Polonya’daki Jagiellonian Üniversitesi’nde 15 yıldır Kürtçe, Kürt edebiyatı ve tarihi üzerine dersler veren Kürdolog Prof. Dr. Joanna Bocheńska, Kürtçenin mevcut durumu ve korunmasına ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. 2001 yılından bu yana alan çalışmaları yürüten, Kurmancî ve Soranî lehçelerini akıcı şekilde konuşan Bocheńska, Kürt halkının kendi dilini yeterince konuşmamasından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi.
24 Yıllık Akademik Birikim ve Dil Yolculuğu
Yarı Tatar kökenli bir Polonyalı olduğunu ve kendi azınlık arka planının Kürt kültürüne ilgi duymasında etkili olduğunu belirten Bocheńska, akademik yolculuğunu ve çalışmalarını şu sözlerle özetledi:
Edebi Çalışmalar: 2004’te yüksek lisans, 2009’da doktora tezini tamamlayan Bocheńska’nın araştırmaları "Di Navbera Tari û Ronahiyê de" (Karanlık ve Işık Arasında) adıyla kitaplaştırıldı.
Lehçe Hedefi: Kurmancî ve Soranî lehçelerinde eğitim veren akademisyen, bir sonraki hedefinin Kirmanckî (Zazaca) lehçesini de öğrenmek olduğunu ifade etti.
Kültürel Zenginlik: Kürt kültürünün trajik ve komik motifleri bir arada barındıran zengin yapısına dikkat çekerek, bu zenginliğin uluslararası alanda daha fazla tanıtılması gerektiğini vurguladı.
"Sadece Annelerin Konuşması Yetmez, Babalar da Sorumluluk Almalı"
Dilin kuşaktan kuşağa aktarılmasında toplumsal rol dağılımına değinen Bocheńska, sorumluluğun yalnızca kadınlara yüklenmemesi gerektiğinin altını çizdi:
"Sadece annelerin çocuklarıyla Kürtçe konuşması gerektiğini söylemekle kalmamalıyız. Anne de bugün sadece evde kalmak istemiyor, hayatında bir şeyler inşa etmek istiyor. Babalar çok güzel Kürtçe konuşuyorsa, bırakın babalar da gelip çocuklarla kalsın, onlarla biraz Kürtçe konuşsunlar ve kadınlar da yeni kültürel yaşamı inşa etsinler."
Statü, Eğitim Dili ve Kültür Politikaları
Kürtçenin gelişimi için yasal ve kurumsal adımların şart olduğunu belirten Bocheńska, diller arası eşitliğin bir kayıp değil, birlikte yaşanılan ülkeyi zenginleştirecek bir unsur olduğunu savundu.
Modern Kürt edebiyatının ve kültürünün tanıtılması için platformların, festivallerin ve sergilerin artırılması gerektiğini belirten Bocheńska; Kürtçeye resmi statü verilmesi ve eğitim dili haline getirilmesinin, toplumun kendi diline ve kimliğine olan güvenini pekiştireceğini ifade etti.
