ve kişisel görsellerinin izinsiz kullanımı konusunda ciddi endişeler dile getirmişti.

• Yapay Zeka Kirliliği (AI Slop): Eleştirmenler, uygulamanın dezenformasyonu artırdığını ve interneti kalitesiz içeriklerle doldurduğunu savunuyordu.

Disney Ortaklığı Sona Erdi

Aralık ayında OpenAI ile Disney arasında yapılan ve Disney karakterlerinin kullanıcılar tarafından üretilen videolarda yer almasına izin veren dev anlaşma da bu kararla birlikte rafa kalktı. Disney sözcüsü CNN'e yaptığı açıklamada, OpenAI'ın video üretim işinden çıkma kararını saygıyla karşıladıklarını ancak fikri mülkiyet haklarına saygı duyan yeni teknolojileri keşfetmeye devam edeceklerini belirtti. OpenAI ise kullanıcıların uygulamadaki içeriklerini dışa aktarmaları ve korumaları için yöntemler aradığını duyurdu.

Yeni Rota: İş Dünyası ve Robotik

Sora'nın kapatılması, OpenAI'ın tüketici odaklı dağınık ürünlerden ziyade iş dünyasına yönelik (B2B) çözümlere odaklanma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Şirket, yazılım geliştiriciler arasında popüler olan Anthropic’in Claude Code ürünü ve video neslinde son dönemde büyük atılımlar yapan Google gibi rakiplerle olan yarışında enerjisini daha spesifik alanlara yoğunlaştıracak. Bu değişim, yapay zekanın sadece içerik üretmekle kalmayıp fiziksel dünyayı simüle eden ve robotik sistemleri eğiten bir yapıya evrilme hedefini simgeliyor.

12. Yargı Paketi: Sosyal Medyada Yeni Dönem

Bakan Gürlek’in Diyarbakır ziyaretindeki en kritik açıklaması, hazırlıkları tamamlanan 12. Yargı Paketi üzerine oldu. Paketin kısa süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulacağını müjdeleyen Gürlek, düzenlemenin merkezinde sosyal medya disiplininin yer aldığını belirtti. Özellikle sahte hesaplar üzerinden yürütülen hakaret, iftira ve itibar suikastlarına karşı sert tedbirler alınacağını vurgulayan Bakan, "Sosyal medyada da hukuk ve kural olmalı. Bir kişi suç işliyorsa bunun mutlaka bir karşılığı olmalı," dedi.

Üç Aylık Geçiş Süreci ve Kimlik Doğrulama

Yeni düzenleme ile birlikte sosyal medya platformlarındaki hesaplar için gerçek kimlik doğrulama şartı getirilecek. Bakan Gürlek, yasanın Meclis’ten geçmesinin ardından teknik altyapı için yaklaşık üç aylık bir geçiş süreci öngörüldüğünü açıkladı. Bu süre zarfında kimlik doğrulamasını tamamlamayan anonim ve sahte hesapların kapatılması hedefleniyor. Gençlere seslendiği konuşmasında sosyal medyadaki yapay yaşam algısına karşı uyarılarda bulunan Gürlek, platformlarla bu konuda eş güdümlü bir çalışma yürütüleceğini de sözlerine ekledi.

"Adalet Gücün Değil Hakkın Yanında Olmalı"

Orta Doğu’daki gelişmelere ve küresel sistemdeki adaletsizliklere de değinen Akın Gürlek, dünyada gücün haklı sayıldığı bir düzene sürüklenildiğini ancak Türkiye’nin bu zulme karşı durmaya devam edeceğini belirtti. Bölgede akan kanın tüm insanlığın ortak acısı olduğunu söyleyen Gürlek, Türkiye’nin istikrarını koruyarak hukuk devleti standartlarını en üst seviyeye çıkarma kararlılığında olduğunu ifade etti. Adalet Bakanlığı olarak her vatandaşın adalete etkin erişimini sağlamanın en temel sorumlulukları olduğunu hatırlatan Bakan, reform süreçlerinin hız kesmeden devam edeceğini vurguladı.

Deniz Gücü ve Hürmüz Boğazı Tehdidi Sürüyor

Hava harekâtının önceliği müttefiklere yönelik karasal tehditler olduğu için, İran’ın kıyı savunma seyir füzelerinin büyük bir bölümünün sağlam kaldığı değerlendiriliyor. Bu durum, dünya petrol ticaretinin ana damarı olan Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği için ciddi bir risk oluşturmaya devam ediyor. Her ne kadar ana donanma ağır hasar görmüş olsa da, Devrim Muhafızları’na bağlı deniz kuvvetlerinin yüzlerce küçük bot ve insansız deniz aracıyla kapasitesinin yarısını koruduğu bildiriliyor. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), şimdiye kadar 155’ten fazla İran gemisinin vurulduğunu açıklasa da, bölgedeki taciz ateşlerinin sürmesi deniz hakimiyetinin tam olarak sağlanamadığını kanıtlıyor.

Beyaz Saray ve Pentagon’dan Sert Yalanlama

Sızan istihbarat bilgilerine Beyaz Saray ve Pentagon’dan tepki gecikmedi. Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, anonim kaynakların Başkan Trump’ın "Epic Fury" (Destansı Öfke) Operasyonu’ndaki başarısını karalamaya çalıştığını savunarak; İran’ın füze saldırılarının yüzde 90 oranında azaldığını ve üretim tesislerinin üçte ikisinin imha edildiğini iddia etti. Savunma Bakanı Pete Hegseth ise İran’ın ateş gücünün her geçen gün zayıfladığını ve fırlatılan az sayıdaki füzenin hava savunma sistemleri tarafından kolayca düşürüldüğünü belirtti. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell de haberin "tamamen yanlış" olduğunu ileri sürerek, askeri hedeflere ulaşma konusunda planlanandan çok daha ileride olduklarını vurguladı.

İki Haftalık Mühlet Gerçekçi mi?

Başkan Trump’ın operasyonların iki ila üç hafta içinde tamamlanacağına dair öngörüsü, istihbarat analizcileri tarafından "aşırı iyimser" bulunuyor. İsrail kaynakları, aktif rampa sayısını yüzde 20-25 gibi daha düşük bir oranda verse de, bu sayıma yeraltına gömülmüş veya erişimi engellenmiş sistemleri dahil etmiyor. Ancak uzmanlar, İran’ın mobil platformları hızla hareket ettirme yeteneği ve yeraltı tesislerine yeniden erişim sağlamak için kullandığı ağır iş makineleri dikkate alındığında, tehdidin tamamen ortadan kaldırılmasının öngörülenden çok daha uzun süreceğini savunuyor. Mevcut tablo, bölgedeki ABD ve İsrail personeli ile Körfez ülkelerinin bir süre daha füze ve dron saldırılarına maruz kalmaya devam edeceğini gösteriyor.

Yasal Düzenlemeler İçin Meclis Takvimi Bekleniyor

Yasal düzenlemelerin ne zaman Meclis gündemine geleceğine dair soruları yanıtlayan Filiz Kılıç, sürecin teknik zorluklarına ve takvim boyutuna işaret etti. Kanun çıkarma sürecinin titizlik gerektiren bir iş olduğunu söyleyen Kılıç, "Bizim elimizde olsa çoktan yaparız" diyerek MHP’nin düzenlemeler konusundaki istekliliğini dile getirdi. Sürecin geri dönülemez bir noktada tutulması için birkaç kanun teklifinin bir an önce Meclis’e sunulmasını arzuladıklarını belirten Kılıç, hem ön planda hem de arka planda olumlu seyreden temasların somut yasal metinlere dönüşmesi için çalıştıklarını aktardı.

Seçim Tartışmalarına "Öncelik Süreç" Yanıtı

CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in gündeme getirdiği ara seçim çağrılarına da değinen Filiz Kılıç, MHP’nin birinci önceliğinin seçim değil, çözüm süreci olduğunu net bir dille ifade etti. CHP’nin kendi iç sorunlarıyla ilgilenmesi gerektiğini savunan Kılıç, güçlü bir muhalefetin demokrasi için önemli olduğunu ancak şu aşamada bir seçim ihtimalini mümkün görmediklerini belirtti. Kılıç, MHP’nin stratejik kararlarını kapsamlı değerlendirmeler ışığında aldığını ve Özgür Özel’in çağrılarını yakından ancak mesafeli bir şekilde takip ettiklerini sözlerine ekledi.

Bölgesel Hassasiyet ve İç Tahkimat Uyarısı

Açıklamasının sonunda Orta Doğu’daki gelişmelere ve bölgenin hassas durumuna dikkat çeken Kılıç, iç barışı sağlamaya yönelik bu hamlenin Türkiye için hayati bir önem taşıdığını vurguladı. Atılacak yanlış bir adımın iç tahkimatı bozarak felakete yol açabileceği uyarısında bulunan MHP Grup Başkanvekili, istikrarlı hareket etmenin vazgeçilmez olduğunu söyledi. Devlet Bahçeli’nin bu doğrultuda gece gündüz kafa yorduğunu ve ciddi adımlar attığını belirten Kılıç, MHP’nin tüm enerjisini Türkiye’nin iç huzurunu sağlamaya yönelik bu sürece vakfettiğini hatırlattı.

Rakamlarla Cezasızlık ve Hukuki Bilanço

Veritabanında yer alan 500 kişilik liste, Türkiye’deki adalet arayışının önündeki engelleri çarpıcı verilerle ortaya koyuyor. Paylaşılan istatistiklere göre, bu 500 kayıptan yalnızca 84’ü hakkında Türkiye’de dava açılabilmişken, yargılamalar sonucunda ceza alan kişi sayısı sadece 3 ile sınırlı kaldı. İç hukuk yollarındaki bu tıkanıklığa karşın, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) süreçleri farklı bir tablo çiziyor. AİHM’de davası görülen 124 kayıp vakası için mahkeme, 110 yaşam hakkı ihlali kararı ve 12 dostane çözüm kararı vererek devletin bu süreçteki sorumluluğunu tescil etti.

Beş İlde Yürütülen Kapsamlı Saha Çalışması

2023 yılında Yasemin Soydan ve Xemgîn Yusuf Görücü tarafından yürütülen güncelleme çalışmaları kapsamında Batman, Diyarbakır, Hakkari, Mardin ve Şırnak illerinde derinlemesine saha araştırmaları yapıldı. Toplam 15 ilçede gerçekleştirilen bu çalışmalarda; Cumhuriyet Başsavcılıklarındaki fiziki dosyalar incelendi, baro avukatları ve insan hakları savunucuları ile yüz yüze görüşmeler sağlandı. İncelenen 52 dosya üzerinden 205 kişinin soruşturma süreçlerine dair veriler güncellenirken; UYAP kayıtlarındaki hatalar, dosyaların savcılıklar arasında sürekli el değiştirmesi ve avukatların dosya inceleme taleplerinin reddedilmesi gibi sistematik zorluklar raporlandı.

Zamanaşımı Tehdidi ve Uluslararası Yankılar

Güncellenen bulgular, zorla kaybetme dosyalarının büyük çoğunluğunda yıllardır etkin bir soruşturma yürütülmediğini ve dosyaların zamanaşımı ya da delil yetersizliği gerekçesiyle kapatılma riskiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Birçok dosyanın "daimi arama" kararıyla zamanaşımı bürolarına gönderilmesi, adaletin tesisi önündeki en büyük tehditlerden biri olarak öne çıkıyor. Hafıza Merkezi, bu güncel verileri Eylül 2023’te Cenevre’de Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi ve ilgili çalışma gruplarıyla paylaşarak konuyu uluslararası gündeme taşıdı.

Veritabanına erişmek için:zorlakaybetmeler.org

Irak’taki devrik Baas rejiminin en karanlık figürlerinden biri olan eski İstihbarat Kurumu Başkanı Tahir Celil Habuş’un, Hewlêr’de (Erbil) geçirdiği kalp krizi sonucu öldüğü bildirildi. Ölüm haberi, Baas rejiminin eski subaylarından Salim el-Cumeyli tarafından sosyal medya üzerinden duyuruldu. 1950 Tikrit doğumlu olan Habuş, Saddam Hüseyin’in en yakın çalışma arkadaşlarından biri olmasının yanı sıra; Enfal Soykırımı, Barzanilere yönelik operasyonlar, Kürt siyasi aktivistlerin suikastları ve Raperîn (Büyük Ayaklanma) dönemindeki kitlesel zulümlerin mimarlarından biri olarak biliniyordu. Habuş, geçmişteki açıklamalarında Kürt halkına yönelik bu yıkım süreçlerini "yasaların uygulanması için doğru bir prosedür" diyerek savunmasıyla hafızalara kazınmıştı.

Karanlık Bir Kariyer: "Ali Kimyevi"den İstihbarat Başkanlığına

Tahir Celil Habuş, Baas rejimi süresince stratejik ve operasyonel birçok kritik görevde bulundu. Ziqar ve Vasit valiliklerinin yanı sıra Polis Genel Müdürlüğü ve Asayiş Genel Müdürlüğü gibi makamlarda oturan Habuş, özellikle "Ali Kimyevi" lakaplı Ali Hasan el-Mecid’in ofis müdürlüğünü yürüterek Kürtlere karşı yürütülen kimyasal saldırı ve tehcir politikalarının merkezinde yer aldı. Kariyerinin zirvesini Baas İstihbarat Kurumu Başkanlığı ile yapan Habuş, rejimin yıkılmasının ardından ABD tarafından hazırlanan "en çok arananlar" listesine dahil edilmiş ve yakalanmasına yardımcı olacak bilgiler için bir milyon dolar ödül konulmuştu.

Hewlêr’deki "Baas" Varlığı ve Siyasi Tartışmalar

Habuş’un ölümüyle ilgili en çok dikkat çeken detay, cenaze taziyesinin Hewlêr’deki Celil Xeyat Camii’nde kurulması oldu. Irak yasalarına göre Baas Partisi üyelerini korumak ve gizlemek suç sayılmasına rağmen, 2004 yılından bu yana pek çok eski rejim yetkilisinin Kürdistan Bölgesi’nde ikamet ettiği biliniyor. Bu durum, Bağdat yönetimi ve özellikle Şii gruplar ile Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) arasında uzun süredir devam eden bir gerginlik konusu. Şii gruplar, "Baas kalıntılarının Hewlêr’de himaye edilmesini" gerekçe göstererek bölgeye yönelik askeri ve siyasi saldırılarını sık sık meşrulaştırmaya çalışıyor. Habuş’un ölümü ve ardından düzenlenen taziye süreci, bölgedeki bu hassas dengeleri ve geçmişin kapanmayan hesaplarını yeniden gündeme taşıdı.

Modern dünya unutmaya programlanmışken, Hilmi Akyol 40 yıldır Mezopotamya’nın tozlu yollarında bir halkın "hatırlama hakkını" savunuyor. 1960 yılında Hazro’nun Dersil köyünde doğan, ömrünün 65 yılını Diyarbakır’ın her taşını ezberleyerek geçiren Hilmi Akyol; bugün sadece bir yazar değil, Kürt zargotin geleneğinin yaşayan en büyük arşivcilerinden biri.

Dicle TV’ye konuşan Akyol, kamyon şoförlüğü yaptığı yıllarda vites koluyla teyp tuşu arasında kurduğu o hayati bağı ve bugün 30. cildine ulaşan devasa külliyatının perde arkasını anlattı.

Direksiyon Başında Arşivcilik

1960 yılında Diyarbakır’ın Hazro ilçesine bağlı Dersil köyünde doğan Akyol, henüz altı aylıkken ailesiyle birlikte Diyarbakır merkeze taşındı. Çocukluk ve gençlik yıllarını bu şehirde geçiren Akyol’un sözlü kültürle ilişkisi ise oldukça erken yaşlarda başladı. Ortaokul yıllarında dengbêj kasetleri toplamaya başladığını belirten Akyol, bu süreci şöyle anlatıyor:
“Babam ve abim kamyoncuydu. Tatillerde onlarla birlikte yolculuklara çıkardım. Bir yandan muavinlik yaparken bir yandan da dengbêj kasetleri topluyordum.”

1984 ile 1991 yılları arasında Irak ile Türkiye arasında tanker şoförlüğü yapan Akyol, bu dönemin hayatında belirleyici bir kırılma yarattığını ifade ediyor. Irak Kürdistanı başta olmak üzere bölgedeki pek çok şehirden kasetler toplayan Akyol, aynı zamanda Türkiye’nin Kürt illerinde de bu arşivi genişletti. Duhok, Musul, Zaho ve Hewlêr’den Cizre, Nusaybin ve Batman’a uzanan bu yolculuk, onun sözlü kültürle kurduğu bağı derinleştirdi.

Dengbêjlik, binlerce yıllık sözlü Kürt edebiyatını günümüze taşıyan bir köprü

Akyol’a göre dengbêjlik yalnızca bir müzik türü değil. Bu geleneğin taşıdığı anlamı şu sözlerle ifade ediyor:
“Benim için dengbêjlik, binlerce yıllık sözlü Kürt edebiyatını günümüze taşıyan bir köprüdür. Hem müziktir hem hafızadır.”

Bu yaklaşım, onun yıllar süren derleme çalışmalarının da temelini oluşturuyor. Diyarbakır’da kurulan ve sözlü kültürün kurumsal anlamda korunmasına katkı sunan Dengbêj Evi projesinin de önemli isimlerinden biri olan Akyol, bu sürecin kendisi için özel bir anlam taşıdığını belirtiyor. 2007 yılında Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile yürütülen çalışmalar sonucunda açılan Dengbêj Evi’nde yapılan kayıtlar, onun en kapsamlı eserlerinden biri olan antoloji çalışmalarına da zemin hazırladı.

Akyol, burada yapılan kayıtların önemini şu sözlerle anlatıyor:
“Dengbêj Evi’nde yaptığımız kayıtlarla dengbêj antolojisinin ilk cildini tamamladık. Bu çalışmalar, sözlü kültürün kayıt altına alınması açısından çok kritikti.”

"Huseynê Kurdî": Bir Kahramanlığın İzinde

Bugüne kadar yüzlerce hikâye ve destan derleyen Akyol, bu anlatıların her birinin kendisinde derin izler bıraktığını ifade ediyor. Ancak içlerinden biri, onun için ayrı bir yerde duruyor: “Derlediğim çok sayıda hikâye beni etkiledi ama en çok ‘Huseynê Kurdî’ destanı beni hem sevindirdi hem de derinden etkiledi.”

Akyol’un çalışmaları yalnızca geçmişi kayıt altına almakla sınırlı değil. Aynı zamanda sözlü kültürün geleceğe taşınmasına da odaklanıyor. Hâlihazırda üzerinde çalıştığı projeler de bu sürekliliğin bir parçası. “Dengbêj û Çîrokbêjên Amedê” serisinin yeni ciltlerini hazırladığını belirten Akyol, bu kapsamda 28, 29 ve 30. kitaplar üzerinde çalıştığını söylüyor.

Asimilasyona Karşı Yazılı Direniş

Sözlü kültürün yazıya aktarılması meselesine de değinen Akyol, bu süreci tek boyutlu bir koruma olarak görmüyor. Ona göre bu aynı zamanda bir dönüşüm:
“Bu çalışmalar hem bir korumadır hem de yeni nesillere ulaştırmadır. Aynı zamanda Kürt sözlü edebiyatını diğer halkların edebiyatlarıyla yan yana koymaktır.”

Bugün Kürt sözlü ve yazılı kültürünü korumaya yönelik çalışmaları da değerlendiren Akyol, mevcut çabaları olumlu bulmakla birlikte yeterli görmediğini ifade ediyor. Buna rağmen son yıllarda yapılan çalışmaların önemli bir ilerleme kaydettiğini vurguluyor.

"Asimilasyon Fikri Çöpe Atılmıştır"

Kürt kültürüne yönelik on yıllardır süregelen yok sayma ve asimilasyon politikalarına dair net bir duruş sergileyen Akyol, yapılan derleme çalışmalarının politik bir zafer olduğunu savunuyor:

"Sözlü Kürt edebiyatı derlemeleri, kültür alanındaki asimilasyon politikalarını ve yok sayma fikrini çürütmüş, çöpe atmıştır."

Bu sözler, Akyol’un çalışmalarının yalnızca kültürel değil, aynı zamanda tarihsel ve politik bir anlam taşıdığını da ortaya koyuyor. Onun derlediği her hikâye, kayda aldığı her klam; yalnızca bir anlatı değil, aynı zamanda bir hafıza mücadelesi olarak okunuyor.

Bugün Dengbêj û Çîrokbêjên Amedê gibi kapsamlı eserlerle bu mirası yazılı hale getiren Akyol, bir halkın sözlü tarihini gelecek kuşaklara aktarmaya devam ediyor. Onun hikâyesi, bireysel bir çabanın nasıl kolektif bir hafızaya dönüştüğünün en somut örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.

Macron: "Savaşları Konuşurken Bu Seviyesizlik Kabul Edilemez"

Güney Kore’nin başkenti Seul’de resmi temaslarda bulunan Emmanuel Macron, mevkidaşının bu çıkışlarına gecikmeden yanıt verdi. Dünyanın son derece ciddi krizlerle karşı karşıya olduğunu hatırlatan Macron, savaşlardan, hayatını kaybeden sivillerden ve küresel ekonominin geleceğinden bahsedilen bir ortamda, Trump’ın sözlerinin "ne hoş ne de seviyeli" olduğunu belirtti. Bu tür kişisel saldırıların diplomatik ciddiyetle bağdaşmadığını vurgulayan Fransa lideri, söz konusu açıklamaların aslında "cevap vermeye bile değmediğini" ifade ederek tartışmayı büyümeden kapatma yolunu seçti.

Fransız Siyaseti Trump’a Karşı Tek Ses Oldu

Trump’ın açıklamaları sadece Macron cephesinde değil, Fransa’nın tüm siyasi yelpazesinde büyük tepkiyle karşılandı. Fransa Ulusal Meclis Başkanı Yaël Braun-Pivet, dünya geleceğinin tartışıldığı bir dönemde bir liderin bu üslubu kullanmasının kabul edilemez olduğunu savundu. Macron ile sert muhalefet yürüten radikal sol parti La France Insoumise’ın koordinatörü Manuel Bompard dahi, siyasi görüş ayrılıklarını bir kenara bırakarak Trump’ın ifadelerini "kesinlikle kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Fransız basını ise bu durumu müttefiklik ilişkilerinde "yeni bir dip noktası" olarak yorumladı.

Gerilimin Perde Arkası: İran ve NATO Çıkmazı

Kişisel polemiklerin arka planında, ABD’nin İran’a yönelik başlattığı saldırılar ve NATO içindeki stratejik ayrışmalar yatıyor. Trump, NATO müttefiklerini İran operasyonlarına yeterli destek vermemekle ve yükü ABD’nin omuzlarına bırakmakla suçluyor. Macron ise askeri müdahale yerine diplomasi ve nükleer müzakerelerin korunması gerektiğini savunarak Trump’ın tek taraflı politikalarına karşı bir direnç noktası oluşturuyor. Bu siyasi görüş ayrılıklarının, liderler arasındaki kişisel bir güç savaşına dönüşmesi, savunma ittifakının geleceğine dair endişeleri de beraberinde getiriyor.

Baba Mesleğinden Küresel Şöhrete

2000 doğumlu olan Alper Temel, aslında yabancısı olmadığı bir işi, baba mesleği olan seyyar satıcılığı sürdürüyor. Küçük yaşlardan itibaren İstanbul sokaklarında kestane ve mısır satarak geçimini sağlayan Temel’in hayatı, bir turistin tesadüfen çektiği videonun milyonlarca izlenmeye ulaşmasıyla tamamen değişti.

Kardeşiyle birlikte Karaköy’de mesaisine devam eden genç satıcı, kazandığı bu ani şöhreti herhangi bir yapay kurguyla değil, tamamen kendi doğal haliyle elde etmesiyle dikkat çekiyor. Bugün gelinen noktada Temel, sadece bir esnaf değil, aynı zamanda İstanbul’un turistik duraklarından biri olarak anılmaya başlandı.

Köklerine Bağlı Bir Fenomen

Aslen Ağrı Doğubayazıtlı olan ve Kürt kökenli olduğunu her fırsatta dile getiren Alper Temel, kimliğiyle ve kökeniyle gurur duyduğunu ifade eden samimi açıklamalarıyla da takipçilerinin takdirini topluyor. Uluslararası düzeyde bir tanınırlığa ulaşmasına rağmen mütevazı tavrından ödün vermeyen Temel, hem Türkiye’deki hem de yurt dışındaki hayran kitlesiyle kurduğu sıcak diyaloglarla fenomenliğini pekiştiriyor. Soğuk havaya ve yoğun ilgiye rağmen tezgahının başından ayrılmayan genç esnaf, dijital çağın sunduğu imkanlarla bir sokak lezzetini nasıl küresel bir cazibe merkezine dönüştürdüğünün en güncel örneği olarak görülüyor.

Kamyoncu Esnafı ve Halciler Çıkmazda

Lojistik maliyetlerindeki baskı sadece yakıtla sınırlı kalmıyor; yan kalemlerdeki artış da tedarik zincirini sarsıyor. İstanbul Halciler Derneği Başkanı Numan Dayan, Ocak ayında 10 liraya mal edilen taşıma operasyonlarının bugün ancak 20 liraya yapılabildiğini ifade etti. Plastik sandık, ambalaj ve ambar maliyetlerinin katlanması, kamyoncu esnafının mevcut navlun fiyatlarıyla dahi ayakta kalmasını zorlaştırıyor. Türkiye Nakliyeciler Derneği verilerine göre, akaryakıt maliyetlerinin toplam iş hacmi içindeki payı kritik seviyelere ulaşırken, piyasada ciddi bir hacim daralması yaşanıyor. Yuda Yurtiçi Dağıtım Genel Müdürü Kemal Dağcı, özellikle parsiyel taşımacılıkta yüzde 20’ye yakın bir azalma olduğunu belirterek iç piyasadaki durgunluğa dikkat çekti.

Çözüm Önerisi: Akaryakıtta ÖTV Tamamen Kaldırılmalı

Sektör temsilcileri, mutfaktaki yangının sönmesi için tarlada ürünün bollaşmasının tek başına yeterli olmayacağı görüşünde birleşiyor. Nakliyeciler ve komisyoncular, lojistik bariyerini aşmak için akaryakıt üzerindeki ağır vergi yükünün hafifletilmesini talep ediyor. Kriz aşılana kadar ÖTV’nin tamamen kaldırılması gerektiğini savunan sektör paydaşları, akaryakıt maliyetleri sübvanse edilmediği sürece nakliye maliyetlerinin ürün fiyatlarını yukarı çekmeye devam edeceğini öngörüyor. Eğer üretici ve lojistik sektörü bu maliyet baskısı altında korunamazsa, birkaç yıl içinde tüketicinin yüksek fiyatlarla dahi ürün bulmakta zorlanacağı uyarısı yapılıyor.

Dicle Üniversitesi Hastane İhalesinde Şeffaflık Sorgusu

Tanrıkulu’nun Bakan Gürlek’e yönelttiği ikinci kritik soru ise Dicle Üniversitesi Araştırma Hastanesi’nin yeniden yapımı için imzalanan dev ihale ile ilgili oldu. Hastanenin teknolojiye uygun ve en iyi şekilde yapılması gerektiğini vurgulayan Tanrıkulu, projenin ihale süreciyle ilgili kentte yaygın şikayetler olduğunu dile getirdi. İhalenin neden açık ihale yöntemiyle yapılmadığını sorgulayan Tanrıkulu, aktif siyaset dışındaki bazı isimlerin bu sürecin arkasında olduğuna dair ciddi iddialar bulunduğunu ifade etti. Bakan Gürlek’in başsavcılık dönemindeki "ihale hassasiyetine" gönderme yapan Tanrıkulu, bu ihalenin yasaya aykırılığı ve şeffaflığı konusunu üniversite rektörüne sorup sormayacağını merak ettiğini belirtti.

Diyarbakır Ziyareti Öncesi Siyasi Tansiyon Yükseliyor

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in üniversite ziyareti ve kentteki temasları öncesinde gelen bu sorular, ziyaretin siyasi atmosferini daha da hareketlendirdi. Tanrıkulu, hem yargı bağımsızlığı hem de kamu kaynaklarının kullanımı üzerinden kurduğu bu iki soruyla, Bakan’ın Diyarbakır ajandasının sadece protokol ziyaretlerinden ibaret kalmaması gerektiğini savundu. Özellikle Demirtaş davasındaki geçmiş rolü ve kentin en büyük kamu yatırımlarından biri olan hastane ihalesi konusundaki iddialar, Bakan Gürlek’in Diyarbakır’da vereceği mesajların yakından takip edilmesine neden olacak.

Mehmet Atlı Dosyası: "Yıllardır Sesimin Peşinden Giderim"

Derginin bu sayısındaki en büyük sürprizi, Kürt müziğinin özgün sesi Mehmet Atlı için hazırlanan kapsamlı dosya oluşturuyor. "Yıllardır sesimin peşinden giderim" başlığıyla kapakta yer alan Atlı, dergiye verdiği detaylı röportajda sanat yolculuğuna dair önemli ipuçları paylaşıyor.

Dosya kapsamında farklı yazarlar, Atlı’nın eserlerini ve sanat anlayışını hem Kurmanci hem de Zazaki lehçelerinde kaleme aldıkları inceleme yazılarıyla analiz ediyor. Ayrıca derginin iç sayfalarında, Kürt edebiyatına büyük emek vermiş merhum şair Ehmed Huseynî ve merhum yazar M. Emin Bozarslan’ın hatıralarına ve eserlerine de geniş yer ayrılıyor.

Kurmanci ve Zazaki Lehçelerinin Kültürel Ortaklığı

Bizot dergisini benzerlerinden ayıran en temel özelliklerden biri, Kürtçe’nin Kurmanci ve Zazaki lehçelerini aynı sayfalarda, eşit bir ağırlıkla buluşturmasıdır. Şiir, öykü, röportaj, araştırma ve teorik yazıların her iki lehçede de sunulması, derginin dilsel zenginliğini ve kapsayıcılığını ortaya koyuyor. Editör kadrosu, dergi yayınlamanın dilleri zenginleştirmek için hayati bir güç olduğunu vurgularken, temel amaçlarının yazarlar ve okurlar için özgür, geliştirici bir platform oluşturmak olduğunu belirtiyor.

Erişim ve Dağıtım Kanalları

Kürtçe dil ve edebiyatını geliştirme vizyonuyla hareket eden Bizot dergisinin yeni sayısına, birçok seçkin kitabevinden ulaşılabiliyor. Fiziksel satış noktalarının yanı sıra dijital platformlarda da varlık gösteren dergi, polakitap.com üzerinden çevrimiçi olarak da temin edilebiliyor. Kültürel bir arşiv niteliği taşıyan bu sayı, hem edebiyat tutkunları hem de Mehmet Atlı hayranları için önemli bir kaynak olma özelliği taşıyor.

Kar Tünelleri Arasında Hummalı Çalışma

Karayolları ekipleri, İç Anadolu ile Akdeniz’i birbirine bağlayan bu stratejik yolu ulaşıma açmak için bölgede aralıksız bir çalışma yürütüyor. İş makinelerinin açtığı yollarda kar kalınlığının yer yer 2,5 ila 3 metreye ulaştığı görülürken, yol kenarlarında devasa kar tünelleri oluştu. Saha ekipleri sis, soğuk ve zaman zaman devam eden yağışa rağmen çalışmalarını sürdürüyor. Yolun tamamen temizlenerek güvenli hale getirilmesinin ardından, resmi açılışın 15 Nisan tarihini bulabileceği tahmin ediliyor.

"Mersin Böyle Kar Görmedi"

Bölgedeki durumu değerlendiren Güzeloluk Mahallesi muhtarı İbrahim Doğan, Mersin’in uzun yıllardır bu denli yoğun bir kar yağışına tanıklık etmediğini ifade etti. Geçtiğimiz yıl aynı dönemde kar kalınlığının yarım metre civarında olduğunu hatırlatan Doğan, bu yılki bereketin yaz aylarında su ve tarımsal verimlilik olarak geri döneceğini vurguladı. Yolun henüz resmi olarak açılmadığını hatırlatan yetkililer, vatandaşların güvenlik gerekçesiyle 15 Nisan’a kadar bu güzergahı kullanmamaları konusunda uyarılarda bulunuyor.

AİHM’den "İfade Özgürlüğü" Vurgusu ve Beraat Kararı

İç hukuk yollarında Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) başvuruyu "dayanaktan yoksun" bularak reddetmesi üzerine dosya 2020 yılında AİHM’e taşındı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 5 Eylül 2023 tarihinde açıkladığı kararda, söz konusu sloganların şiddete çağrı içermediği ve ifade özgürlüğü sınırları içinde kaldığına hükmetti. Türkiye’yi manevi tazminat ödemeye mahkum eden bu karar, yerel mahkemede yeniden yargılamanın yolunu açtı. 26 Mart 2026 tarihinde sonuçlanan yeni yargılamada mahkeme, AİHM içtihatlarını esas alarak, daha önce ceza konusu olan bu sloganların suç teşkil etmediğine karar verdi ve sanığın beraatine hükmetti.

Avukat Fatma Demirer: "Sloganlar Şiddet İçermiyor"

Dosyanın avukatı Fatma Demirer, beraatle sonuçlanan bu sürecin ardından yaptığı değerlendirmede, yargıdaki çelişkili uygulamalara sert eleştiriler getirdi. Özellikle son Newroz kutlamalarında "Bijî Serok Öcalan" veya "Bijî berxwedana Kobanê" sloganları attığı için insanların hala gözaltına alındığını ve tutuklandığını hatırlatan Demirer, bu durumun hukuki bir belirsizlik yarattığını ifade etti. Demirer, bir yandan devletin İmralı ile görüşmeler yürüttüğü bir süreçten geçildiğini, diğer yandan bu görüşmelere konu olan isimle ilgili slogan atanların cezalandırılmasının halkta hukuka yönelik güvensizlik oluşturduğunu savundu.

Demokratik Haklar ve Kürt Kimliği Üzerindeki Baskılar

Karar sonrası yapılan açıklamalarda, sadece sloganların değil, sarı, kırmızı ve yeşil renkler gibi kültürel sembollerin de suç unsuru olarak görülmesinin Kürt kimliğine yönelik bir tahammülsüzlük göstergesi olduğu belirtildi. Avukat Demirer, AİHM’in verdiği bu beraat kararının bir emsal teşkil etmesi gerektiğini ve devletin artık Kürt meselesine bakış açısında yasal bir değişikliğe gitmesinin şart olduğunu vurguladı. Somut bir samimiyet ve güven ortamı yaratılmak isteniyorsa, şiddet çağrısı içermeyen bu tür ifadelerin artık birer soruşturma konusu olmaktan çıkarılması gerektiği kanaati paylaşıldı.

Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün Erciş ilçesinde faaliyet yürüten ARSÎSA Dil Kültür ve Sanat Araştırmaları Derneği’ne 450 bin TL idari para cezası kesmesi, kentte tartışma yarattı. Kararın ardından Kürt dil kurumları öncülüğünde dernek binası önünde bir basın açıklaması düzenlendi. Açıklamaya çok sayıda sivil toplum temsilcisi ve siyasetçi katıldı.

“Bu karar bir dile yöneliktir”

Açıklamada taşınan “Ziman xeta me ya sor e” (Dil bizim kırmızı çizgimizdir) pankartı, verilen mesajın odağını oluşturdu. Katılımcılar, söz konusu cezanın yalnızca bir kuruma değil, doğrudan Kürt diline yönelik olduğunu vurguladı.

Burada konuşan Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen) Wan Şubesi yöneticisi Lokman Babat, Kürt dilinin tarihsel ve kültürel önemine dikkat çekerek, yasak ve baskı politikalarının dili ortadan kaldıramadığını ifade etti. Babat, içinde bulunulan sürecin barış ve demokratik toplum hedefiyle bağlantılı olduğunu belirterek, dil üzerindeki baskıların bu sürece zarar verdiğini dile getirdi.

Kürtçe çalışmalar hedefte mi?

Babat, ARSÎSA’nın bölgede Kürt dili üzerine açık ve meşru çalışmalar yürüttüğünü, özellikle çocuklar ve gençlerin anadilleriyle bağ kurmasını amaçladığını söyledi. Ancak kesilen yüksek miktarlı cezanın bu faaliyetleri engellemeye dönük olduğunu ifade etti.

Ceza gerekçesinin kurumun Kürtçe ismiyle bağlantılı olduğuna dikkat çeken Babat, benzer faaliyetler yürüten farklı yapıların cezalandırılmadığını belirterek bunun ayrımcılık olduğunu savundu. Bu durumun Kürt diline yönelik sistematik bir tahammülsüzlüğün göstergesi olduğunu dile getirdi.

“Anadil eğitimi temel haktır”

Açıklamada ayrıca Kürtçe üzerindeki engellerin kaldırılması ve dilin statüsünün tanınması çağrısı yapıldı. Babat, Kürtçenin anayasal güvence altına alınması gerektiğini belirterek, eğitim hakkının okul öncesinden üniversiteye kadar anadilde sağlanmasının temel bir hak olduğunu vurguladı.

Kürt dili ve kültürü üzerine çalışan kurumlar üzerindeki baskıların kaldırılması gerektiğini ifade eden Babat, devletin bu kurumları desteklemesi gerektiğini söyledi. Açıklamada, “Kürt dili suç değildir. Anadil eğitimi suç değildir” mesajı öne çıktı.

Sivil toplum temsilcileri, söz konusu cezanın geri çekilmesi ve benzer uygulamaların son bulması için mücadelelerini sürdüreceklerini belirtti.

ABD’nin Minnesota eyaletine bağlı Moorhead kentinde, Kürdistan Bölgesi ile kurulan ilişkilerin simgesel bir adımı olarak dikkat çeken bir karar alındı. Kentteki parklardan birine “Kürdistan” adı verilmesi, 1 Nisan 2026 tarihinde düzenlenen özel bir dostluk konferansında kamuoyuna duyuruldu. Etkinliğe yerel yöneticilerin yanı sıra eyalet kongresi üyeleri ve Kürt diasporası temsilcileri katıldı.

Kardeş kent ilişkileri sembolleşiyor

Konferansta konuşan Moorhead Belediye Başkanı Shelly Carlson, kentin Zaho ile kurduğu güçlü dostluk bağlarına dikkat çekti. Carlson, alınan kararın yalnızca bir isimlendirme olmadığını, aynı zamanda iki kent arasındaki ilişkilerin derinliğini ve karşılıklı saygıyı yansıttığını ifade etti. Parka “Kürdistan” adının verilmesinin, bu dostluğu kalıcı bir simgeye dönüştürmeyi amaçladığını vurguladı.

Diaspora: Amaç ilişkileri derinleştirmek

Etkinliğe katılan Kürt diasporası temsilcilerinden Cihan Brifki ise yaptığı değerlendirmede, konferansın temel hedefinin Kürdistan ile Moorhead ve Minnesota arasındaki ilişkileri daha da geliştirmek olduğunu belirtti. Brifki, özellikle yerel düzeyde kurulan bu tür bağların kültürel ve toplumsal etkileşimi güçlendirdiğine dikkat çekti.

Moorhead ile Zaho arasında kurulan bu dostluk köprüsünün öncülerinden biri olan Brifki, organizasyonda yaptığı konuşmada Kürt toplumu ile kent arasındaki ilişkilerin uzun vadeli bir iş birliği potansiyeli taşıdığını ifade etti.

Dostluk anlaşmasından park kararına

Brifki ayrıca, geçtiğimiz aylarda Moorhead’den bir heyetin Kürdistan Bölgesi’ni ziyaret ettiğini hatırlattı. Bu temasların, Temmuz ayında Zaho ile Moorhead arasında imzalanan dostluk muhtırasının bir devamı niteliğinde olduğu belirtildi. Söz konusu imza törenine Zaho Bağımsız İdaresi Sorumlusu Gohdar Şeyho’nun da katıldığı ifade edildi.

Yaklaşık 46 bin nüfusa sahip Moorhead kenti, demografik yapısıyla da dikkat çekiyor. Kent nüfusunun yaklaşık yüzde 8’ini Kürtlerin oluşturduğu belirtilirken, bu durumun iki taraf arasındaki ilişkilerin gelişmesinde önemli bir rol oynadığı değerlendiriliyor.

Alınan bu karar, yalnızca bir park ismi değişikliğinin ötesinde, yerel yönetimler ile diasporalar arasında kurulan bağların somut bir göstergesi olarak yorumlanıyor.

Göç, yalnızca bir yer değiştirme değildir; bir ruhun, geçmişten bugüne uzanan kırılgan ve sancılı yolculuğudur. Ardında bırakılanlar kadar taşınanların da ağırlık kazandığı bu süreçte, bir valize sığdırılanlar çoğu zaman eşyalardan ibaret değildir. Melodiler, ritimler, özlemler, acılar ve umutlar, bu görünmeyen yükün esas taşıyıcılarıdır. Sebahat Erdem’in sahneye taşıdığı “Xewnekî Nû – Kürtçe Tangolar” da tam olarak bu yükün müzikal bir karşılığı olarak karşımıza çıkıyor. Evrensel’den Selçuk Kozan’ın röportajına göre proje, göç deneyimini hem bireysel hem kolektif bir hafıza alanı olarak yeniden kuruyor.

Tangonun köklerinde göç var

Sebahat Erdem ile gerçekleştirilen söyleşide en dikkat çekici sorulardan biri olan “Neden tango?” sorusu, aslında projenin temelini de açığa çıkarıyor. Tango, çoğu zaman salon dansı ya da elit bir estetik form olarak algılansa da, kökeni liman kentlerinin yoksul mahallelerine, göçmenlerin hayatlarına ve aidiyet arayışlarına dayanıyor. Arjantin’e göç eden toplulukların taşıdığı hafıza, zamanla ritme ve harekete dönüşerek tangoyu var ediyor. Her ne kadar zaman içinde üst sınıflar tarafından sahiplenilmiş olsa da, tango özünde acının, yalnızlığın ve direnişin dansı olmaya devam ediyor.

Govend ile tangonun kesiştiği yer

Kürtçe tangonun ortaya çıkışı ise bu tarihsel paralellikten besleniyor. Erdem, uzun yıllara yayılan araştırmaları sonucunda Kürt halk dansı govend ile tangonun ritmik yapısı arasında güçlü bir uyum olduğunu fark ettiğini belirtiyor. Ancak bu yalnızca teknik bir keşif değil. Sanatçının da bir göçmen olarak deneyimlediği kopuş, özlem ve yeniden tutunma halleri, bu iki formu doğal bir buluşma noktasında bir araya getiriyor. Bu nedenle Kürtçe tango, yapay bir sentez değil; tarihsel ve duygusal olarak kendiliğinden gelişen sahici bir ifade biçimi olarak öne çıkıyor.

Albüm: Hafıza, dil ve kolektif üretim

“Xewnekî Nû” yalnızca müzikal bir deney değil; aynı zamanda kültürel bir hafıza çalışması. Albüm, Kurmanci ve Zazaca (Kırmancki) olmak üzere iki dilde hazırlanmış olmasıyla dikkat çekiyor. Özellikle Birleşmiş Milletler tarafından yok olma riski altındaki diller arasında gösterilen Zazacanın bu projede yer bulması, çalışmanın kültürel önemini artırıyor.

Albümdeki eserlerin büyük kısmının müziği Sebahat Erdem’e aitken, sözlerde farklı isimlerin katkısı bulunuyor. Aranjörlüğü Erdem Altınses üstlenirken, klip yönetmenliğini Rojda Şükran Karaş, sanat yönetmenliğini ise İlyas Kaya yürütüyor. Bu kolektif üretim süreci, projenin çok katmanlı yapısını güçlendiriyor.

Görsel anlatımda da aynı yoğunluk hissediliyor. “Neçe Yar” klibi, ayrılık ve kayıp duygusunu estetik bir dille aktarırken, klipte yer alan ve kısa süre sonra yaşamını yitiren Hüseyin Erdem’in varlığı projeye ayrı bir duygusal derinlik katıyor.

Sebahat Erdem’in sahne dili ise müzikle sınırlı kalmıyor. Sanatçı, yıllar içinde edindiği dans birikimini sahneye taşıyarak göçmenlerin “valizlerinde taşıdığı” dansları tango ile buluşturuyor. Bu da performanslarını bir konserin ötesine taşıyarak çok katmanlı bir anlatıya dönüştürüyor.

Sonuç olarak “Xewnekî Nû – Kürtçe Tangolar”, yalnızca bir albüm değil; göçün, acının ve direnişin dansla ve müzikle ifade bulduğu bir hafıza alanı. Her nota, hem bireysel hikâyeleri hem de kolektif bir geçmişi taşıyor. Bu yönüyle çalışma, geçmiş ile bugün arasında kurulan güçlü ve duygusal bir köprü niteliği taşıyor.

Sahadaki kaynaklara göre, HTŞ’nin Kürt yoğunluklu Şeyh Maksud ve Eşrefiye ile Süryani nüfusun ağırlıkta olduğu Beni Zeyd’e yönelik saldırıları, kitlesel göçe yol açtı. Mahallelerdenini terk etmek zorunda kalan Kürtlerin önemli bölümünün kadın ve çocuklardan oluşurken, bu kitlesen göç anbean kameralara yansıyor.

Hantepe Köyü ve Tılham, hem gelişmiş hem de kaynaktan yararlanmak isteyenler için benzersiz bir kaçış noktasıdır.

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından İtilaf Devletleri, Mondros Ateşkes Antlaşması’nın maddelerine dayanarak İstanbul’u işgal etmişti. İşgal sürecinde Türk halkı, bağımsızlık mücadelesini sürdürürken, İstanbul’daki esaret sona erene kadar geçen sürede direniş ruhu hiç kaybolmadı. 1923 yılında Lozan Antlaşması’nın ardından İngiliz, Fransız ve İtalyan kuvvetleri şehirden ayrılmaya başladı. 6 Ekim'de 3. Kolordu'nun İstanbul'a girişi ile işgal resmen son buldu.

İstanbul’un Kurtuluşu, Türk milletinin bağımsızlık ve özgürlük için gösterdiği azmin bir yansımasıdır. 6 Ekim, sadece bir şehrin kurtuluşu değil, aynı zamanda tüm Türkiye’nin özgürlük ve bağımsızlık iradesinin simgesi olarak her yıl anılmaktadır.

Kırsal kesimde sulu tarıma geçilmesi ve çevredeki yerleşim alanlarının içme suyu ihtiyacının karşılanması amacıyla yürütülen "Göl Su" projesi kapsamında hayata geçirilen Kars Barajı, 2018'de su tutmaya başladı.

Su seviyesinin yükselmesiyle birçok kuş türüne ev sahipliği yapan baraj, angut yavrularını da misafir ediyor.

Baraj sularında yaşam süren angutlar, bölgeye güzellik katıyor. Sazlık alanda yumurtadan çıkan angut yavruları, anneleriyle suda yiyecek arayışına başladı.

Yiyecek arayışına çıkan angıt ailesi ile yavrulara saldırmaya çalışan başka bir angıtın kavgası da fotoğraflara yansıdı.

Bu sırada yoldan geçen İnayet S., yandaki kıraathaneye sığınmak isterken kurşunlardan biri vücuduna isabet etti. İnayet S. yere yığılırken, ihbar üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Kaçmaya çalışan 3 şüpheli polis tarafından yakalanarak gözaltına alındı. İnayet S., ilk müdahalenin ardından ambulansla Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı.

Olay yerinde yapılan incelemede çok sayıda boş kovan ele geçirildi. Silahlı çatışma ve İnayet S.'nin vurulma anı güvenlik kamerasına yansıdı.

S.S. M.K. ve N.Ö.'nün emniyetteki işlemleri devam ederken, İnayet S.'nin hayati tehlikesinin sürdüğü öğrenildi.

AMED TV - Diyarbakır, Kürt asıllı Rus sanatçı Tara Mamedova'nın müzik ziyafetiyle coşkulu bir geceye ev sahipliği yaptı. Sezai Karakoç Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen konserde, Mamedova'nın nefes kesen performansı izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Binlerce müzikseverin katılımıyla gerçekleşen etkinlikte, Mamedova'nın özgün yorumuyla seslendirdiği şarkılar salonu dolduran izleyicileri adeta büyüledi.

Yerel sanatçılardan Ozan Mensur'un ilk olarak aldığı sahne daha sonra yerini ünlü sanatçı Berdan Mardini'ye bıraktı.

Mardini para yağmuruna tutuldu

Ünlü sanatçı Berdan Mardini, düğününde konuklara unutulmaz bir müzik ziyafeti sundu. Sahne performansıyla davetlileri coşturan Mardini'n şarkıları eşliğinde yapılan para yağmurunda binlerce lira havada uçuştu.

Düğüne katılanlar, Berdan Mardini'n performansıyla keyifli anlar yaşarken, düğün atmosferi unutulmaz anılara sahne oldu.

İş dünyasının tanınmış isimlerinden Muhammed Mat, Bilal Tulay ve Ahmet Akbey gibi isimlerin yanı sıra yüzlerce davetli de bu özel günde yer aldı.

Berdan Mardini Akyol ve Bekiroğulları çiftine yeni yaşamlarında mutluluklar diledi. Mardini, 'Serdar'ı çok seviyorum temennim çok mutlu olur. Allah onlara uzun ömürler bol çocuklar nasip eder inşallah' dedi.

Genç çift kendilerini yalnız bırakmadıkları için davetlilere teşekkür etti.

Mardini Amedspor'a başarılar diledi

Sahne gösterisi sırasında Amedspor'un maçınada değinenen Mardini, başarılar dileyerek Kürtçe parça seslendirdi.

Polis ekiplerinin müdahalesiyle sonlandırılan kavgada, hastanede hasar meydana gelirken 3 kişi yaralandı. İki olayda yaralanan 5 kişi farklı hastanelere sevk edilirken tedavi edilirken, kavgaya karıştığı kaydedilen bazı kişiler gözaltına alındı. Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Olay, tarihi eski Mardin caddesi üzerinde bulunan Marilyn Monroe'ya benzerliğiyle üne kavuşan Melek Akarmut'un işlettiği sabun ve kolonya satış mağazasına gelen bir şahıs taciz girişiminde bulundu.

Dövmesine bakmak istediğini söyleyen tacizci, aniden atak yaparak eliyle dokunmaya çalıştığı sırada 'dokunma' diye karşılık alınca 'Niye?' diye yanıt verdi.

Akarmut, şahsın davranışlarına kabul edilemez olduğunu belirtirken, şahıs ise 'Ben sadece dokunacaktım.' diyerek kendini savunmaya çalışması tepkilere sebep oldu.

Akarmut, o anları sosyal medya hesaplarında yayınlayarak şikayetçi oldu. Şahıs kısa sürede yakalanarak ifadesi alınmak üzere emniyete götürüldü.

Olay, Kurtuluş Mahallesi'nde bulunan Özgürlük Bulvarı'nda meydana geldi. S.T., Meydan Parkı'nda çevredeki insanlara hakaretlerde bulunarak kalaşnikof ile rastgele ateş etti. Devriye ekipleri tarafından fark edilen S.T., polis tarafından etkisiz hale getirilerek gözaltına alındı.

Olay anları ise cep telefonu kamerasına yansıdı. Polis incelemesi sonucunda olay yerinde 10 adet boş kovan bulundu. S.T., sağlık kontrolünün ardından polis merkezine götürülürken, olayla ilgili soruşturma başlatıldı.