Wan’da faaliyet yürüten Hukuk Araştırma ve Eğitim Derneği (DADSAZ), Kürtçenin hukuk alanındaki kullanımını geliştirmek amacıyla yürüttüğü çalışmalar kapsamında “Kürtçe Hukuk Tartışma Masası” atölyelerini sürdürüyor. Yaklaşık 7 aydır devam eden programda avukatlar, hukukçular ve hukuk öğrencileri bir araya gelerek Kürtçe hukuk literatürünün oluşturulmasına yönelik tartışmalar yürütüyor.
Haftada bir gün düzenlenen atölyelerde yalnızca güncel hukuki konular ele alınmıyor, aynı zamanda Kürtçe hukuk dilinin nasıl sistematik hale getirilebileceği, yeni hukuki kavramların nasıl üretilebileceği ve mevcut terminolojinin nasıl geliştirileceği üzerine de çalışmalar yapılıyor. Süreç, Kürtçenin hukuk alanında daha işlevsel ve akademik bir zemine taşınmasını amaçlıyor.
Kürtçe hukuk terminolojisi için kolektif çalışma
DADSAZ bünyesinde yürütülen “Kürtçe Hukuk Tartışma Masası”, farklı kentlerden katılımla genişleyen bir yapıya sahip. İstanbul, Amed ve Mêrdîn başta olmak üzere çeşitli şehirlerden hukuk fakültesi öğrencileri ve hukukçular çevrim içi olarak sürece dahil oluyor. Böylece çalışmalar hem coğrafi hem de kuşaklar arası bir katılım ağına dönüşüyor.
Atölyelerde her hafta belirlenen bir konu üzerine hazırlık yapan katılımcılar, sunumlar ve tartışmalar aracılığıyla Kürtçe hukuk terminolojisinin gelişimine katkı sağlıyor. İnsan haklarıyla başlayan süreç, vatandaşlık, çocuk hakları ve kadın hakları gibi farklı başlıklarla genişletiliyor. Görüşmelerde hukuki kavramların tarihsel gelişimi ve farklı hukuk sistemlerindeki karşılıkları da ele alınıyor.
DADSAZ, yürütülen çalışmaların sonunda Kürtçe hukuk diline ilişkin kapsamlı bir rehber ve referans kaynağı oluşturmayı hedefliyor. Bu çerçevede toplanan kavramsal birikimin sistematik bir yapıya kavuşturulması amaçlanıyor.
Hukukçular: Amaç dildeki boşluğu doldurmak
DADSAZ Sekreteri avukat Veysi Atay, yürütülen “Kürtçe Hukuk Tartışma Masaları”nın temel amacının hukuki meseleleri Kürtçe literatür üzerinden tartışmak ve bu alanda yeni bir terminoloji geliştirmek olduğunu ifade etti.
Atay, çalışmaların yaklaşık 6-7 aydır sürdüğünü belirterek her hafta belirlenen bir konu üzerinden tartışmalar yürütüldüğünü söyledi. Katılımcıların bir hafta önceden hazırlık yaptığını ve oturumların sosyal medya üzerinden duyurularak geniş katılıma açıldığını aktardı.
Atay, hukuk öğrencilerinin de sürece dahil edildiğini belirterek, bu öğrencilerin geleceğin hukukçuları olarak literatür çalışmalarına katkı sunduğunu ifade etti. Ancak dernek üyeliğinin temel olarak hukukçular ve avukatlardan oluştuğunu da vurguladı.
Kürtçe hukuk literatürü hedefi ve yeni tartışmalar
Atay, Kürtçe hukuk alanında bugüne kadar ağırlıklı olarak sözlük çalışmaları yapıldığını ancak kapsamlı bir hukuk literatürü oluşturulmadığını söyledi. Yürütülen çalışmanın bu anlamda bir ilk olduğunu ifade etti.
Kürtçenin hukuk alanında sistematik bir şekilde kullanılabilmesi için kavramsal üretimin önemine dikkat çeken Atay, insan hakları, vatandaşlık, çocuk ve kadın hakları gibi konuların hem tarihsel hem de güncel hukuk perspektifiyle ele alındığını belirtti.
Atay ayrıca Kürtçenin hukuk üretiminde kullanılabilirliğine ilişkin eleştirilere değinerek, yürütülen çalışmaların Kürtçe ile hukuk metinleri ve yasaların üretilebileceğini gösterdiğini ifade etti. Uluslararası hukuk belgelerinin Kürtçeye çevrilebilmesinin de bu sürecin bir parçası olduğunu söyledi.
DADSAZ’ın yürüttüğü atölyelerin, Kürtçe hukuk literatürünü geliştirme ve dildeki boşlukları doldurma hedefiyle sürdüğü belirtildi.
