İran ile Irak arasında, Kürdistan Bölgesi’nde faaliyet gösteren İranlı Kürt muhalif partilerin geleceğine ilişkin görüş ayrılığı ortaya çıktı. İran’ın Bağdat Büyükelçisi Muhammed Kazım Âl-i Sadık, iki ülke arasında yapılan güvenlik görüşmelerinde Kürt muhalif grupların bölgeden çıkarılması veya İran’a teslim edilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını ileri sürdü. Iraklı yetkililer ise iddiayı reddederek görüşmelerin sınır güvenliği ve iki ülke arasındaki koordinasyonla sınırlı olduğunu bildirdi.
Tahran’ın açıklaması, Bağdat yönetiminin toplantıya ilişkin duyurusunda yer almadı. İran’ın iade veya sınır dışı etme konusunda uzlaşma sağlandığı yönündeki iddiası, Irak tarafının açıklamalarıyla doğrulanmazken, hedefte olduğu belirtilen Kürt partileri de kendilerine herhangi bir resmî bildirim yapılmadığını duyurdu.
İran: Kürt muhaliflerin çıkarılması konusunda anlaştık
İran’ın Bağdat Büyükelçisi Muhammed Kazım Âl-i Sadık, X hesabından yaptığı açıklamada, İran ve Irak arasında gerçekleştirilen Ortak Güvenlik Komitesi toplantısında önemli bir uzlaşmaya varıldığını öne sürdü. Âl-i Sadık, görüşmelerde İranlı Kürt muhalif grupların Kürdistan Bölgesi’nden çıkarılması veya İran’a teslim edilmesi konusunda anlaşma sağlandığını iddia etti.
Ancak İran Büyükelçisi’nin açıklamasında dile getirilen bu iddia, Irak makamlarının toplantı sonrasında yayımladığı resmî açıklamada yer almadı. Bağdat yönetimi, Kürt muhaliflerin iadesi veya sınır dışı edilmesine yönelik bir karar alındığını doğrulamadı.
Bağdat: Görüşmeler sınır güvenliğiyle ilgiliydi
Irak Silahlı Kuvvetleri Başkomutanlığı Sözcüsü Sabah Numan, İran’ın açıklamasına karşı çıkarak toplantıda Kürt muhaliflerin iadesi veya sınır dışı edilmesi yönünde bir karar alınmadığını söyledi.
Rûdaw’a konuşan Numan, görüşmelerin Irak ve İran sınır muhafızları arasındaki güvenlik koordinasyonuna odaklandığını belirtti. Toplantıda sınır hattındaki durumun değerlendirilmesi, güvenlik ve istikrarın korunması, istihbarat paylaşımı ve iki ülke arasındaki koordinasyonun geliştirilmesinin ele alındığını kaydetti.
Toplantıya katılan Iraklı bir yetkili de İranlı Kürt partilerinin sınır dışı edilmesi veya İran’a iade edilmesi konusunun görüşülmediğini belirterek yeni bir anlaşma yapıldığı iddiasını reddetti.
Bağdat’taki güvenlik toplantısına Kürdistan Bölgesi temsilcileri de katıldı
19 Ekim’de Bağdat’ta, Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım Abudi başkanlığında ortak güvenlik komitesi toplantısı gerçekleştirildi. Görüşmeye İranlı üst düzey güvenlik yetkilileri ile Kürdistan Bölgesi temsilcileri de katıldı.
Irak Ulusal Güvenlik Danışmanlığı tarafından yapılan açıklamada, daha önce imzalanan güvenlik anlaşmasının uygulanması ve Bağdat, Erbil ile Tahran arasındaki güvenlik koordinasyonunun güçlendirilmesi konularının ele alındığı belirtildi.
Bununla birlikte, İran Büyükelçisi’nin Kürt muhaliflerin iadesi veya bölgeden çıkarılması konusunda uzlaşmaya varıldığı yönündeki iddiası, Irak makamlarının kamuoyuna duyurduğu toplantı sonuçlarında doğrulanmadı.
Kürt partileri: Bize resmî bildirim yapılmadı
İran’ın iade edilmesini veya bölgeden çıkarılmasını istediği öne sürülen İran Kürdistanı Demokrat Partisi (İKDP), Kürdistan Emekçiler Topluluğu (Komele) ve Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK) yöneticileri de iddialara ilişkin açıklamalarda bulundu.
İKDP İlişkiler Sorumlusu Heme Nezif Kadiri, konuyu basından takip ettiklerini belirterek Irak veya Kürdistan Bölgesi yetkililerinden kendilerine herhangi bir resmî bildirim ulaşmadığını söyledi.
Kadiri, meşru bir amaç doğrultusunda mücadele ettiklerini ve Irak hükümetini zor durumda bırakacak adımlardan kaçındıklarını ifade etti. Mücadelelerinin İran’da sürdüğünü belirten Kadiri, Tahran’ın baskılarının iradelerini zayıflatamayacağını dile getirdi.
Komele Yürütme Kurulu Üyesi Emced Hüseyin Penahi de bölgeyi terk etmelerine yönelik ne Bağdat’tan ne de Erbil’den bir talep geldiğini söyledi. Uluslararası hukuka uygun hareket ettiklerini savunan Penahi, Kürdistan Bölgesi’ni kendi coğrafyalarının bir parçası olarak gördüklerini belirtti.
PAK yöneticisi Edib Halidiyan ise kendileriyle herhangi bir resmî temas kurulmadığını ve Bağdat’tan bu yönde bir mesaj almadıklarını açıkladı.
Kürt partileri Erbil ve Bağdat’la temas arayışında
Haberde aktarılan bilgilere göre, Kürdistan Bölgesi’nde faaliyet gösteren İranlı Kürt partileri, Tahran ile Bağdat arasında olası bir anlaşma ihtimaline karşı Erbil yönetimi ve merkezi Irak hükümetiyle iletişime geçti. Partilerin ayrıca böyle bir ihtimale karşı kendi aralarında istişarelere başladığı belirtildi.
Ancak İran’ın anlaşma sağlandığı yönündeki açıklaması ile Irak makamlarının bunu reddeden tutumu arasındaki çelişki giderilmiş değil. Kürt partileri de kendilerine yönelik resmî bir karar bildirilmediğini söylüyor.
İran’ın iddia ettiği uzlaşmanın kapsamı ve Kürt muhalif grupların geleceğine ilişkin herhangi bir karar alınıp alınmadığı belirsizliğini koruyor. Sürecin, Tahran, Bağdat ve Erbil arasındaki güvenlik ilişkileri açısından nasıl ilerleyeceği ise tarafların atacağı adımlara bağlı.
