1981 askeri darbesi sonrasında sıkıyönetim tarafından tutuklanan usta şair Ahmet Telli, edebiyat ve fikir dünyasında ağır bedeller ödeyen isimlerden biri oldu. Kürt şair Cigerxwîn'in şiirleri üzerine kaleme aldığı bir yazı nedeniyle dönemin Türk Ceza Kanunu'nun 142. maddesi kapsamında hapis cezasına çarptırıldı. Aynı dönemde 141 ve 146. maddelerden beraat eden şair, tutukluluğu süresince işkence gördü ve mesleği olan öğretmenlikten ihraç edildi. Uzun yıllar süren hukuk mücadelesinin ardından ancak 1993 yılında mahkeme kararıyla mesleğine dönebildi.
2 Aralık 1946'da Eskipazar'da doğan Telli, Çankırı Hasanoğlan ve Kayseri Pazarören Öğretmen Okulları'nı bitirdi. Dört yıl ilkokul öğretmenliği yaptıktan sonra Gazi Eğitim Enstitüsü'nden mezun olarak Kastamonu, Kırıkkale ve Ankara gibi çeşitli kentlerde Türkçe ve edebiyat öğretmeni olarak görev aldı. Emekliliğinin ardından kitapçılık ve yayıncılık faaliyetlerine yönelerek çeşitli yayınevlerinde editörlük ve yöneticilik yaptı.
Toplumcu Gerçekçi Şiirin Özgün Sesi ve Edebiyata Adanmış Bir Ömür
İlk şiirini 1961'de yayımlayan Ahmet Telli, 1970'li yıllarda ağırlıklı olarak deneme ve eleştiri yazılarıyla okur karşısına çıkarken, 1979'dan itibaren yayımladığı şiir kitaplarıyla edebiyat dünyasında kalıcı bir yer edindi. 1960 sonrası toplumcu gerçekçi şiirin ikinci kuşağının en güçlü temsilcileri arasında gösterilen şair, romantik ve başkaldırıcı bir dil inşa etti.
Edebiyat yaşamı boyunca çok sayıda değerli esere imza atan usta şair, ardında Yangın Yılları, Hüznün İsyan Olur, Dövüşen Anlatsın, Çocuksun Sen ve Belki Yine Gelirim gibi Türk şiirine damga vurmuş kitaplar bıraktı. Eserleriyle 1980 Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü, 1982 Yazko Şiir Özendirme Ödülü, 2011 Altın Portakal Şiir Ödülü ve son olarak 2020 PEN Türkiye Şiir Ödülü'ne layık görülen toplumcu gerçekçi şiirin unutulmaz kalemi, 10 Temmuz'da hayata gözlerini kapattı.
Aylardır hastanede tedavi gören ve sağlık durumunun ağırlaşması üzerine entübe edilen usta şair Ahmet Telli, yaşama veda etti. Devrimci 78'liler Federasyonu tarafından tedavi sürecinin hassasiyetle takip edildiği duyurulan usta kalemin vefatı, edebiyat dünyasını derinden sarstı. Türk şiirinin unutulmaz isminin kaybının ardından sanat dünyasından siyasete kadar pek çok isim, şairin umut ve direniş dolu dizelerini paylaşarak taziye mesajları yayımladı.
Şairin Ardından Dizelerle Veda Edildi
Ömrünü edebiyata ve toplumsal mücadeleye adayan Ahmet Telli'nin vefatının ardından yayımlanan öne çıkan taziye mesajları şöyle oldu:
Ataol Behramoğlu: Telli'nin 60'lı yılların en seçkin şairlerinden biri olduğunu vurgulayarak, "Tıpkı Nazım Hikmet, tıpkı Ahmed Arif şiiri gibi... Nerede haksızlık varsa Ahmet Telli ve şiiri karşı çıkmak için oradadır. Şiirinin de kendisi gibi bilge ve yumuşak bir sesi vardır. Unutulmayacak" dedi.
Ekrem İmamoğlu: Tutuklu İBB Başkanı ve CHP Cumhurbaşkanı Adayı İmamoğlu, şairin Çocuksun Sen kitabındaki ünlü dizelerini alıntılayarak "Uğurlar olsun Ahmet Telli" sözleriyle veda etti.
Özgür Özel: CHP Genel Başkanı, "Duygusunu, umudunu ve direncini dizelere emanet eden, edebiyatımızın usta şairine Allah'tan rahmet diliyorum" ifadelerini kullandı.
DEM Parti: Eş Genel Başkanlar Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları, şairin acıları incelikle taşıyan devrimci duruşuna dikkat çekerek, "Sözüyle umudu, direnci, aşkı ve insanı çoğaltan büyük bir yüreği uğurluyoruz. Bizlere dizelerinin açtığı yolda insan kalmaya çalışmak düşüyor" mesajını paylaştı.
Şükrü Erbaş ve Haydar Ergülen: Şükrü Erbaş "Şimdi hepimiz çok daha yalnızız" derken; Haydar Ergülen "Ankara’nın gençleri de bir bir uzaklaşıyor, çok üzgünüm, çok ıssızım" sözleriyle usta şaire veda etti.
Zülfü Livaneli ve Ahmet Ümit: Livaneli "Telli turnalar yoldaşın olsun" mesajını paylaşırken; yazar Ahmet Ümit, usta şairi kendi dizeleriyle anarak "Yıldızlar yoldaşın olsun Ahmet Dostum, artık dizelerinde yaşayacaksın" dedi.
SOL Parti: "Yolculuğumuzun güzel Ahmet Abi'sine saygı ve sevgiyle..."
