CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü’nde hazırladığı 2024 İnsan Hakları Raporu’nu açıkladı. Rapor, Türkiye’de insan hakları ihlallerinin ağır tablosunu gözler önüne seriyor.
"Türkiye, özgür olmayan ülkeler arasında"
CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Dünya İnsan Hakları Günü dolayısıyla hazırladığı 2024 yılına ait İnsan Hakları Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı. Tanrıkulu, raporun detaylarını aktarırken uluslararası endekslerde Türkiye’nin sıralamalarına dikkat çekti:
"Freedom House’un verilerine göre Türkiye, 100 üzerinden yalnızca 33 puan alarak ‘özgür olmayan ülkeler’ kategorisinde yer alıyor. Dünya Ekonomik Özgürlükler Endeksi’nde ise 165 ülke arasında 101’inci sıradayız. Bu tablo Türkiye’nin geldiği noktayı açıkça göstermektedir."
Tanrıkulu, Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’nün 2024 Basın Özgürlüğü Endeksi’ne de değindi:
"Türkiye, 180 ülke arasında 165’inci sırada. Bu, basın özgürlüğünün geldiği içler acısı durumu gösteriyor. 22 yıllık AK Parti iktidarında ülke, özgürlüğü olmayan, ifade özgürlüğünü kullanamayan ve ekonomik açıdan en diplerde yaşayan insanların ülkesi haline dönüştü."
2 Bin 319 yaşam hakkı ihlali tespit edildi
Tanrıkulu’nun açıkladığı rapora göre, 2023 yılı boyunca 2 bin 319 yaşam hakkı ihlali meydana geldi. Bu ihlallerde 138 çocuğun hayatını kaybettiği belirtildi. Tanrıkulu, cezaevlerinde, gözaltı merkezlerinde ve sokakta işkence olaylarının yaygın ve sistematik şekilde uygulandığını belirterek, "Toplamda 2 bin 873 işkence vakası tespit edildi ve bu vakaların 37’si çocukları kapsıyor" dedi.
Kadın cinayetleri ve iş cinayetleri alarm veriyor
Tanrıkulu’nun raporuna göre, 2023 yılının ilk 11 ayında 359 kadın, kadın cinayetine kurban gitti. Ayrıca, ihmal sonucu 53 kişi hayatını kaybetti. Devam eden davalara değinen Tanrıkulu, yenidoğan bebek çetesi olayının ihmalden çok "kasıtlı öldürme" olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
İş cinayetlerine de dikkat çeken Tanrıkulu, "Bin 700 kişi iş kazalarında yaşamını yitirdi. Devletin iş yaşamına yönelik bakış açısı bu tabloyu ortaya çıkarmaktadır" dedi. Gözaltı ve cezaevi ölümlerine de vurgu yaparak, "Gözaltında 3, cezaevlerinde ise 30 kişi yaşamını yitirdi" ifadelerini kullandı.
Kayyım atamaları ve seçim hakkının ihlali
Raporun önemli başlıklarından biri de kayyum atamaları oldu. Tanrıkulu, kayyum uygulamalarının yeniden devreye sokulmasıyla seçme ve seçilme hakkının ihlal edildiğini vurguladı:
"Kayyum atamaları yurttaşların seçme ve seçilme hakkını ortadan kaldırmıştır. Serbest seçim hakkı Türkiye’de teyit altında olan bir hak olmaktan çıkmıştır."
"Çocuklar ve kadınlar en büyük mağdur"
Tanrıkulu, raporun sonuç kısmında dezavantajlı grupların karşılaştığı hak ihlallerini vurguladı:
"Bu ağır tablo içerisinde en büyük mağduriyeti çocuklar, kadınlar, dezavantajlı gruplar ve göçmenler yaşıyor. İnsan haklarından yoksun biçimde yaşam mücadelesi veriyorlar. Ancak bu tabloyu değiştirmek elimizde. İnsan haklarının ve insan onurunun ön planda olduğu bir Türkiye için mücadelemizi sürdüreceğiz."
