Suriye’nin kuzeydoğusundaki Kobanê’de insani tablo her geçen gün ağırlaşıyor. Kentte faaliyet gösteren Kürt Kızılayı (Heyva Sor a Kurd) mobil ekipleri, depolarda yalnızca üç günlük ilaç kaldığını açıkladı. Yetkililer, şu ana kadar kente herhangi bir ilaç sevkiyatı yapılamadığını ve mevcut stokların hızla tükendiğini duyurdu. İnsani koridorun açılmamış olması, özellikle kronik hastalar ve çocuklar açısından hayati risk yaratıyor.
Kentteki kriz, çatışmaların ardından yaşanan yoğun göç dalgasıyla daha da derinleşti. Yerel yetkililer, Rojava genelinde yerinden edilenlerin sayısının yaklaşık 300 bine ulaştığını, Kobanê’nin ise tek başına 200 binden fazla kişiye ev sahipliği yaptığını belirtiyor. Birleşmiş Milletler’in paylaştığı rakamlar daha düşük olsa da, sahadaki kurumlar gerçek sayının resmi açıklamaların çok üzerinde olduğunu savunuyor.
Okullar ve camiler barınma merkezine dönüştü
Kürt Kızılayı mobil ekiplerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Kobanê’de yerinden edilenler 25 okul ve 7 camiye yerleştirildi. Kent merkezinde 8 okul tamamen barınma alanına dönüştürüldü. Her bir okulda ortalama 50 aile, yani yaklaşık 180 kişi kalıyor. Sınıflar yatakhane haline getirilmiş durumda; birçok aile battaniye ve temel ısınma araçlarından yoksun.
Kış koşulları ise yaşamı daha da zorlaştırıyor. Göçzedelerin önemli bir kısmının sobası bulunmuyor. Dondurucu soğuk, özellikle çocuklar ve yaşlılar için ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor. Temiz suya erişimde yaşanan sıkıntı, bulaşıcı hastalık riskini artırıyor.
Mobil ekiplerin verdiği bilgiye göre yalnızca bir okulda 42 çocuğa tıbbi müdahalede bulunuldu. Bu çocuklardan 30’unun kirli su tüketimine bağlı olarak ishal olduğu belirtildi. Sağlık çalışanları, okullarda hasta sayısının her geçen gün arttığını ve mevcut ilaç stoklarının bu tabloyu karşılamaya yetmeyeceğini vurguluyor.
Hastaneler mazot ve ilaç yetersizliğiyle karşı karşıya
Kobanê’de sağlık altyapısı alarm veriyor. Kentte 4 genel ve 2 özel olmak üzere toplam 6 hastane bulunuyor. Bu hastaneler 24 saat hizmet vermeye çalışsa da elektrik kesintileri nedeniyle jeneratörlere bağımlı durumda. Jeneratörlerin günlük yüksek miktarda mazot tükettiği, mevcut stokların ise yaklaşık 10 gün yetecek düzeyde olduğu belirtiliyor.
Ambulanslar da aynı sorunla karşı karşıya. Yakıt yetersizliği nedeniyle acil müdahale kapasitesinin düşebileceği ifade ediliyor. Öte yandan hastanelerde oksijen tüplerinin azaldığı, ameliyatlarda kullanılan anestezi ilaçlarının, astım ve tansiyon ilaçlarının, diyabet ve kanser gibi kronik hastalıkların tedavisinde gerekli ilaçların tükendiği bildiriliyor.
Eczanelerde ise bebek maması tamamen bitmiş durumda. Bu durum, özellikle yeni doğan bebekler için hayati risk anlamına geliyor. Sağlık çalışanları, birkaç gün içinde ilaç ve temel tıbbi malzemeye erişim sağlanamazsa ambulansların ve yoğun bakım ünitelerinin hizmet veremez hale gelebileceği uyarısında bulunuyor.
Elektrik ve su kesintileri yaşamı durma noktasına getirdi
Kentte uzun süredir elektrik kesintileri yaşanıyor. Elektrik olmaması, su istasyonlarının devre dışı kalmasına neden oluyor. 15 su istasyonundan 14’ünün çalışmadığı belirtiliyor. Halk su ihtiyacını kuyulardan karşılamaya çalışsa da, kuyulardan su çekmek için de elektrik gerekiyor. Bu nedenle sınırlı sayıda jeneratör kullanılıyor ve suya erişim düzensiz hale geliyor.
Elektrik kesintisi yalnızca haneleri değil; hastaneleri, fırınları ve iletişim altyapısını da doğrudan etkiliyor. Kentteki fırınlar her gün yüz binlerce kişiye ekmek üretmek zorunda. Ancak mazot stoklarının sınırlı olması, üretimin sürekliliğini belirsiz hale getiriyor.
Okulların barınma alanına dönüştürülmesi nedeniyle yaklaşık 72 bin öğrenci eğitimden mahrum kaldı. Kobani Üniversitesi’nde eğitim gören öğrenciler de derslerine devam edemiyor. Eğitim altyapısının durması, krizin sosyal boyutunu daha da derinleştiriyor.
İnsani koridor çağrısı
Kürt Kızılayı ve yerel kurumlar, başta kronik hastalar için gerekli ilaçlar olmak üzere her türlü tıbbi malzeme için acil yardım çağrısı yapıyor. Şu ana kadar Kobanê’ye ilaç ve tıbbi yardım ulaştırılması için herhangi bir insani koridor açılmadığı belirtiliyor.
Yerel yetkililer, temel hizmetlerin çöktüğünü ve kentte zamanla yarışıldığını vurguluyor. Elektrik, su, sağlık ve gıda alanında yaşanan kriz, her geçen gün daha fazla insanı etkiliyor.
Kobanê’de silah seslerinin azaldığı yönündeki açıklamalara rağmen, sahadaki tablo insani krizin devam ettiğini gösteriyor. Depolarda kalan sınırlı ilaç, tükenen bebek maması ve yüz binlerce yerinden edilmiş insanın barınma mücadelesi, bölgedeki belirsizliğin ve kırılganlığın sürdüğüne işaret ediyor.
